İran Merkez Bankası Başkanı’ndan İran-ABD Ekonomik Mutabakatının Detayları
-
İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnasser Hemmati
Parstoday - İran Merkez Bankası Başkanı, Katar ve Pakistan hükümetlerinin de arabuluculuk yaptığı İran-ABD müzakerelerinde, İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerde ekonomik bölüme ilişkin iki önemli karara varıldığını açıkladı.
Parstoday’in IRIB’e (İran Devlet Televizyonu) dayandırdığı bilgilere göre; Abdolnasser Hemmati, bu mutabakatın iki önemli ekonomik kararına ilişkin şu ayrıntıları paylaştı:
“İlk karar, İran’ın bloke edilmiş kaynaklarının serbest bırakılmasıyla ilgilidir. Mutabakat uyarınca, bu kaynakların kademeli olarak ve müzakereler neticesinde serbest bırakılması kararlaştırılmıştır. Buna göre, ilk aşamada 12 milyar dolarlık tutar serbest bırakılacak, geri kalan miktar ise sonraki aşamalarda çözülecektir.”
İran Merkez Bankası Başkanı, asıl ihtiyacın bu kaynakları kullanabilme imkânı olduğunu vurgulayarak şunları söyledi:
“İran ile ABD arasında 2023 (1402) yılında imzalanan anlaşmaya dayanarak, mevcut çerçeveyi temel aldık. Bu çerçeve uyarınca, serbest bırakılan kaynakların temel gıda maddeleri ve ilaç ithalatı için harcanması kararlaştırıldı.”
Hemmati sözlerini şöyle sürdürdü:
“Her yıl 10 ile 12 milyar dolar arasında, daha genel bir hesaplamayla yaklaşık 15 milyar dolar tutarında bir bütçeyi temel gıda maddelerinin ithalatı için harcıyoruz. Bu kaynakları doğrudan temel gıda kalemlerine tahsis ederek, bu amaçla ayırdığımız diğer döviz rezervlerini serbest bırakmış oluyoruz; böylece bu fonları diğer ihtiyaçlarımız veya rezerv biriktirme süreçlerimiz için kullanabileceğiz. Bu nedenle, varılan anlaşmayı olumlu değerlendiriyoruz.”
İran Merkez Bankası Başkanı, ABD ile yapılan müzakerelerde İran petrol satışına yönelik yaptırımlardan muafiyet sağlanmasına ilişkin varılan mutabakata atıfta bulunarak şunları ifade etti:
“Mutabakat metninin maddelerinden biri, 60 günlük müzakere süreci boyunca petrolümüzü, petrol türevlerimizi ve petrokimya ürünlerimizi yaptırım baskısı altında kalmadan ihraç edebilmemizdir. Bu doğrultuda; sevkiyatların herhangi bir limandan gerçekleştirilmesi, her türlü gemiyle taşınması ve ödemelerin İran Ulusal Petrol Şirketi’nin (NIOC) bildireceği ve koordine edeceği herhangi bir hesaba yatırılması mümkündür. Bu sayede elde edilen kaynakları kullanabileceğiz.”
Bu 60 günlük süreçte İran’ın petrol, petrokimya ve diğer petrol türevlerinin/ürünlerinin yaptırımlardan muaf tutulduğunu vurgulayan İran Merkez Bankası Başkanı sözlerini şu şekilde tamamladı: “Petrol ihracatı halihazırda devam ediyor ve son birkaç gün içinde milyonlarca varil petrol ihraç edildi. Ancak bu mutabakatın asıl avantajı, finansal transfer maliyetlerinin ortadan kalkması ve yaptırımların neden olduğu karmaşıklıkların bertaraf edilmesidir.”/