İran'ın Dehlaviye Füzesi; Zırh Delme Alanında Etkili Bir Silah
Parstoday - Hava ve deniz savaşları alanındaki önemli ilerlemelere rağmen, kara savaşları modern savaşların sonuçlarını belirlemede önemini korumuştur.
Parstoday'e göre, tankların ve zırhlı araçların zırhlarının güçlendirilmesi ve bu ekipmanlara aktif savunma sistemlerinin kurulmasıyla birlikte, tankları imha etmek için geleneksel zırh delici füzelerin kullanımı giderek etkisini yitirmiş ve İran da dahil olmak üzere yeni nesil zırh delici mühimmatlar, daha güçlü savaş başlığına sahip ve uzun mesafelerden de yönlendirilebilen füzeler olarak yavaş yavaş sahaya girmiştir.
İran'daki zırh delici silah ailesi oldukça çeşitlidir. Savunma sanayii tarafından üretilerek öne çıkan zırh delici füzeler arasında Dehlaviye füzesi de yer almaktadır. Dehlaviye füzesinin penetrasyon seviyesi göz önüne alındığında, dünyanın en güçlü zırh delici füzelerinden biri olarak kabul edilmelidir. İran’ın önceki tanksavar füzelerinin nüfuz oranına bakıldığında ve Dehlaviye için yapılan tahminle karşılaştırıldığında, önceki nesillerin en yüksek oranına kıyasla yaklaşık %58'lik bir artış görülmektedir.
- Genel Bakış
Dehlaviye, İran Savunma ve Silahlı Kuvvetleri Destek Bakanlığı Savunma Sanayii tarafından geliştirilen bir güdümlü tanksavar füzedir. Füze, 7 Temmuz 2012'de dönemin İran Savunma Bakanı General Ahmed Vahidi tarafından tanıtılmış ve şehit edildiği yerin adından esinlenerek Dr Mustafa Çamran'ın anısına "Dehlaviye" olarak adlandırılmıştır.
Dehlaviye tanksavar füzesi, Rus Kornet tanksavar füzesine çok benzeyen ve son yıllarda hem Devrim Muhafızları'na hem de orduya teslim edilen en güçlü İran tanksavar silahlarından biridir. Bu füze hakkında açıklanan bilgilere göre, Dehlaviye füzesi 100 ila 5.500 metre arasında etkili bir menzile sahip olup, son derece gelişmiş bir lazer güdüm sistemi kullanarak her türlü elektronik savaşa karşı dirençlidir.
General Vahidi'ye göre, son derece güçlü savaş başlığı, patlayıcı reaktif zırh delme yeteneği, roket motoru ve taşınabilirliği, Dehlaviye tanksavar füze sistemini tanklar, zırhlı personel taşıyıcıları ve amfibi araçlar dahil olmak üzere zırhlı hedefleri imha etmede son derece etkili bir silah haline getirmiştir.
Bu füze sistemi, hareketli ve sabit zırhlı hedeflerin yanı sıra helikopterler gibi deniz ve hava hedeflerini de imha edebilir. Bu nedenle, Tufan, Thunder ve Tosan füze aileleri gibi, bu silah da çok amaçlı bir füze olarak değerlendirilmelidir. Kornet füzesinin deneyiminden ve yüksek zırh delme yeteneğinden yararlanan Dehlaviye, kara muharebesinde de başarılı olabilir.
Dehlaviye füzesi 22,7 kilogram ağırlığındadır; bunun 6,8 kilogramı iki aşamalı savaş başlığına ayrılmıştır ve 1200 milimetre zırhı delebilme özelliğine sahiptir. Bu füze gece görüş sistemiyle ateşlendiğinde menzili 3500 metreye kadar düşer.
Dehlaviye fırlatma rampası, Tosan füze fırlatma rampasına benzerlik gösterse de; füze taşıyıcı tüpü kameranın üst kısmında bulunur ve füze, kamera aracılığıyla gözlemlendikten sonra hedefe ateşlenir. Dehlaviye ve Tosan fırlatma rampaları arasındaki benzerlikler, Tosan füzesine göre daha uygun operasyonel avantajlara sahip olduğunu göstermektedir.
