Şahid-149 (Gazze); İran’ın Uzun Menzilli İHA Yeteneklerinin Yükselişi

Parstoday- İran İslam Cumhuriyeti, insansız hava araçlarının (İHA) tasarımı, geliştirilmesi, üretimi ve operasyonel hale getirilmesindeki hızlı ilerleyişiyle günümüzde uluslararası arenada bir İHA gücü olarak kabul edilmektedir.

Parstoday’in haberine göre, Devrim Muhafızları (SEPAH) Hava-Uzay Kuvvetleri, bir süredir beklenen "Gazze" adlı yeni İHA’sını 21 Mayıs 2021 tarihinde tanıtarak, İran'ın İHA geliştirme alanında stratejik ve gelecekteki senaryoları öngören bir yaklaşıma sahip olduğunu kanıtladı. Gazze İHA’sının operasyonel testlerinin başlatılması ve 2022 yılında Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri İHA birimine teslim edilmesi planlanmıştı.Genel Bakış*2020 yılında ilk kez, mevcut İHA’lardan daha büyük olan ve turboprop motorla donatılmış "Şahid-149" adında bir İHA’nın varlığına dair haberler duyuldu. Daha sonra SEPAH Kara Kuvvetleri İHA birimi komutanının röportajında bu İHA'ya değinildi ve operasyonel sınıfının ABD yapımı "MQ-9 Reaper"a yakın olduğu tahminleri yapıldı. Ondan önce de Devrim Muhafızları Genel Komutanı Şehit General Selami, dolaylı olarak uzun menzilli bir İHA'nın varlığından bahsetmişti; bazıları bunu Şahid-129’dan farklı bir model veya onun çok geliştirilmiş bir sürümü olarak yorumlamıştı.

Gazze İHA'sının, Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı'nın bahsettiği İHA olduğu söylenebilir; çünkü Şahid-129'un yaklaşık iki katı boyut ve özelliklere sahip Şahid-149 adlı bir İHA'nın tanıtılması planlanıyordu. Gazze İHA'sı, İran'ın İHA alanındaki sanayi ve operasyonel seviyesini birkaç basamak yukarı taşıyarak, "Yüksek İrtifa Uzun Menzilli" (HALE) İHA sınıfına, kesinlikle "Orta İrtifa Uzun Menzilli" (MALE) İHA sınıfının üzerine çıkarmıştır.İran Silahlı Kuvvetleri'nin, yüksek irtifa ve uzun uçuş süresine sahip bir araç ile uzun menzilli sensörlerin birleşiminden doğan " yüksek irtifa hava platformu" konseptine yaklaştığı görülmektedir. Böylece 1980’lerde "Muhacir-1" ile başlayan Devrim Muhafızları’nın İHA yeteneği, 2000’lerde Şahid-121, 2010’larda Şahid-129 ve yeni yüzyılın başında Şahid-149 Gazze’ye ulaşmıştır.*

Teknik Özellikler

Gazze İHA; gözetleme, muharebe ve keşif alanlarında "çok amaçlı" bir hava aracı olarak tanımlanmış olup, "35 saat uçuş süresi", 2.000 kilometre operasyonel yarıçapta 13 bomba taşıma kapasitesi ve 500 kilometre yarıçapında çevresel izleme için 500 kg istihbarat ve sinyal toplama ekipmanı taşıma kapasitesine sahiptir. Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri eski komutanı Şehit General Hacizade’ye göre Gazze İHA, hayalet uçakları 500 kilometre yarıçapına kadar tespit edebilmektedir.Gazze'nin uzunluğu 10,5 metre, yüksekliği 3,2 metre ve kanat açıklığı 21 metredir. Uçuş tavanı 35 bin feet (10.668 metre) ve seyir hızı saatte 350 kilometredir. Konfigürasyonu Şahid-129'a benzemekle birlikte; gövdeye dikey kanatlar, V-şeklinde kuyruk, gövdenin sonunda muhtemelen pistonlu yerine dört kanatlı bir turboprop motor ve katlanabilir iniş takımlarına sahiptir. Turboprop motor kullanımı, bu sınıftaki İHA'lar için teknolojinin son noktası kabul edilir.Şahid-129'un son modellerinde olduğu gibi, Gazze'de de uydu haberleşme anteni için burun kısmının üzerinde bir çıkıntı bulunmaktadır. İniş takımları ise Şahid-129'a kıyasla çok daha ağır olması nedeniyle daha gelişmiştir.Bu özelliklerle Gazze İHA'sının Şahid-129'a göre kapasitesindeki artış net bir şekilde görülmektedir: Uçuş irtifasında %44, uçuş süresinde %46, hızda 2 kattan fazla ve taşınabilir yük kapasitesinde 2 kattan fazla artış sağlanmıştır. Bu farklar; %40 artan kanat açıklığı, yaklaşık 2,5 katına çıkan kalkış ağırlığı ve pistonlu motor yerine turboprop motor kullanımının bir sonucudur.10 kilometrenin üzerindeki uçuş irtifası, bu İHA'yı kısa menzilli tüm hava savunma sistemlerinin tehdidinden uzak tutmaktadır. Şahid-129'un 7.600 metre olan uçuş irtifası, Gazze ile 3.000 metre daha artmıştır. Mühimmat taşıma kapasitesi açısından, Gazze’nin gövde içi silah bölmesi ve döner lançer sistemi, 5 adet "Sedid" serisi bomba taşımasına olanak tanır. Ayrıca keşif görevlerinde yarım tonluk "elektronik harp" veya "SAR" (Sentetik Açıklıklı Radar) yükü taşıyabilir.Gazze İHA'sının uydu üzerinden yönlendirilme kabiliyeti, Şahid-129’un yükseltilmiş modelinden daha da gelişmiş bir şekilde bu İHA’da mevcuttur. Askeri ve savunma amaçlarının yanı sıra orman izleme, arama-kurtarma ve doğal afetlerde yardım sağlama gibi sivil görevlerde de kullanılabilmektedir.