Nükleer anlaşma BERCAM'ın 2. Yıldönümünde Amerika'nın ahde vefasızlığı

İran İslam Cumhuriyetiyle 5+1 gurubu arasında imzalanan kapsamlı nükleer ortak eylem planı Anlaşması BERCAM'ın 2. Yıldönümünde İran dış işleri bakanı Muhammed Cevad Zarif bu uluslararası anlaşmaya İran'ın sadık kaldığını söyledi.

Zarif, Amerika ziyaretinin ilk anlarında yaptığı açıklamada, Washington yönetiminin de BERCAM anlaşmasını uygulaması gerektiğini, ancak Amerika'nın bu süreci baltaladığı için İran'ın tam olarak bu anlaşmanın getirilerinden yararlanamadığını belirtti.

Kapsamlı nükleer ortak eylem planı Anlaşması BERCAM, 14 Temmuz 2015 tarihinde İran ile 5+1 gurubunu oluşturan Amerika, İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya ve Çin tarafından imzalandı. BM güvenlik konseyi de 2231 sayılı kararıyla nükleer anlaşmayı onayladı.

Kapsamlı nükleer ortak eylem planı Anlaşması BERCAM, 16 Ocak 2016 tarihinde yürürlüğe konuldu. Bu uluslararası anlaşma, imzacı ülkelerin yönetimleri tarafından eksiksiz uygulanmalıdır. Hiçbir imzacı ülkenin tek taraflı olarak bu anlaşmayı iptal etme ve uygulamama hakkına sahip değildir. Aşırı sağcı ve cumhuriyetçi Donald Trump'un iktidar olmasıyla birlikte Amerika, nükleer anlaşma konusunda yeni bir tutum izlemeye başladı ve tek yanlı olarak bu anlaşmayı yorumlamaya ve hedefinden saptırmaya çalıştı.

Trump yönetiminin asıl amacı nükleer anlaşma BERCAM'ı zayıflatmak, kendine zaman kazandırmak ve İran İslam cumhuriyetine zarar vermektir. Amerika başkanı Trump, ilkin bu anlaşmayı yırtacaklarını ileri sürdü. Ardından anlaşma maddelerini gözden geçireceklerini söyledi. Ancak diğer imzacı ülkelerin ve AB'nin itirazlarıyla karşılaştı. Amerika Nükleer anlaşmayı ihlal edercesine İran'a karşı yeni yaptırımlar uygulayarak, bu anlaşmadan İran'ın yapıcı bir şekilde yararlanmasını önlemeye çalışıyor.

Nitekim Amerika senatosu geçen Haziran ayında onayladığı bir yasa tasarısında İran'ı terörizme destek vermekle suçlayıp, yeni yaptırımlar uygulama kararı aldı. Cumhuriyetçi Trump rejimi nükleer anlaşmaya karşı tutumunu sertleştirmektedir. Washington yönetimi önümüzdeki pazartesi günü kapsamlı nükleer ortak eylem planı Anlaşması BERCAM'ın imzalanması tarihinin ikinci yıldönümünde ilgili raporunu Amerika kongresine sunacaktır. Amerika dış işleri bakanlığı her 90 günde bir İran'ın nükleer anlaşmaya uyup uymadığı konusunda Amerika kongresine rapor sunmalıdır. Amerika dış işleri bakanı Rex Tilerson geçen Nisan ayında Amerika kongresine verdiği raporunda İran'ın nükleer anlaşmaya bağlı kaldığını, ancak Tahran hükümetinin terörizmi desteklemeyi sürdürdüğünü iddia etti. Amerika bu iddialarıyla İran'a baskı yapmaya ve nükleer anlaşmayı uygulama sürecini baltalamaya çalışıyor.

The Weekly Standard dergisi Perşembe günkü sayısında, Trump'un İran'ın nükleer anlaşmaya uygun hareket ettiğine ilişkin olarak Amerika kongresine yeni raporunu sunacağını yazdı. Amerikalı 38 emekli general geçen Çarşamba bunu Donald Trump'a yazdıkları mektuplarında, "kapsamlı nükleer ortak eylem planı Anlaşması BERCAM'ı" uygulamama yahut yırtma kararının büyük bir hata olacağını vurguladılar. Nükleer anlaşmayı imzalayan AB ve diğer ülkeler ise bu anlaşmayı uygulayacaklarını ilan ettikleri için Amerika tecrit edilmiş durumdadır.

Bu nedenle dünya toplumu da Amerika'nın bu ahde vefasızlığından dolayı Washington'un güvenilir bir devlet olmadığına, sorumsuz davrandığına inanmaktadır. Avrupa Birliği Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini ise geçen Salı günü yaptığı açıklamada nükleer anlaşmaya sadık kaldıklarını, İran ile işbirliğini sürdüreceklerini söyledi.