Pezeşkiyan, Macron’a: Müzakerelerin Ön Koşulu, Düşmanca Eylemlerin Tekrarlanmayacağına Dair Garantidir

İran Cumhurbaşkanı, Fransa mevkidaşı ile yaptığı telefon görüşmesinde, Avrupa’nın İran ile ilişkilerindeki çifte standardını eleştirerek Washington’a olan güvensizliği vurguladı ve mevcut durumda Amerikalıların doymak bilmez talepleri ve tehditkar açıklamalarının diplomasi sürecini daha da karmaşık hale getirdiğini belirtti.

IRIB’in bildirdiğine göre, Çarşamba akşamı yapılan telefon görüşmesinde, İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bölgesel gelişmeler, müzakere süreci ve Hürmüz Boğazı’nın durumu dahil olmak üzere bazı stratejik konuları görüştüler.

Bu görüşmede, diplomatik yolların çözüm gücüne vurgu yapılarak, İran Cumhurbaşkanı, Fransa’nın girişimlerinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek şunları söyledi: “Sorunların diyalog yoluyla çözülmesine dayalı Fransız yaklaşımından memnunuz ve İran İslam Cumhuriyeti de her zaman böyle bir yaklaşımı memnuniyetle karşılamıştır.”

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, konuşmasının  devamında, Siyonist rejimin Lübnan’a yönelik saldırılarında ateşkesi tekrar tekrar ihlal ettiğine dikkat çekerek şunları belirtti: “Bu rejim, ateşkes taahhütlerine hiçbir şekilde bağlı kalmamıştır. Tıpkı Gazze’de hiçbir zaman ateşkesi tanımamış olması gibi, şimdi de Lübnan’da anlaşmaları defalarca ihlal etmektedir. Ne yazık ki dünya kamuoyu da bu rejimin suçlarına, soykırımına ve saldırganlığına tanıklık etmeye devam etmektedir. Böylesi bir durumda Lübnan İslami Direnişi’nin, ülkesi ve halkının savunması çerçevesinde hareket etmesi doğaldır.”

Görüşmenin başka bir bölümünde, önceki müzakere deneyimlerini açıklayan İran Cumhurbaşkanı, Amerikalıların tüm diyalog süreçlerinde sürekli olarak engeller çıkardığına işaret ederek şunları söyledi: “İran ve Fransa arasındaki New York’taki ikili müzakereler sırasında da, o dönemde bazı anlaşmalara varılmış olmasına rağmen, ilerlemeyi engelleyen Amerikalılar oldu. Ne yazık ki Avrupalı ülkeler de bu davranışı eleştirmek yerine, snap-back mekanizmasını uygulayarak İran’a fiilen ikincil baskılar yüklediler ve diplomasinin yolunu yapıcı etkileşimden baskı, tehdit ve yaptırım yönüne çevirdiler; oysa İran İslam Cumhuriyeti bu sürece iyi niyetle girmişti.”

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “İran, Avrupa ile olan etkileşimlerinde her zaman dürüst davranmıştır, ancak bu yaklaşım karşılıklı bir davranışla karşılanmamıştır” dedi.

İran Cumhurbaşkanı ayrıca, Amerikalı tarafa duyulan güvensizliğin boyutlarına ve nedenlerine değinerek şunları belirtti: “İran İslam Cumhuriyeti, Amerika ile iki kez diyaloğa girdi ve her iki durumda da, müzakereler devam ederken İran’a karşı askeri saldırılar düzenlendi. Bu davranışlar fiilen ‘sırtından bıçaklanmak’ olarak kabul edilmektedir.”

Pezeşkiyan, “Mevcut durumda da Amerika’nın doymak bilmeyen talepleri, tehditkar açıklamaları ve gerekli çerçevelere bağlı kalmaması, diplomasi sürecini daha da karmaşık hale getirmektedir” diye ekledi.

Görüşmede ayrıca, stratejik geçitlerin güvenlik durumunun incelenmesi çerçevesinde, İran Cumhurbaşkanı, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin sağlanmasında İran’ın tarihi rolüne değinerek şunları ifade etti: “İran İslam Cumhuriyeti, yıllardır bu bölgede barışın, istikrarın ve güvenliğin koruyucusu olmuştur. Ancak bu hayati geçidin güvenliğini bozan ve Fars Körfezi ülkeleri arasında krize ve güvensizliğe neden olan Amerika’nın eylemleri olmuştur.”

