Fakur-90 Füzesi, İran'ın Hava Muharebesi Alanındaki Yaratıcılığının Ürünü

Parstoday - İran İslam Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri, Batı Asya'nın güçlü hava kuvvetleri arasında yer almakta olup geniş bir savaş uçağı yelpazesine sahiptir.

Parstoday'in haberine göre; bu kuvvetin en önemli savaş uçaklarından biri, 8 yıllık Kutsal Savunma döneminde düşmana ait 130'dan fazla uçağı düşürerek parlak bir geçmişe sahip olan F-14 Tomcat önleme savaş uçağıdır.Bu uçağın ana silahı, oldukça pahalı ve etkili kabul edilen "AIM-54 Phoenix" uzun menzilli havadan havaya füzesidir. Phoenix füzesi, İran'ın ABD'den sonra en büyük F-14 savaş uçağı filosuna sahip olduğu Pehlevi döneminde, İran'ın hava savunma ihtiyacını karşılamak üzere bu uçaklarla birlikte İran'a getirilmişti. Ancak 8 yıllık Kutsal Savunma'nın başlaması ve ABD yaptırımları ile birlikte bu füzelerin stokları zamanla azaldı ve İran, daha az kullanmak adına zorunlu olarak "Seccil" gibi başka silahları kullanmaya başladı. Ayrıca zaman geçtikçe ve Phoenix füzesinin operasyonel ömrü sona erdikçe, onun yerine geçecek bir füzenin kullanılmasına şiddetle ihtiyaç duyuluyordu.

Gelişim

Tam bu dönemde komutanların aklına Phoenix'in yerini alacak bir füze yapma fikri geldi, ancak bunun hayata geçirilmesi 2000'li yıllara (1380'ler) kadar sürdü. Bu doğrultuda İranlı uzmanların yoğun çabasıyla, Phoenix tabanlı "Fakour-90" adlı yeni bir füze iki yıl içinde tasarlandı, üretildi ve operasyonel hale getirildi.Fakour-90 füzesi, Phoenix füzesinin tam olarak ve orijinal numunenin kalitesinde, ancak güncel tehditler dikkate alınarak tasarlanmış ve üretilmiş ilk İran örneği olarak kabul edilmeli ve orta menzilli bir füze olarak değerlendirilmektedir. Fakur füzesi, Savunma Bakanlığı Havacılık ve Uzay Sanayii Kurumu ve Ordu Hava Kuvvetleri Kendine Yeterlilik Kurumu tarafından geliştirilmiş olup, yapımı Ekim 2011'de (Mehr 1390) duyurulmuş, ancak Nisan 2017'de (Ferverdin 1396) resmen tanıtılmıştır. Fakur füzesinin üretim hattı, Temmuz 2018'de (Mordad 1397) dönemin İran Savunma Bakanı Tuğgeneral Emir Hatemi'nin katılımıyla açılmıştır.

Fakur-90 esasen F-14 uçağı için tasarlanıp üretilmiş olsa da, İran Hava Kuvvetleri'nin diğer savaş uçaklarına da monte edilmesi planlanmaktadır ve muhtemelen Fakur-90'ın farklı versiyonları da tanıtılacaktır. "Fakur"un tanıtımından sonraki önemli nokta, yeterli menzili ve süpersonik uçuş hızı göz önüne alındığında, gemisavar ve radar karşıtı füzeye ulaşmak için uygun bir platform olabilecek gemisavar ve radar karşıtı modellerinin geliştirilmesi ihtimalidir.

Fakur füzesi, Phoenix'e göre daha ağır olmasına rağmen, yerli imkanlarla seri üretimi ve yeni güdüm sistemi ile elektronik harp kabiliyetlerini kullanması, Phoenix füzesinin tam yerli örneği olan "Magsud" adlı uzun menzilli aktif radarlı füze geliştirilene kadar uygun bir geçici çözüm teşkil etmektedir.

