Suchi’de 10. Suriye zirvesi; Astana alternatifi

Suriye konulu siyasi müzakerelerin yürütüldüğü 10. Oturum 30 ve 31 Temmuz tarihleri arasında Rusya’nın Suchi kentinde düzenleniyor.

Bilindiği üzere 2017 yılının başlarından itibaren Suriye hakkındaki siyasi müzakereler mahiyet ve muhteva bakımından değişmeye başladı.
Mahiyet ve şekil itibarı ile Suriye hakkındaki siyasi oturumlar Rusya, İran ve Türkiye temsilcileri ile BM temsilcisi yabancı aktörler olarak ve Suriye yönetimi ve Suriyeli muhaliflerin temsilci heyeti de Suriyeli aktörler olarak katılımları ile düzenleniyor. Bir başka ifade ile bu tarihten sonra Suriye hakkındaki siyasi müzakerelerde yabancı aktörlerin sayısı şiddetle azaldı. Bu arada oturumların düzenlendiği yer de Kazakistan’ın başkenti Astana olarak belirlendi. Şimdi ise Suchi’de düzenlenen oturum gerçekte Astana sürecinin devamı sayılıyor.
Suriye konulu 9. Tur müzakereler 15 Mayıs 2018 tarihinde Astana’da düzenlenmiş ve oturumda daha sonraki oturumların Suchi’de düzenlenmesi kararlaştırılmıştı. Rusya lideri Putin’in Suriye özel temsilcisi ve oturumda Rus heyete başkanlık eden Aleksandır Lavrentiev, oturumların bundan böyle Suchi’de düzenlenmesinin kararlaştırılmasının sebebi, Astana müzakerelerine yeni bir boyut eklenmiş olması ve istişarelerin siyasi ve insani meselelerin üzerinde odaklanmaya başlaması olduğunu belirtti.
Şimdi Suchi’deki oturumda da Rusya, Türkiye ve İran temsilcileri çatışmasızlık bölgelerinde garantör ülkeler olarak, BM genel sekreteri Suriye özel temsilcisi Stefan De Mistura ve Suriye yönetimi heyeti ve muhaliflerin heyeti ile birlikte katılıyor. Gerçi bu oturuma katılmak üzere ABD de davet edildi, ancak ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ülkesinin gözlemci veya başka her her hangi bir sıfatla bu oturuma katılmayacağını açıkladı. Oturuma Ürdün’den bir temsilci de katılıyor.
Son iki yılda Suriye ile ilgili oturumların muhtevası da büyük değişime uğradı ve güdümlü bir şekilde takip edilmeye başladı. 4. Astana zirvesinde elde edilen çatışmasızlık bölgeleri oluşturma kararı, Suriye hakkındaki siyasi müzakerelerin yeni şeklinden elde edilen en önemli sonuçlardan biriydi. Bu kazanım aynı zamanda Suriye’nin askeri sahasında da büyük etkisi oldu ve bu ülkede terörle mücadele sürecini kolaylaştırdı.
Şimdi ise Suriye konulu 10. Tur siyasi müzakereler, Suriye ordusu ülkenin Güney bölgelerini tamamen tekfirci teröristlerden temizleyerek en önemli stratejik bölgeleri onların işgalinden kurtardığı bir sırada düzenleniyor. Üstelik şimdi Suriye ordusu ve halk güçleri ve müttefiklerinin Suriye’yi teröristlerden temizleme süreci büyük ivme kazandığı bir sırada bu oturum gerçekleşiyor.
 Bilindiği üzere Suriye’nin güneyinde yaşanan en önemli gelişmede Suriye ordusu ve halk güçleri ve müttefikleri bu bölgeye odaklanarak Dera eyaletini ve ardından Kunaytara eyaletini tamamen teröristlerin ve hamilerinin işgalinden kurtarma üzerine odaklandı ve şimdiye kadar Dera eyaletinin yüzde 98 kadarını da eli kanlı teröristlerin işgalinden kurtarmayı başardı. Öte yandan Suriye ordusu geçen gün Kunaytara kentine girerek merkezi meydanda yani Tahrir meydanında Suriye bayrağını göndere çekmeyi başardı.
Suriye’de askeri sahada bu şartlar hakimken Suchi müzakerelerinin başlaması büyük önem arzediyor, zira oturumda temsilci heyetler anayasa taslağının hazırlanması, Suriyeli mültecilerin ülkelerine geri dönmesi ve diğer insani meselelerin üzerinde odaklanacakları anlaşılıyor./