Cenevre Müzakerelerinde Tahran Üstünlüğü; Nükleer Görüşmelerin Odak Noktası Yaptırımların Kaldırılması

Pars Today – İran ve ABD arasında yeni nükleer görüşmelerin eşiğinde, Tahran, yaptırımların kaldırılması, uranyum zenginleştirme hakkının korunması ve stratejik sabra dayanarak net bir gündemle sahaya çıkmış durumda. Zaman ve müzakere çerçevesi inisiyatifini elinde bulunduran Tahran, ABD tarafını ya dengeli bir anlaşma ya da tıkanmanın devamı arasında tercih yapmaya zorlamış oldu.

Cenevre’de Umman aracılığıyla gerçekleştirilen İran ve ABD arasındaki dolaylı nükleer görüşmelerin ikinci turunda, İran heyeti başkanı Seyid Abbas Irakçi liderliğinde, yaptırımların etkili bir şekilde kaldırılması ve ulusal çıkarların sağlanması, ana gündem maddesi olarak belirlendi. Bu yaklaşım, Tahran’ın somut ve doğrulanabilir sonuçlara odaklandığını gösteriyor.

Açıklanan programa göre, görüşmeler Umman’ın Cenevre Büyükelçiliği’nde yürütülüyor; bu yol daha önce Maskat’ta başlamış ve taraflarca “iyi” olarak değerlendirilmişti, böylece görüşmelerin devamının önü açılmıştı. Bu çerçevede İran Dışişleri Bakanı, müzakereler başlamadan önce Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Müdürü Rafael Grossi ile bir araya gelerek İran’ın teknik görüşlerini paylaştı ve garanti çerçevesinde profesyonel işbirliğinin önemini vurguladı.

Irakçi’nin Umman Dışişleri Bakanı Badr bin Hamad Al-Busaidi ile görüşmesi ise Maskat’ın aktif arabuluculuk rolünü ve sonuç odaklı diplomasiye verdiği desteği ortaya koydu. Umman tarafı, İran’ın bölge barış ve istikrarını koruma yaklaşımını överek, tüm tarafların çıkarlarını gözeten bir anlaşmaya ulaşmak için çabaların sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Tahran, bu tur görüşmelere iki net şartla girdi: müzakerelerin sadece nükleer konularla sınırlı kalması ve zenginleştirme hakkının kabulü. Karşı tarafın da dikkate aldığı bu çerçeve, İran’ın stratejik kırmızı çizgilerini koruyarak ve kapsam-dışı alanlara girmeden müzakere sürecini yönetme inisiyatifini elinde bulundurduğunu gösteriyor.

Uzmanlar, iç uyum, nükleer teknik ilerlemeler ve savunma caydırıcılık kapasitesinin İran’ın müzakere denklemindeki konumunu güçlendirdiğini ve ABD tarafını diplomasi yolunu daha düşük maliyetli bir seçenek olarak görmeye yönelttiğini belirtiyor. Buna karşın, Washington’daki karar eksikliği ve ABD heyetinin görüşme yerindeki sınırlı varlığı, nihai kararın henüz verilmediğine işaret olarak değerlendiriliyor.

Bu durumda, İran müzakere ekibi stratejik sabra ve zaman yönetimine dayanarak süreci adil ve dengeli bir anlaşma yönüne taşımaya çalışıyor; bu anlaşma, yaptırımların fiilen kaldırılmasını, ülkenin ekonomik fayda sağlamasını ve İran halkının nükleer haklarının güvence altına alınmasını içermeli.

İran Dışişleri Bakanı’na göre, Tahran Cenevre’de adil bir anlaşmaya ulaşma inisiyatifi ve hazırlığıyla bulunuyor ve herhangi bir olumlu sonucun, karşı tarafın siyasi iradesi ve gerçekçi yaklaşımı ile mümkün olacağını belirtiyor. Bu bağlamda, gözler Washington’un kararına çevrilmiş durumda; burada, başarısız baskıların devamı ile dengeli bir anlaşmanın kabulü arasında bir tercih yapılması gerekiyor.