Kevser Eğitim Uçağı; İran'da Uçak Üretiminde Önemli Bir Adım
https://parstoday.ir/tr/news/iran-i297438-kevser_eğitim_uçağı_İran'da_uçak_Üretiminde_Önemli_bir_adım
Pars Today - Kevser eğitim uçağı, süpersonik eğitim ve savaş jet uçakları konusunda bilgi birikimine ulaşmak için İran havacılık endüstrisi uzmanlarının ortak çabalarının sonucudur.
(last modified 2026-06-25T15:43:07+00:00 )
Haziran 25, 2026 18:35 Europe/Istanbul
  • Kevser Eğitim Uçağı; İran'da Uçak Üretiminde Önemli Bir Adım

Pars Today - Kevser eğitim uçağı, süpersonik eğitim ve savaş jet uçakları konusunda bilgi birikimine ulaşmak için İran havacılık endüstrisi uzmanlarının ortak çabalarının sonucudur.

Pars Today'e göre, Kevser savaş uçağının yapımının tüm uygulama aşamaları, Savunma ve Silahlı Kuvvetler Destek Bakanlığı'na bağlı İran Uçak Üretim Kompleksi'nde (HASA) ve İran İslam Cumhuriyeti Ordusu Hava Kuvvetleri'nin katılımıyla gerçekleştirilmiş olup, bu şekilde bilgi tabanlı merkezlerin yeteneklerinden yararlanılarak ve yerel tesislere güvenilerek geliştirilmiştir. Kevser'in yapımı, İran askeri sanayi kompleksinin önemli yeteneğini göstermektedir. Teknik olarak, Kevser savaş uçağının yapımında, yerel bilgi birikimi ve ulusal üretim yardımıyla, uçağın çeşitli bölümlerine gelişmiş ve güncel ekipman ve aletler monte edilmiştir. Bu uçağın yerelleştirme oranı yüzde 88'dir.

Genel Bakış

Kevser eğitim savaş uçağı 21 Ağustos 2018'de tanıtıldı ve 25 Haziran 2020'de resmi bir törenle üç Kevser savaş uçağı İran İslam Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri'ne teslim edildi. Kevser eğitim savaş uçağı, İran'da yakın hava desteği ve ileri eğitim görevlerini yerine getirmek üzere tamamen yerelleştirilmiş, dördüncü nesil aviyoniklere sahip üçüncü nesil bir savaş uçağıdır. F-5F eğitim savaş uçağından esinlenerek tasarlanan bu uçak, İran'ı dördüncü nesil aviyonik ve ateş kontrol sistemlerine sahip savaş uçakları tasarlama ve üretme teknolojisine sahip az sayıdaki ülke arasına yerleştirmektedir.

Bu savaş uçağında gelişmiş ve güncellenmiş ekipmanlar arasında itme sistemi, aviyonik ekipman, merkezi bilgisayar, ekranlar ve çok amaçlı radar bulunmaktadır. Kevser savaş uçağının iki tipte üretilmesi planlanmıştı: tek kabinli ve çift kabinli. Çift kabinli tip, savaş kabiliyetine ek olarak ileri pilot eğitimi için kullanılacaktı.

Kevser'ın kokpitinde, ayrı arka menteşeli kanopilerin altında yan yana iki koltuk bulunur. Yüksek burnundan alçak, küçük alanlı kanadına kadar optimize edilmiş gövde tasarımı, güçlü rüzgarlardan kaynaklanan sürtünmeyi azaltarak üstün performans sağlar. Gövde, tek dikey kuyruk kanadının altında iki ayrı egzoz nozulu ile arkaya doğru hafifçe geriye doğru eğimlidir. Kanatları da alt gövdeye entegre edilmiştir.

Kevser, burunda tek bir tekerlek ünitesi ve gövdede iki ayrı tekerlek ünitesi içeren geri çekilebilir üç tekerlekli iniş takımı ile donatılmıştır.

Özellikler

Kevser savaş uçağı eğitim uçağı, Ouj adı verilen yerli bir İran turbojet motoruyla çalışır. Ouj motoru, F-5 uçaklarında kullanılan G-85 turbojet motoruna dayanan ilk İran yapımı jet motorudur ve 50.000 feet'e kadar irtifalarda uçabilir ve 10 tona kadar kalkış ağırlığına sahip çeşitli uçaklara monte edilebilir.

