Saravan; İran’ın Güneydoğusunda Tasavvuf Müziğinin Beşiği

Parstoday – Sistan ve Beluçistan eyaletinde yer alan Saravan, İran’ın güneydoğusunda tasavvuf müziğinin beşiği olarak kabul edilmektedir.

Parstoday’in haberine göre, Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Saravan ilçesinde bulunan Pirabad, Dehk, Kelpuragan ve Nayç köyleri, yıllardır müzik, zikir ve tasavvufu bir araya getiren törenlere ev sahipliği yapmaktadır. Bu törenler, İran’ın güneydoğusundaki en kadim manevi tezahürlerden biri olarak özgünlüğünü ve bütünlüğünü koruyarak günümüze kadar ulaşmıştır. Saravan’daki tasavvuf müziği yalnızca bir sanat dalı değil, bir yaşam biçimidir; nesilden nesle aktarılan kolektif bir zikir olup bugün hâlâ özel gecelerde, dini gün ve gecelerde ve tarikat zikir halkalarında aynı kadim yapısıyla icra edilmektedir. Daha çok bölgenin tarihi köylerinde şekillenen bu ritüeller, günümüzde manevi işlevlerinin yanı sıra Sistan ve Beluçistan eyaletinin somut olmayan kültürel mirasının bir parçası olarak araştırmacıların, akademisyenlerin ve kültürel miras yetkililerinin de ilgisini çekmektedir. Bu törenler, bölge halkı için kalp huzuruna ulaşmanın ve ruhen manaya bağlanmanın bir yoludur.

Saravan Tasavvuf Müziği; İnanç ve Yaşam Alanından Doğan Saf Zikir

Saravan’ın Pirabad köyünde bir müzik grubunun yöneticisi olan Hatem Seyidzade, bölgenin tasavvuf müziğinin halkın inancı, tarihi ve yaşam alanı arasındaki derin bağın bir ürünü olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu törenlerde icra edilen şey sadece bir şarkı ya da melodi değildir; bu bir zikirdir. Yüce Allah’ın, İslam Peygamberi Hazreti Muhammed’in (s.a.v.) övgüsünü ve tasavvufi temaları içeren bir zikirdir.”

Saravan’da Tasavvuf Müziğinin Özgünlüğünün Korunması

Saravan’daki tasavvuf müziğiyle ilgilenen isimlerden Abid Sidi de bu müziği hem bireysel hem de kolektif bir deneyim olarak tanımlayarak şöyle dedi: “Bu törenlerde okunan zikirler insanı günlük hayatın karmaşasından koparıyor ve hiçbir maddi araçla kıyaslanamayacak bir huzura ulaştırıyor.” Abid Sidi sözlerine şunları ekledi: “Birçoğumuz çocukluğumuzdan itibaren babalarımız ve köyün büyükleriyle birlikte bu zikirlerle tanıştık ve bu törenler kimliğimizin bir parçasını oluşturdu.”

Saravan Kültürel Miras, Turizm ve El Sanatları Müdürü Mehvash Esadi de bu ilçenin köylerindeki tasavvuf müziğini bölgenin önemli kültürel değerlerinden biri olarak nitelendirerek şunları söyledi: “Zikir ve tasavvuf müziği törenleri, manevi değerlerinin yanı sıra özellikle araştırmacılar, tasavvufa ilgi duyanlar ve kültür turistleri için kültürel ve manevi turizmin gelişmesine katkı sağlayabilir.”