Neden Müslüman Olmayan Düşünürler Nahcü’l-Belâğa’ya Hayran?

Parstoday – Nahcü’l-Belâğa, İmam Ali’nin (a.s) hutbelerinden, mektuplarından ve kısa sözlerinden derlenen bir kitaptır. İmam Ali, İslam Peygamberi’nin vasisi ve halifesi olarak bu sözleri söylemiştir.

Nahcü’l-Belâğa, “Belâgat Yolu” anlamına gelir ve İslam’ı, ahlakı, felsefeyi ve siyaseti anlamada en önemli kaynaklardan biri olarak kabul edilir. ParsToday’in bildirdiğine göre, bu kitapta İmam Ali’nin (a.s) kısa sözlerinde ve hutbelerinde; Tanrı bilinci, ahlak, evrenin ve insan doğasının tanınması, adil ve zalim yönetimlerin analizi gibi konular ele alınmıştır. Mektuplar ise çoğunlukla yönetim meseleleri ve yöneticilerin halkla ilişkisi üzerine yoğunlaşmaktadır.

Nahcü’l-Belâğa, Farsça, İngilizce, Fransızca, Urduca, Türkçe, Hintçe ve Tacikçe gibi birçok dile çevrilmiş ve üzerine sayısız şerh yazılmıştır. Arapça en önemli şerhler arasında İbn Ebî’l-Hadîd ve İbn Meysem Bahreynî’nin eserleri sayılabilir. Farsça’da ise Nâsır Makarem Şirâzî’nin “İmam Emir’ül-Müminin’in Mesajı” adlı eseri özel bir öneme sahiptir.

Matbaanın yaygınlaşmasından önce Nahcü’l-Belâğa’nın yüzlerce el yazması hazırlanmıştır; bunların en eskisi 469 Hicri yılında yazılmış ve Ayetullah Merâşî Necefî Kütüphanesi’nde korunmaktadır. Matbaanın yaygınlaşmasının ardından, bu kitap İran, Mısır, Lübnan, Suriye ve Katar gibi ülkelerde defalarca yayımlanmıştır.

Nahcü’l-Belâğa’nın derleyicisi Seyyid Razi, bu eseri hazırlama amacını, arkadaşlarının İmam Ali’nin (a.s) etkileyici ve veciz sözlerini toplamaya yönelik taleplerine cevap vermek olarak açıklamıştır. O, yalnızca İmam’ın bazı sözlerini seçmiş ve bu nedenle kitaba “Nahcü’l-Belâğa” adını vermiştir.

Nahcü’l-Belâğa sadece İslam’da değil, felsefi düşüncede de etkili olmuştur. Fransız filozof ve doğubilimci Henri Corbin, bu eseri Kur’an ve Peygamber’in hadislerinden sonra en önemli eser olarak görür ve Şii düşüncesi için önemli bir kaynak olarak tanımlar.

Lübnanlı Hristiyan yazar George Jordac, Nahcü’l-Belâğa’yı 200’den fazla kez okuduğunu belirterek, altı ciltlik “El-İmam Ali, İnsanî Adaletin Sesi” adlı eserinde bu kitabı düşünce, duygu ve sanatsal güzellikle dolu bir eser olarak tanımlar ve insanlık var oldukça onunla kopmaz bir bağın olduğunu vurgular.

Hindistan Aligarh Üniversitesi edebiyat profesörü Kerniko da Nahcü’l-Belâğa’yı “Kur’an’ın küçük kardeşi” olarak adlandırır ve bu eserin büyüklüğünün, Kur’an ile karşılaştırma ve değerlendirme imkânı sunduğunu savunur.