İran’ın mayın ve pusuya dayanıklı zırhlı aracı, MRAP'i Toufan(Tufan)

Parstoday – Günümüzde modern savaşlarda, kara kuvvetlerinin düşman mayınları ve pusularına karşı korunması büyük önem taşımaktadır. Bunun sağlanmasının yollarından biri, mayına ve pusuya dayanıklı zırhlı araçların kullanılmasıdır.

Parstoday’in haberine göre, “MRAP”, İngilizce ““Mine-Resistant Ambush Protected”“ ifadesinin kısaltmasıdır ve “mayın ve pusuya dayanıklı/korumalı” anlamına gelir.

Güney Afrika’daki apartheid rejimi, 1970’li yıllarda ilk korumalı araçları kullanmaya başladı. Ancak bugün MRAP olarak bildiğimiz konsept, 2007 yılında ABD Savunma Bakanlığı tarafından Irak Savaşı sırasında yol kenarı bombası tehditlerinin artmasına karşılık olarak uygulamaya konuldu. MRAP programı kısaca, araçları “el yapımı patlayıcılar” EYP ve pusulara karşı dayanıklı hâle getirmek için tasarlanmıştır.

MRAP kullanımı, araç hasar görse bile içindeki personeli yaralanma ve ölümden koruduğu için kayıpları azaltır. Bu araçlar personel taşıyıcı, devriye, konvoy koruma aracı, muharebe keşfi ve silah platformu gibi birçok rolde kullanılmaktadır.

• İran’da MRAP

İran’ın savunma sanayii, son 40 yılda, özellikle de 8 yıllık dayatılmış savaştan sonra, askerî teçhizat ve savunma alanındaki ihtiyaçların karşılanmasında büyük bir dönüşüm gerçekleştirmiş ve ülkeyi yabancı üretim ve ekipmanlara bağımlı olmaktan çıkarmıştır.

Araç karşıtı mayınlar ve yol kenarı çeşitli bombalarının kullanımının artmasıyla birlikte, savunma sanayii “MRAP” olarak bilinen çeşitli mayın ve pusuya dayanıklı personel taşıyıcıları geliştirmiştir. Bunlar savunma alanında ve sınır güvenliğinin sağlanmasında önemli ürünler hâline gelmiştir.

“MRAP”, İran yapımı mayın ve pusuya dayanıklı personel taşıyıcılarından biridir. Bu araç, silahlı kuvvetlerin suçlular ve teröristlerle mücadelede çevikliğini ve etkinliğini artırmış, aynı zamanda askerlerin can güvenliğine katkı sağlamıştır. Araç, Savunma Bakanlığı ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Destek Bakanlığına bağlı Savunma Sanayii Kurumu tarafından, muharebe destek görevleri ile savaş ve operasyon bölgelerinde intikal amacıyla üretilmiştir.

• Genel Bakış

Mayına ve pusuya dayanıklı zırhlı araç olan “MRAP Toufan”, koruma sınıfı standartlarına uygun ilk yerli üründür. Toufan’ın ilk örnekleri geçmiş yıllarda polis ekipmanları “IPAS” fuarında görülmüştü. İlk kez Kasım 2016’da (Aban 1395), IPAS fuarı sırasında İran yapımı korumalı Toufan aracı sergilendi.

Bu aracın, Kanada merkezli “Streit Group” şirketinin başarılı “Typhoon” tasarımından esinlenerek geliştirildiği ve İranlı uzmanlar tarafından tamamen yerli olarak üretildiği anlaşılmaktadır.

Bu zırhlı aracın üretim hattı, Kasım 2018’de (HŞ Aban 1397 sonları) ilk 5 aracın teslim edilmesiyle açıldı. İran’ın dönemin Savunma Bakanı Emir Hatemi, MRAP Toufan’ın tanıtım töreninde, bu sınıftaki her bir aracın İran savunma sanayii için nihai maliyetinin “500 bin doların altında” olacağını açıkladı. Benzer örneklerle kıyaslandığında, yerli üretimde sağlanan bu tasarrufun oldukça dikkat çekici ve değerli olduğu belirtilmektedir.  

