Türkiye'nin Karabağ Münakaşasına Müdahalelerinin Devam Etmesi

Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan askeri güçleri arasında temas hatlarında çatışmaların devam ettiği sırada Türkiye makamları bir kez daha Bakü'yü Erivan ile savaşta desteklediklerini belirttiler.

Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, bir Azerbaycan askerinin Ermenistan ordusu tarafından 'ateşkesi ihlal ederek' öldürüldüğünü duyurdu. Bakanlığın açıklamasında, "Ermenistan ateşle oynamayı derhal kesmeli!" ifadeleri kullanıldı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise "Ermenistan’ı aklını başına toplamaya çağırıyorum" dedi.

Çavuşoğlu mesajında şunları kaydetti: “Ermenistan’ın saldırılarında dün şehit düşen onbaşı Elşen Memmedov’a Allah’tan rahmet, ailesi ve kardeş Azerbaycan halkına başsağlığı diliyorum. Ermenistan’ı saldırganlığa son vererek aklını başına toplamaya çağırıyorum. Can Azerbaycan’ın haklı davasında daima yanındayız.” 

 Türkiye hükümeti makamlarının Ermenistan ile son dönemde yaşanan çatışmalarda Azerbaycan Cumhuriyeti'ni destekleme ve dert ortaklığı mesajlarının devam ettiği sırada Azeri ve Ermeni taraflar sürekli ve gerçek barış için   bölgenin bağımsız ülkelerinin desteklerine ihtiyaç duyuyorlar. 

Tabii ki mevcut durumda ve koşullarda  hasım taraflar  güvenilir ortaklara sahip olmak istiyorlar.  Şimdi de görünen o ki Azerbaycan Cumhuriyeti devlet başkanı İlham Aliyev'in  başında bulunduğu  Yeni Azerbaycan Partisi liderleri   Türkiye'yi ülkeleri için stratejik bir ortak olarak görmektedir. 

Bu yüzdendir ki Azeri makamlar   Türkiye'nin de destek vereceğinden emin bir şekilde  kimi zaman Ermenistan'a tehditler savuruyorlar.  Örneğin Azerbaycan Cumhuriyeti son dönemde  Bakü-Ankara ilişkilerini överek  Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkiye'nin son ortak tatbikatının  Ermenistan'ı dehşete düşürdüğünü  belirtmişlerdir.

Bu yanlış açıklamalara rağmen    Azeri makamların sözlerine göre  geçen yılın Temmuz ayındaki çatışmalarda mağlup taraf olan Ermenistan'ın  müzakerelerin devam etmesi için neden şartlar belirlediği de belli değildir.     Bu hususta  İran İslam Cumhuriyeti'nin eski  Ermenistan büyükelçisi  Muhammed Ferhad Koleyni  bu hususta şöyle bir değerlendirmede bulunmuştur:"   Bölge halkı ve Karabağ münakaşasını  bildiğim kadarı ile  taraflar arasında  yeni ilişkiler kurulması için zeminler hazırlanmalıdır.  Çünkü Azerbaycan Cumhuriyeti  ve Ermenistan komşular, ebediyen de yan yana olacaklar. Bu yüzden bölge halkını sevenler   savaşa teşvik yerine  tarafları barışa çağırmalılar. "

Kuşkusuz Azeri makamlar da  Türkiye'nin desteklerine umut bağlayarak  Ermenistan başbakanının  barış müzakerelerinin devamı için  önerdiği 7 şartı reddedip  Ermenistan'ın Metsamor nükleer santralini yok etmekle tehdit etti. 

Azeri makamların   bu tür açıklamaları özellikle de Azerbaycan Cumhuriyeti devlet başkanı İlham Aliyev'in  Bakü-Ankara ilişkilerinin stratejik olması çerçevesindeki açıklamalarına  ve Türkiye'nin de tüm destekleme vaatlerine rağmen Ankara'nın Erivan ile ekonomik ilişkiler kurma adına yeni girişimlerde bulunmuştur. 

 Azeri ve Ermeni  çatışmaların devam ettiği sırada, Türkiyeli makamların sürekli mesajlarına rağmen  Türkiye'nin en büyük giyim  şirketlerinden biri   Ermenistan'da şube açmıştır.  Kuşkusuz   Türkiyeli şirketin  sözkonusu girişimi  Türkiye makamlarının siyasetleri ile uyumlu değildir.  Buna ilaveten  Türkiye'nin bu girişiminin  Azerbaycan Cumhuriyeti hükümeti ve halkının da tepkilerine yol açacağı söylenebilir.  

Genel olarak  Türkiye ile Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan arasındaki gerginlikler hakkında şöyle bir değerlendirme yapmak  mümkün:  Türkiye Karabağ krizinden yararlanıp Azerbaycan Cumhuriyeti halkını kışkırtarak Türkçülüğe sarılarak   Güney Kafkasya'daki  etkinliğini arttırmak istiyor.  Ancak   kamuoyunun  Karabağ sorununa çözülemez bir sorun olarak bakması  Türkiye'nin bu krizi bir araç olarak kullanmasına ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nde etkinliğini arttırmak için zemin hazırlamıştır.  Türkiye ise Ermenistan'da şirketlerinin faaliyetleri ile  Ermenistan ile ilişkilerin kamuoyu nezdindeki olumsuzluğunu azaltmak istiyor.