Pezeşkiyan, ayrıca Amerika’nın İran gemilerini deniz ablukasına alması ve el koyması gibi eylemlere de işaret ederek, bu tür davranışları uluslararası hukukun ihlali, küresel ticaretin aksatılması ve hatta Amerikalı yetkililer tarafından dahi onaylanan ve övünülen bir tür deniz korsanlığı olarak nitelendirdi.

Cumhurbaşkanı, İran’ın dış politika ilkelerini uluslararası hukuki çerçevelere dayandırarak vurguladı ve şunları belirtti: “İran, tüm meseleleri uluslararası hukuk ve düzenlemeler çerçevesinde çözmeye hazırdır ve İran halkının meşru haklarını elde etmenin ötesinde hiçbir talebi yoktur.”

Pezeşkiyan bu bağlamda şunları ekledi: “Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasıyla ilgili her türlü müzakere, Amerika tarafından uygulanan deniz ablukasının kaldırılmasını gerektirmektedir ve bu adıma dikkat edilmelidir.”

Cumhurbaşkanı, görüşmelerin başka bir bölümünde ve bölgesel alanda dile getirilen bazı iddialara yanıt olarak, İran’ın Birleşik Arap Emirlikleri’ne karşı askeri bir eylemde bulunduğu yönündeki iddiaları reddederek, İran Silahlı Kuvvetleri’nin herhangi bir askeri eylem durumunda pozisyonlarını şeffaf bir şekilde açıklayacağını belirtti.

Pezeşkiyan, iyi komşuluk ilkesini vurgulayarak şunları ekledi: “Bölge ülkelerinin, kendi topraklarından İran’a karşı herhangi bir eyleme veya komploya izin vermemesi beklenmektedir. Aynı zamanda, İran’ın bu tür tehditlere karşı savunma tepkileri, gerginliği tırmandıran bir faktör olarak yorumlanmamalıdır.”

Görüşmelerin devamında ve mevcut diplomatik süreçlerin incelenmesi çerçevesinde, Cumhurbaşkanımız, Pakistan tarafının arabuluculuğuyla diyalogların yeniden şekillenmesine değinerek şunları söyledi: “Bu müzakerelerin etkinliği, savaşın sona ermesine ve düşmanca eylemlerin tekrarlanmayacağına dair gerekli garantilerin sunulmasına bağlıdır. Amerikalı taraf çerçevelere bağlı kaldığı takdirde, İran İslam Cumhuriyeti diplomasi yolunu sürdürmeye hazırdır. Aynı zamanda, Fars Körfez ülkeleriyle olan sorunlarını toprak bütünlüğüne ve karşılıklı haklara saygı temelinde çözmeye de hazırdır.”

Pezeşkiyan, ayrıca bazı Avrupa ülkelerinin beyan ettikleri pozisyonlar ile pratik eylemleri arasındaki çelişkiye işaret ederek, uluslararası alanda söz ve davranışların uyumlu hale getirilmesi gerekliliğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı, İran’ın dış politikasının temel ilkelerini vurgulayarak şunları belirtti: “İran, bölgede barışın, güvenliğin ve gerilimlerin azaltılmasının güçlendirilmesine yol açacak her türlü girişimi memnuniyetle karşılar ve her zaman farklı ülkelerle hak ve karşılıklı saygı temelinde etkileşim kurmak istemiştir.”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da bu görüşmede, Paris’in ateşkes çerçevesini desteklediğini ve Hürmüz Boğazı’nın diplomatik yollarla açılmasının gerekliliğini vurguladı. Macron, ayrıca ABD’nin deniz ablukası ve Siyonist rejimin Lübnan’a yönelik saldırıları gibi eylemlerin ateşkesin ihlali anlamına geldiğini belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı, ülkesinin müzakerelerin ilerlemesine yardımcı olma, yaptırımların kaldırılması sürecine katılma ve İran’ın nükleer dosyasıyla ilgili konular da dahil olmak üzere diplomatik çabaları sürdürme konusundaki hazırlıklı olduğunu da bildirerek, bölgede kalıcı barışın sağlanması için farklı ülkeler tarafından çok taraflı garantiler sunulması gerekliliğini vurguladı./