Fateh; İran’ın Dünyadaki Denizaltı Üreticileri Arasına Katılmasında Büyük Adım

Parstoday - İran İslam Cumhuriyeti Ordusu Deniz Kuvvetleri, görevlerini yerine getirmek, İran sularının güvenliğini sağlamak ve sınır ötesi operasyonları yürütmek için yerli ekipman ve silahlara ihtiyaç duymaktadır.

Parstoday’in haberine göre, İran İslam Cumhuriyeti Ordusu Deniz Kuvvetleri son yıllarda çeşitli deniz araçları, füzeler ve diğer deniz tabanlı ekipmanları yerlileştirerek ihtiyaçlarını karşılamıştır.

Su altında varlık göstermenin ve buna uygun ekipmanların, özellikle denizaltıların üretilmesinin gerekliliği doğrultusunda, Savunma Bakanlığı Deniz Sanayii Kurumu hafif, yarı ağır ve ağır sınıf denizaltıların tasarım ve üretimine başladı. Bu kapsamda önemli bir adım atılarak, tamamen yerli uzmanlık ve kabiliyetlere dayanarak Fateh sınıfı yarı ağır denizaltı üretildi.

Fateh sınıfı denizaltı, İran’ın çok küçük Ghadir sınıfı denizaltıları ile ağır Taregh sınıfı denizaltıları arasında yer almaktadır. Bu denizaltı, hem güçlü hem de çevik bir platform elde etmek amacıyla tasarlanıp üretilmiştir.

Genel Bakış

İranlı uzmanlar ve savunma sanayii son yıllarda deniz ekipmanları alanında büyük başarılar elde etmiş ve en yeni denizcilik başarısı olarak Fateh sınıfı denizaltıyı 17 Şubat 2019’da tanıtmıştır.

İran’ın ilk yarı ağır denizaltısı sayılan Fateh, 527 ton ağırlığa sahip olup 412 bin parçadan oluşmaktadır. Savunma Bakanlığı Deniz Sanayii Kurumu uzmanlarının, Deniz Kuvvetleri, üniversiteler ve bilgi tabanlı şirketlerle iş birliği içinde gerçekleştirdiği 4 milyon 202 bin adam/saatlik çalışmanın sonucudur. Tanıtımının ardından ülkenin güney filosunda hizmete alınmıştır.

İranlı uzmanlar, bu denizaltının 10 yıllık üretim sürecinde tamamen yerli olan 76 modern teknolojiye ulaşmıştır. Bu teknolojiler arasında gelişmiş sonar sistemleri, elektrikli tahrik sistemi, birleşik savaş yönetimi, su altından su üstüne füze yönlendirme sistemi, torpido güdüm sistemi, elektronik harp sistemleri, güvenli ve entegre haberleşme sistemi ile onlarca modern sistem bulunmaktadır.

Fateh denizaltısında kullanılan ekipman ve sistemlerin yaklaşık yüzde 75’i ülke içinde üretilmiş, geri kalan parçalar ise piyasadan temin edilmiştir.

Bu denizaltı, denizde 35 gün kalabilmekte ve 200 metreden daha derin sularda görev yapabilmektedir. Hızı ise 11 ila 14 deniz mili arasındadır.

Denizaltının motoru turbo jeneratör tipindedir. Bu sistemin kullanılması, dizel motorlara kıyasla daha az gürültü ve titreşim üretmesi, darbelere karşı daha dayanıklı olması ve yaşam döngüsü maliyetinin daha düşük olması gibi avantajlar sağlamaktadır.

Elektrikli tahrik teknolojisi, şaft, pervane ve tüm sızdırmazlık mekanizmaları tamamen yerlidir. Denizaltı yüksek bir hıza sahip olup kısa sürede operasyon bölgesine ulaşabilmektedir.

Özellikler

Fateh orta sınıf denizaltısı, düşmanın su üstü ve su altı unsurlarına karşı aynı anda hem saldırı hem de savunma yapabilecek şekilde tasarlanmıştır.

Fateh, aktif ve pasif olmak üzere 12 farklı sonar sistemi sayesinde çevresini tarayabilmekte; derinlik, hız ve ses tespiti yapabilmekte ve hatta düşman dalgıç kuvvetlerine karşı etkili şekilde görev yapabilmektedir.

Denizaltıda kullanılan ESM (Elektronik Destek Tedbirleri) sistemi sayesinde Fateh; gemilerden, hava araçlarından, denizaltılardan ve diğer kaynaklardan yayılan radar dalgaları ile haberleşme sinyallerini tespit edip tanımlayabilmekte ve yön tayini yapabilmektedir. Bu sistem, denizaltının kendini savunmasına, çatışmaya hazırlanmasına veya dost unsurlara istihbarat desteği sağlamasına yardımcı olmaktadır.