Dönemin İran Silahlı Kuvvetleri Savunma ve Destek Bakanı General Dehgan'a göre, bu motorun yapımında 14.000 farklı parça kullanılmıştır. Ayrıca, motorun kanatlarının yapımında vakumlu kesme teknolojisi kullanılmış ve bu projede kullanılan bazı süper alaşımların üretim bilgisi yerli üretimdir. Bu motorun diğer özellikleri arasında 8 kademeli eksenel kompresör, iki kademeli türbin, 12,7 ila 13,8 kilonewton güç, 8,3 kompresör sıkıştırma oranı ve saniyede 20 kilogram hava girişi bulunmaktadır.

Bu savaş uçağı ayrıca, renkli ve çok fonksiyonlu ekranlar ve baş üstü gösterge (HUD) sistemi gibi gelişmiş 4. nesil aviyonik ve ateş kontrol sistemleri kullanmaktadır. Radar uyarı sistemleri (RWR), hava önleme için dostu düşmandan ayırt etme (IFF), silah yönetimi ve silah işleme sistemleri, Chaf/Flare fırlatıcıları ve güvenli iletişim için yeni nesil telsiz gibi yerli olarak tasarlanmış ve geliştirilmiş sistemlerin kullanımı da dikkate alınmıştır.

Yerli "Sarir" fırlatma koltukları, sıfır-sıfır kalkış kabiliyetine sahip Kevser eğitim savaş uçağına monte edilmiştir. Koltuklar, pilotun sıfır hızda ve sıfır irtifada yaralanmadan uçaktan atlayabilmesini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu koltuklar genellikle roket motoru ve patlayıcı itici madde ile üretilir ve uçaktan çıkmak için gereken kuvvet bu şekilde sağlanır.

Uzmanların aşinalığı göz önüne alındığında, Kevser savaş uçağının onarım ve bakım alanında hiçbir sorun yoktur ve Kevser savaş uçağının tasarım ve yapımında döviz tasarrufu sağlamanın yanı sıra, operasyonel birimlerdeki uygulama süreci de daha az maliyetlidir ve gelişmiş sistemlere sahip olması nedeniyle yeni nesil uçaklarla pilotların eğitim veya muharebe uçuşları için uygun bir platform olarak kabul edilecektir.

Uçak, güncel ihtiyaçlara göre donatılmıştır.

Kevser savaş uçağının uzunluğu yaklaşık 12,4 metre, kanat açıklığı yaklaşık 10,97 metre ve yüksekliği yaklaşık 3,5 metredir. Uçağın boş ağırlığı yaklaşık 2425 kilogram, maksimum kalkış ağırlığı ise 6177 kilogramdır.

Teknik Özellikler

– Mürettebat: 2–

Motor: 2 turbojet motor (J85 motoruna dayalı)

– Motor gücü: 3.500 lb/s

– Art yakıcı ile motor gücü: 5.000 lb/s

– Maksimum hız: 1.700 kilometre/saat (1.060 mil/saat)

– Bildirilen menzil: 1.100 kilometre

– Geçiş menzili: Üç harici yakıt deposu ile 2.900 kilometre

– Tavan yüksekliği: 15.800 metre

– Tırmanma hızı: Saniyede 175 metre

– Radar: 93 km menzilli ve aynı anda iki hedefi vurabilen Grifo radar (İtalyan radarı, Çin veya yerli üretim modeli de kullanılmıştır).

Silah taşıma kapasitesi– Kevser eğitim savaş uçağının gövdesi ve kanatlarının altında çeşitli silah taşıma noktaları bulunmaktadır. Bu noktalar, uçağın ateş gücünü artırmak için geniş bir yelpazede silah sistemleriyle donatılabilir. Her kanadın altında ikişer, gövdenin altında bir ve her kanadın ucunda birer olmak üzere toplam 7 silah bölmesiyle Kowsar, toplam 3.200 kg taşıma kapasitesine sahip olup çeşitli silahlar taşıyabilir.

– Toplar: Burunda 2 adet 20 mm top

Silahlar: 12 adet 250 kg bomba veya 5 adet 450 kg bomba veya 2 adet 900 kg bomba ve çeşitli roketatarlar (Hydra roketatarı ve İran muadilleri gibi) ve Simorg misket bombaları ve dört adede kadar Sidewinder havadan havaya füze.