Pompeo'nun Riyad ve Ankara ziyareti, bin Selman'ı kurtarma çalışması

Amerika dışişleri bakanı Mike Pompeo önceki gün Riyad ve dün de Ankara'yı ziyaret etti.

Tabi ki Pompeo'nun önce Riyad ve sonra Ankara ziyareti ve temasları, yazılarında Suudi rejimi eleştiren gazeteci yazar Cemal Kaşıkçı cinayeti ile ilgili gerçekleşti. Bilindiği gibi Kaşıkçı 2 ekim tarihinde evrak işlemleri için Arabistan'ın İstanbul başkonsolosluğuna  girişi ardından kayıplara karıştı. Mevcut kanıtlar Kaşıkçı'nın konsoloslukta öldürüldüğü ve hatta başkonsolosu Muhammed el-Uteybi'nin de işlenen cinayete tanık olduğu yönünde. 
Kaşıkçı cinayeti olayında tüm sebepler, Suudi Arabistan veliahdı Muhammed bin Selman'ı gösteriyor. Bu yüzden Amerika başkanı Donald Trump ve hatta bazı kabine üyeleri, Muhammed bin Selman'ı bu cinayetten beraat ettirmeye ve bu krizden kurtarmaya çalışıyorlar. Bu yüzden akıllıca bir girişimde "başına buyruk unsurlar" teorisini gündeme getirdiler. Bu hareket bir yandan Arabistan'ın Kaşıkçı cinayetinde rolü olduğunu kabul ederken, diğer yandan da Muhammed bin Selman'ın da aralarında olduğu Arabistan üst düzey yetkililerinin bu cinayetin planlayıcıları olmadığını açıkladığı için akıllıca sayılıyor. 
Fakat bu teori siyasi uzmanlar ve şahsiyetlerin eleştirisi ile karşılaştı. Amerikalı cumhuriyetçi senatör Lindsey Graham, "başına buyruk unsurlar" teorisini reddederek, Suudi Arabistan'da Muhammed bin Selman'dan habersiz hiçbir olayın yaşanmadığını belirtti.
"Kaşıkçı'yı öldürttü, o iktidardan gitmeden Suudi Arabistan ile bir daha asla iş yapmam" diyen Cumhuriyetçi Senatör Graham, Kongre'ye Suudi Arabistan'a en sert yaptırımları uygulama çağrısı yaptı. Muhammed bin Selman için "O adamı (Kaşıkçı) öldürttü" ifadesini kullanan Graham, böylelikle 'ülkesini de lekelediğini' dile getirdi.
Görünüşe göre Amerika dışişleri bakanı Pompeo'nın Riyad ve Ankara ziyaretleri, "başına buyruk unsurlar" teorisini kıvama getirmek ve kabul ettirmek hedefi ile gerçekleşmiştir. Ünlü Arabistanlı weblogcu Muçtehid ise bu konuda şöyle diyor: Trump, Pompeo'yu gerçekleri bulmak için değil, bin Selman ve "başına buyruk unsurlar" sahte hikayesi arasında koordinasyon sağlamak için Arabistan'a göndermiştir ki Trump'ın sözleri onunla çelişmesin.
Buna rağmen Pompeo'nın Ankara ziyareti, Türkiye'nin Kaşıkçı cinayeti ile ilgili kanıtlar ve belgeleri incelemek ayrıca muhtemel kanıtların Ankara tarafından açıklanmasını engellemek amacı ile yapıldığı tahmin ediliyor. Mike Pompeo ayrıca Kaşıkçı cinayetinin örtbas edilmesi için Suudi Arabistan'dan Ankara'ya bir mesaj da taşıyabilir. Nitekim Türkiye dışişleri bakanı Mevlüt  Çavuşoğlu  da yaptığı açıklamada, Mike Pompeo'nın kral Selman ile görüşmenin ardından Riyad ziyareti dönüşü, bu bağlamda Ankara yetkililerine bilgiler getireceğini söyledi.
Pompeo'nın Riyad ve hemen akabinde Ankara'yı ziyaret etmesi ise, medya çevreleri ve de Amerika kongresinin, Arabistan ve özellikle Muhammed bin Selman'a karşı kesin karar alınması için Trump hükümetine baskılarının arttığı bir dönemde gerçekleşiyor. İşte Beyaz Saray'a yapılan bu baskılar, Trump'ın Suudi elçinin Washington'a dönmesini beklemek ve kendisinden bilgi almak yerine dışişleri bakanını Riyad'a göndermesine sebep oldu. 
Bu arada Suudi Arabistan hükümeti de Trump yönetimine mali imtiyazlar vererek Kaşıkçı cinayetini örtbas ederek bu krizden kurtulmaya çalışıyor. Bu bağlamda NYT gazetesi şöyle yazdı: Mike Pompeo'nun Riyad ziyareti ardından Suudi Arabistan, Suriye'de istikrarın sağlanmasına yardım amacı ile Amerika hesaplarına 100 milyon dolar nakit para yatırdı./