Bu sistem sayesinde denizaltının çevresel farkındalığı artmaktadır. Elektronik destek sistemi; sinyal alıcıları, ekranlar ve analiz/işleme ekipmanlarından oluşmaktadır.

Bu sistemin savaş yönetim sistemi ve atış kontrol sistemiyle veri bağlantısı, kullanım etkinliğini tamamlamaktadır. Fateh’in çok amaçlı haberleşme sistemi ise ağ merkezli ve birleşik bir yapıya sahiptir; hem bağımsız olarak hem de bir savaş filosunun parçası olarak görev yapabilmektedir. Bu sistem sayesinde denizaltılar, su üstü gemileri, dalgıçlar ve hava araçlarıyla eş zamanlı iletişim kurulabilmektedir.

Fateh denizaltısının en önemli özelliklerinden biri, su altından su üstüne seyir füzesi fırlatma ve yönlendirme sistemiyle donatılmış olmasıdır. Bu özellik sayesinde yüzeydeki hiçbir hedef bu İran yapımı denizaltıdan kaçamayacaktır. Bu kabiliyet ilk kez İran Deniz Kuvvetleri’nin Ghadir sınıfı denizaltılarında uygulanmıştır.

Savunma Bakanlığı Deniz Sanayii Kurumu’nun eski başkanı Emir Rastegari, Fateh’in özellikleri hakkında şöyle konuştu:“Fateh denizaltısı savaş alanında üstün unsurlardan biri olarak kullanılabilir. Bu denizaltıda kullanılan torpidolar, füzeler ve mayınlar tamamen yerlidir. Torpidolarımızın yıkıcı gücü altı gemisavar seyir füzesine eşdeğerdir; yani 10 saniye içinde bin tonluk bir gemiyi denizin dibine gönderebilirler. Deniz sanayii, deniz altından füze fırlatma sistemi tasarlamayı başarmış ve İran’ın denizlerdeki saldırı kapasitesini ciddi şekilde artırmıştır.”

Bu süreçte füze, hedefe doğru bir “kapsül” (kanister) içinde ilerlemekte; kapsül su yüzeyine ulaştığında kapağı açılmakta ve füzenin motoru çalışmaktadır. Ardından füze su yüzeyini yararak hedefe yönelmektedir.

Genel olarak Fateh denizaltısı; su altı füzeleri, omuzdan atılan hava savunma füzeleri taşıyabilmekte, dört adet 533 mm torpido tüpüne ve iki yedek torpidoya sahip bulunmaktadır. Ayrıca 8 deniz mayını taşıma kapasitesine de sahiptir.

Tamamen yerli üretim olan bu denizaltı, özel operasyonlarda önemli kabiliyetlere sahiptir. Gövde ve pervane boyutları ile gelişmiş sistemleri sayesinde limanlara ve kıyıdaki dar alanlara girebilmekte; özel kuvvetleri hedef bölgelere ulaştırabilmektedir.

Bunun yanı sıra Fateh denizaltısı denize mayın döşeme kapasitesine de sahiptir. İran kıyılarına yönelik bir amfibi saldırı durumunda, uygun mesafede öncü birlik olarak düşmana karşı koyabilmektedir. Barış zamanında ise keşif ve istihbarat toplama görevlerini üstlenmektedir.

Fateh’in sonar teknolojisi Savunma Bakanlığı Elektronik Sanayii tarafından üretilmiştir. Radar, haberleşme ve savaş yönetim sistemleri çevresel ve operasyonel verileri alabilmekte; optik ve elektronik sistemleri ise görüntüleri video olarak kaydedip operatöre ihtiyaç duymadan kontrol odasına aktarabilmektedir.

Teknik Özellikler

- Üretici: Savunma Bakanlığı Deniz Sanayii Kurumu

- Kullanıcı: İran İslam Cumhuriyeti Ordusu Deniz Kuvvetleri

- Tür: Yarı ağır denizaltı

- Ağırlık: 527 ton (yüzeyde), 593 ton (dalışta)

- Uzunluk: 48 metre

- Tahrik sistemi: Dizel-elektrik- Hız: 

- Yüzeyde: 11 deniz mili (20,35 km/s) 

- Dalışta: 14 deniz mili (25,9 km/s)

- Menzil: Ortalama 8 deniz mili hızla 6700 km (3600 deniz mili)

- Operasyon süresi: 35 gün

- Maksimum dalış derinliği: 250 metre

- Silahlar: 6 torpido veya gemisavar seyir füzesi ve 8 deniz mayını