Aydınlık: Türkiye ve Suriye yıllar sonra aynı masada

Irak’ta düzenlenen zirvede, Türkiye ve Suriye ile Suudi Arabistan ve İran’ın parlamento başkanları yıllar sonra aynı masa etrafında buluştu...

Bölge ülkeleri, “Irak’a Komşu Ülkeler Parlamento Başkanları Zirvesi” için Bağdat’ta buluştu. Türkiye, Suriye, Irak, Suudi Arabistan, İran, Kuveyt ve Ürdün’ün aynı masada bir araya geldiği toplantıda, Irak’ın yeniden inşası ile bölge sorunları ele alındı.

TBMM Başkanı Mustafa Şentop, zirvenin, katılımcı tüm ülkeler arasındaki dostluğu ve muaveneti artırmasını, sorunların çözümünde müşterek bir tavır takınılmasına yardımcı olmasını umduklarını dile getirerek, Irak’ta yaşanan gelişmelerin bölge ülkeleri üzerinde doğrudan etkisi bulunduğuna dikkati çekti. “Irak’ın önümüzdeki dönemde istikrarını sağlamasına ve yeniden imarına yönelik desteğimizi ortaya koyacağımız bu toplantı önemlidir ve zamanlaması fevkalade uygundur” diyen Şentop, şunları ifade etti:

“Türkiye, Irak’ın bir an önce ayağa kalkmasını, ülkedeki tüm toplum kesimlerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel haklarını güvence altına alacak Iraklı kimliği etrafında bir ulusal uzlaşı sağlamasını, DEAŞ’tan zarar gören bölgeler başta olmak üzere ülkenin tamamında yeniden imar için gerekli adımları atmasını ve bölgesinde özellikle komşularıyla dengeli ve iyi ilişkiler içinde olmasını beklemektedir.”

Maltepe Üniversitesi Öğretim Üyesi, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Ünal, Bağdat zirvesini değerlendirdi. Bu buluşmanın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun’un, “Çatışma sonrası dönemde Suriye’de herhangi bir rol oynayacak meşruiyetten yoksun kalan Beşar Esed’in bir geleceği olmadığı görüşümüzü muhafaza ediyoruz” sözlerinin sonrasına rastladığını vurgulayan Ünal, “Türkiye’nin Suriye politikasında doğrular ve yanlışlar yan yana yürüyor. İki Meclis Başkanı’nın aynı masada buluşması olumlu. Ama önemli olan bundan sonra yapılacaklar. Birincisi, umarım Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamalar Erdoğan’ın görüşlerini yansıtmıyordur. Artık bu tür açıklamalara son verilmelidir. İkincisi de vakit geçirmeden Şam’a büyükelçi atanması. Türkiye’nin çıkarları Suriye ile yaşanan krizi bir an önce bitirmeyi zorunlu kılıyor. Suriye krizi bitirilmeli ve bölge ittifakı genişletilmelidir. Bu yapılırsa ABD’ye ve bölge planlarına daha dik durulur” dedi. Türkiye’nin Suriyesiz güvenli bölge çabalarından da vazgeçmesini isteyen Prof. Dr. Ünal, Adana Mutabakatı’na uygun bir yol bulunması gerektiğini söyledi.

‘Milli savunma bakanları ve genelkurmay başkanları da bir araya gelmeli’

Eski Harp Akademileri ve Asayiş Komutanı Emekli Orgeneral Necati Özgen, Türkiye ve Suriye meclis başkanlarının Bağdat’ta aynı masaya oturmalarının çok olumlu bir gelişme olduğunu bildirdi. Suriye ve Türkiye meclis başkanlarının aynı masada buluşmasının bölge barışına da hizmet edeceğini vurgulayan Özgen, “Dışarıdan yapılan müdahaleler bölgedeki sorunları çözmüyor, büyütüyor. Birinci Körfez Savaşı’ndan sonra yaşananlar ortada. Bölge kan gölüne döndü. Bir milyonun çok üzerinde bölge insanı savaşlarda öldü. Şimdi yapılması gereken bölge ülkelerinin bölge sorunlarına el koyması. Bağdat’ta yaşananlar önemli. Arkasının gelmesi lazım. En kısa sürede milli savunma bakanları ve genelkurmay başkanları da aynı masada buluşmalı. Bu sağlanırsa sorunlar kısa sürede çözülür, bölge huzura kavuşur” dedi.

Bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesinin önündeki en büyük engelin “güven sorunu” olduğunu kaydeden Özgen, bölgede herkesin üzerine düşeni yapması ve güven artırıcı önlemler alınması gerektiğini bildirdi.

Özgen, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Türkiye İttifakı” çağrısı ile ilgili olarak da şunları söyledi:

“Türkiye zor bir dönemden geçiyor. Etrafında gerilim yüksek. Suriye’de, Irak’ta, Doğu Akdeniz’de, Kıbrıs’ta, Ege’de, ... baskılar artıyor. Böyle bir ortamda kalenin içinin sağlam tutulması gerekiyor. İçeride birlik her zamandan daha önemli. Bu nedenle Cumhurbaşkanı’nın Türkiye İttifakı çağrısı olumludur. Muhalefetten gelen açıklamalar da umut vericidir. Umarım arkası gelir.”