Aras-1 Aracı; Askeri Güçlerin Taktiksel Hareketliliğini Artırmak İçin Etkili Bir Araç

Parstoday - Günümüzde birliklerin hareket kabiliyeti ve tehditlere karşı manevra yeteneği, kara kuvvetlerinin temel gereksinimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Parstoday'in aktardığına göre, günümüzde taktik araçlar, savaş alanlarında ve düşmanla çatışma sahalarında kullanılan en önemli ekipmanlardan biridir. Bu araçların çeşitli görevleri yerine getirebilmesi için belirli özelliklere sahip olması gerekir. Sekiz yıllık Kutsal Savunma (İran-Irak Savaşı) sonrasında, askeri taktik araç üretme fikri İran Savunma Bakanlığı'nın savunma sanayii gündemine alındı. Bu doğrultuda, Aras-1 taktik aracı Ağustos 2012'de (Mordad 1391) tanıtıldı ve farklı tiplerde üretilerek operasyonel hale getirildi. Ağustos 2019'da (Mordad 1398) tanıtılan Aras-2 taktik aracı ise aslında Aras-1'in geliştirilmiş ve güncellenmiş versiyonudur.

• Teknik Özellikler

Aras-1, İran Savunma ve Silahlı Kuvvetler Lojistik Bakanlığı tarafından üretilen askeri bir taktik araçtır. Bu araç, 21 Ağustos 2012'de (31 Mordad 1391) İran Savunma Sanayii Günü ile eş zamanlı olarak tanıtılmıştır. Araç, Savunma Sanayii'ne bağlı Zarrin Hodro otomotiv sanayii tarafından üretilmiştir.

Aras aracı, 4x4 (dört çeker) özelliğine sahip olup manuel şanzımana sahiptir ve ağırlığı 3,4 tondur. Aras, Amerikan yapımı Hummer aracına benzer bir tasarıma sahiptir. Aras, Z24 model turboşarjlı dizel motora sahiptir. Aras üzerine takılan motor, önceki tasarımlara göre hem teknik hem de görünüm açısından farklılıklar gösteren modifiye edilmiş bir örnektir. 3153 cc hacmindeki bu motor, 3600 devir/dakikada 133 beygir güç ve 2000 devir/dakikada 313 Newton-metre tork üretebilmektedir.

Aras-1'in şasisi, Toyota F4.5 şasisinin tersine mühendislik yöntemiyle üretilmiştir. Bu araç, ön aksta 1450 kg ve arka aksta 2700 kg yük taşıma kapasitesine sahiptir. Aracın ön süspansiyon sistemi, üç kollu mekanizmaya sahip tam yüzer helezon yaylı; arka süspansiyonu ise beş kollu mekanizmaya sahip tam yüzer yaylı tiptedir. Hidrolik direksiyon sistemine sahip olan aracın fren sistemi, frenleme anında kontrol kabiliyeti sağlayan ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) ve EBS (Elektronik Fren Sistemi) ile donatılmış çift devreli hidrolik yapıdadır.

Komuta aracı, taarruz aracı ve siper arkası aracı olarak kullanılabilen çift entegre kabinli Aras taktik aracı, zorlu arazilerde ve şehir içi operasyonel bölgelerde kullanılabilir. Zırh yeteneği, entegre kaplama, dizel ısıtıcı ve baş koruması, Aras'ın en önemli özellikleri arasındadır. Bu araç, askeri bölgelerde ve cephelerde bulunmak üzere donatılmış olup, hareketli bir komuta birimi olarak yönetimi ve kullanımı için kabul edilebilir bir performansa sahiptir.

• Çeşitleri

Aras-1 taktik aracı, farklı görevleri yerine getirmek amacıyla bugüne kadar çeşitli modellerde üretilmiştir.

"Keviran" askeri aracı, Aras-1'in optimize edilmiş modellerinden biridir. Askeri bölgeler ve savaş cephelerinde bulunmak üzere donatılan bu araç, hareketli bir komuta birimi olarak kabul edilebilir bir performansa sahip olup, yüksek manevra kabiliyeti ve benzersiz çevikliği ile dikkat çeker. Engebeli ve zorlu bölgelerde kullanılabilme yeteneği sayesinde Keviran, silahlı kuvvetlerin kara savaşı alanındaki operasyonel hareketliliğini önemli ölçüde artırır. 500 kilometrelik operasyonel yarıçapı, %70 boyuna ve %35 enine eğimleri aşabilme yeteneği, ayrıca 70 cm derinliğindeki nehirlerden geçebilme kapasitesi ile komuta aracı, personel taşıyıcı, ambulans, 107 mm roketatar ve 120 mm havan topu taşıyıcı olarak kullanılır. Kaviran, güçlü motoru ve entegre çift kabini sayesinde zorlu bölgelerde kolayca hareket edebilir. Aracın bir diğer ilginç özelliği, güçlü amortisörleri sayesinde kumlu ve dağlık bölgelerdeki iniş çıkışlarda salınım hareketleri yapabilmesidir.

Aras-1'in bir diğer modeli ise 10 askeri personel, 1,5 ton yük, teçhizat ve zırh delici füzeleri taşıyabilen "Sepehr" aracıdır. Sepehr, dik yamaçları ve dağlık, zorlu arazileri aşmak için çok uygun bir kapasiteye sahiptir ve devrilmeyi önlemek için açı ayarı yapabilen gelişmiş bir süspansiyon sistemi kullanır. Tam yük ve donanımla hızı saatte 130 km'ye ulaşır. Bu araç ayrıca engebeli dağlık alanlarda, düzlüklerde, çöllerde ve sığ nehirlerde kolaylıkla hareket edebilir. Askeri kaynaklara göre bu araç, asimetrik komando operasyonlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Sepehr'in en önemli özelliklerinden biri, çok dik yamaçlı dağlık konumlarda dengesini korumasıdır.

Sepehr aracındaki bu mükemmel denge korunması, amortisörlerinin kayalık ve engebeli bölgelerden geçerken otomatik olarak kısalıp uzanarak aracı dengede tutacak şekilde tasarlanmış olmasından kaynaklanır. Bu mekanizma, aracın devrilmesini veya istenmeyen şekilde yan yatmasını engeller. Bu komando aracının profesyonel uzmanlığı, personel taşıma ve onları yüksek rakımlara ulaştırmaktır. Ayrıca Sepehr'e, araç içinden ateş etme kabiliyeti olan ağır Doçka makineli tüfekleri ve 25 mm'lik toplar monte edilebilir. Sepehr'in modüler kabinleri, bu yarı ağır silahların üzerine monte edilmesine olanak tanır. Özetle Sepehr, hem personel taşıma hem de yarı ağır silah sistemlerini taşıma olmak üzere çift kullanımlı bir yapıya sahiptir.

Aras-1 taktik aracı ve onun varyantları olan Kaviran ve Sepehr, Suriye ve Irak'taki terörist gruplara, özellikle IŞİD'e karşı savaş sahalarında komuta aracı veya Kornet füzesi, havan topu ve Fath roketatarı gibi silahlarla donatılmış şekilde önemli bir rol oynamış ve başarılı bir performans sergilemişlerdir./