Bu tip fırlatma rampalarında füze taşıyıcı tüpünün hedefleme ve tripod setinden ayrılabilmesi ve kurulum ve hazırlık kolaylığı, daha az kişiyle daha kolay taşıma avantajı sağlar. Ayrıca, tel güdümünün olmaması ve belirli bir roket yakıtının kullanılması, Dehlaviye’den önceki nesil İran tanksavar füzelerine kıyasla daha yüksek bir menzil sağlayacaktır.
- Yeni model
Daha yeni ve daha güçlü bir Dehlaviye füzesi modeli, Temmuz 2021'de (Tir 1400) İslam Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri'nin yeni teçhizatını sergileme töreninde tanıtıldı. Kornet ailesi füzesinin ilk modeliyle geliştirilen önceki Dehlaviyeh füzesi, 9M133-1 koduyla biliniyordu.
Ancak 9M133M-2 adı altında yeni Dehlaviye füzesi modelleri geliştirildi ve orijinal modelden en büyük farkı menzilinin artırılmasıdır. 8 km menzile ve 1300 mm penetrasyon gücüne sahip bu yeni Dehlaviye füzesi modeli de İran Savunma Sanayii tarafından üretildi ve İslam Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri'ne teslim edildi. Görünümü, orijinal füze tipine benzer; ancak bu yeni modelde, orijinal modelden farklı olarak, füzenin kanat uçları trapezoid yerine yarı elips şeklinde tasarlanmıştır, böylece füzenin havaya karşı direnci daha azdır.
Dehlaviye füzesinin ciddi versiyonunun 8 km menzili göz önüne alındığında, fırlatma rampası onu günümüzde dünyadaki operasyonel tanklara monte edilmiş tüm topların operasyonel menzilinin dışında bırakmaktadır.
Güdüm alanında, yeni tip Dehlaviye füzesi, önceki tipi gibi, yarı otomatik lazer güdüm sistemi, görüş hattı yönlendirme ve lazer nişan alma kullanmaktadır. Bu yöntemde, kullanıcı lazer ışınını hedefe doğru tutar ve çarpma anına kadar lazer ışınını hedef üzerinde tutmalıdır.
Bu güdüm sisteminin olumlu yönlerinden biri, ilk anlarda zırhlı karşı savunma sistemlerini harekete geçirebilecek güçlü bir lazeri hedefe göndermeye gerek olmaması ve söz konusu füzenin yalnızca arkadan ve fırlatıcı tarafından temas halinde olan lazer dalgası üzerinde hareket etmesi ve birçok karşı önlemden nispeten güvenli olmasıdır.
İki aşamalı bir savaş başlığının varlığı, bu füzenin çok katmanlı zırhla donatılmış tanklar veya zırhlı araçlarla başa çıkmak için uygun yeteneklerinden biridir. Birinci aşama savaş başlığı, reaktif zırh gibi ilk katmanları yok etmekten sorumludur ve ikinci aşama hedefi delip imha eder.
Bu füzenin hızı yaklaşık 250 metre/saniyedir ve maksimum menzilde uçuş süresi yaklaşık 22 saniyedir. Füze ve fırlatıcısının toplam ağırlığı 27 kilogramdır. Her füze, piyade kuvvetlerinin taşıyabileceği tek kullanımlık silindirik fırlatıcılara yerleştirilir. Genellikle, Kornet füzesinde olduğu gibi Dehlaviye füzesinin tanksavar ekipleri 2 veya 3 kişiden oluşur. Her füzenin fırlatma rampasına yüklenme süresi yaklaşık 30 saniyedir ve dakikada bir veya iki füze ateşlenebilir. Bu füzelerin savaş başlıkları hem yüksek patlayıcı tanksavar savaş başlıkları hem de termobarik savaş başlıkları ile donatılmıştır. Daha uzun menzilli bu güçlü füzeye sahip olmak, İran Devrim Muhafızları kara kuvvetlerinin tanksavar ekiplerine üstünlük sağlayacaktır./