MRAP Toufan, 22 Eylül 2019’da (31 Şehriver 1398) Tahran’daki Silahlı Kuvvetler geçit töreninde, ilk kez Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri araç kolonu içinde sergilendi. Bu araç, sınır birlikleri polis teşkilatına ve Devrim Muhafızları Kara Kuvvetlerine teslim edilmiştir ve İranlı askerler ile sınır muhafızlarının hayatının korunmasında etkili olabilir.

MRAP Toufan’ın kullanıcıları arasında “Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri”, “NAJA sınır muhafızları” ve “Irak Haşdi Şabi güçleri” bulunmaktadır.

• Özellikler

MRAP Toufan, “4x4” çekiş sistemine sahip, “3 metre yüksekliğinde” ve “14 ton ağırlığında” bir zırhlı araçtır. Araç, “STANAG 4569 Seviye 3” koruma düzeyine sahiptir. Bu koruma seviyesi, İran yapımı Toufan’ın:

- “7.62×51 mm” kalibreye kadar mermilere,

- Gövde altında “8 kg TNT” patlamasına,

- “60 metre” mesafede gerçekleşen “155 mm top mermisi” patlamasına

dayanabildiği anlamına gelir.

Bu koruma seviyesinin İran sınırları için yeterli olduğu ve tehditlerin büyük bölümünü etkisiz hâle getireceği söylenebilir. Doğal olarak bu araç daha yüksek koruma seviyesine yükseltilebilecek bir yapıya da sahiptir.

Toufan’ın alt gövdesinde, patlama dalgasını mümkün olduğunca saptırmak için “V şekilli tasarım” kullanılmıştır. Ayrıca RPG tipi tehditlere karşı, İran’da uzun süredir mevcut olan “kafes zırhların” bu araca kolayca monte edilebileceği belirtilmektedir.

Toufan’ın mayın ve pusuya dayanıklı lastikleri, patlak durumda “50 kilometre” daha hareket edebilme kapasitesine sahiptir. Ayrıca araç, “merkezi lastik basınç kontrol sistemi” ile donatılmıştır.

Su soğutmalı “8 silindirli dizel motoru”, bu çift diferansiyelli ve dört tekerlekten çekişli araca “260 beygir gücü” sağlamaktadır. Araç, yolda “saatte 100 kilometre” azami hıza ulaşabilmekte ve “9 ileri manuel şanzımana” sahiptir.

Toufan MRAP, çeşitli engelleri aşabilme, “1.5 metre” derinliğindeki nehir ve su kanallarından geçebilme ve “50 santimetrelik” dikey engelleri aşabilme kabiliyetine sahiptir.

Ayrıca araç  “%60 boyuna eğim”,  “%30 enine eğime”

tırmanabilmektedir ki bu da iyi bir hareket kabiliyeti anlamına gelmektedir.

Aracın uzunluk, genişlik ve çatı yüksekliği ölçüleri sırasıyla:

- “7 metre”

- “2.47 metre”

- “3.01 metre”

olarak belirtilmiştir.

Bu araç; “1 sürücü, 1 komutan ve 8 silahlı asker” taşıyabilmektedir. Sürücü ve yanındaki personel için bağımsız kapılar bulunurken, diğer personelin kapısı aracın arka kısmına yerleştirilmiştir.

Araçta, personelin içeriden ateş edebilmesi için “8 ateş mazgalı” bulunmaktadır. Ayrıca tavan üzerinde “44 santimetre yüksekliğinde hareketli bir kule” yer almakta, burada “14.5 mm kalibrelik makineli tüfek” kullanılabilmektedir. Silah kullanıcı çevresinde de koruyucu zırh yer almaktadır.

Düşük görüş koşullarında daha fazla güvenlik sağlamak amacıyla aracın ön ve arka iki tarafı için birer kamera düşünülmüştür. Yolcuların farklı koşullarda daha rahat edebilmesi için de “havalandırma, soğutma ve ısıtma sistemleri” yer almaktadır. Ayrıca Toufan’da, patlama kaynaklı darbe ve şoka dayanıklı koltuklar kullanılmıştır./