Fakur-90 havadan havaya füzesinin ilk nesli, Şalamçe füzesinin motoru olan M-112 motoru kullanılarak, ancak Phoenix füzesine benzer kanatlar ve kanatçıklarla ve Şalamçe füzesine benzer bir ağırlıkla tasarlanmış ve üretilmiştir. Phoenix füzesi konfigürasyonunun kullanılmasının amacı, Fakur füzesini F-14 savaş uçağının gövde altındaki istasyonlarında taşıma imkanı yaratmaktır; çünkü Hawk/Seccil/Şalamçe (Şelemçe) füzelerini F-14'ün gövde altı istasyonunda taşımak, kanat açıklığı boyutu nedeniyle imkansız değilse bile pratikte çok zordur.Gelişmiş uçuş elektroniğine sahip Fakur-90 havadan havaya füzelerinin üretimi, İran'ın F-14 önleyicilerinin caydırıcılık gücünü artırma yolunda önemli bir adımdır. Bu füzeler, dış örneklerine göre çok daha düşük maliyetle üretilmiş olup, geliştirme aşamalarında yapılan çok sayıda testin ardından çok sayıda hizmete girmiş ve İran semalarının savunmasında ve F-14 savaş uçaklarının güçlü radarıyla tespit edilebilen her türlü hedefin imhasında kullanılabilir durumdadır.

Özellikler

Fakur füzesi, radarlı havadan havaya füzeler türündendir ve F-14'e monte edilerek hedefleri önlemek ve imha etmek için kullanılır. Bu savaş uçağının operasyonel görevlerinde, orta ve uzak mesafelerdeki, hatta 100 kilometrenin üzerindeki hava hedeflerini yok etmek için kullanılır. Fakur füzesinin menzili maksimum 160 kilometredir.

Fakur füzesinin güdüm sistemi hakkında bilgi yayınlanmamıştır, ancak Şalamçe füzesinin sistemi olan yarı aktif radarlı sistemden türetilmiş olması muhtemeldir. Bu füzenin Phoenix'e kıyasla öne çıkan ve üstünlük sağlayan özelliklerinden biri, elektronik harbe (JAMMING) karşı çok yüksek direncidir. Fakur füzesi, genel tasarım açısından Amerikan örneğine çok benzer ancak aralarındaki farklılıkları da göz ardı etmemek gerekir. Bu farklılıklar, füzenin burnu, kanatların bağlantı noktası ve füzenin itki çıkış bölümü gibi çeşitli kısımlarda açıkça görülmektedir. Ayrıca bu füzenin soğutma sistemi de Amerikan tipinden çok daha gelişmiştir.Geometrik boyutları da kendi türünde özeldir; zira bu füzenin kanatçıklarının hücum kenarından firar kenarına kadar yerleşim açısı, kök bölgesinde ve ayrıca bu kanatçıkların tüm kısımlarının kalınlığı aynıdır. Kontrol kanatçıklarını hareket ettiren aktüatörlerin montaj yeri, Fakur-90 füzesindeki diğer önemli bir noktadır. Bu kontrol kanatçıklarının füzedeki yerleşim yeri, Phoenix'e göre daha ileridedir.Diğer belirgin fark, Fakur-90'ın gövdesinin yanında, ucuna yakın bölgeden gövdenin sonuna kadar uzanan bir kanalın (duct) bulunmasıdır. Fakur füzesi, elektronik harbe karşı koyma konusunda da elektronik harp karşıtı sistemlerden yararlanır ve elektronik bozucuları defederek yüksek manevra kabiliyeti ile hedefleri düşürebilir. Fakur füzesi, F-14 savaş uçağının alt kısmına ve ayrıca kanat altı pylonlarına (silah taşıma yuvaları) monte edilebilir. Fakour'un Tomcat'in gövde altındaki istasyona monte edilebilmesi, bu savaş uçağının hava muharebelerindeki beka kabiliyetini artırır; çünkü F-14 tarafından 6 adet Fakour füzesi taşınabilir ve kullanılabilir.

Teknik Özellikler

Ağırlık: 1405 pound (636 kg)

Uzunluk: 4 metre

Başlık: 50 kg

Motor: M-112 iki aşamalı katı yakıtlı itici

Etkili Menzil: 80 ile 100 kilometrenin üzerinde

Uçuş Tavanı: 100 bin fit

Hız: 5 Mach

Fırlatma Platformu: F-14 önleme savaş uçağı