Irak’ta Abdulmehdi’nin kabineyi kurma yolunda sorunları

Irak’ta Adil Abdulmehdi yeni Başbakan olarak açıklanmasının ardından kabineyi kurma yönündeki siyasi istişareler de başladı. Ancak Abdulmehdi’nin bu yolda ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunduğu belirtiliyor.

Irak’ta üç erkin başkanları olan Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın belirlenme süreci dört aydan fazla bir zaman aldı. Sonunda Muhammed Halbusi Meclis Başkanı, Berhem Salih Cumhurbaşkanı ve Adil Abdulmehdi de yeni Başbakan olarak belirlendi. Şimdi ise Abdulmehdi yeni kabineyi kurması gerekiyor, fakat buna yaparken ciddi sorunlarla karşılaşacağı anlaşılıyor.

Abdulmehdi’nin karşılaşacağı en önemli sorunlardan biri, Iraklı çeşitli siyasi grupların kabinede pay beklentileridir. Gerçi Irak’ta Başbakan Şia grupların arasından seçiliyor, fakat seçilen başbakanın kabineyi belirlemekte pek fazla özgür olmadığı ve bu ülkenin üç önemli grubu olan Şia, Sünni ve Kürt grupların paylarını da gözetlemesi ve aynı zamanda bu üç grubu arasında güç dengesini de koruması gerektiği anlaşılıyor. Ancak bu durum kabineyi kurma sürecini uzattığı gibi bazı grupların hoşnutsuzluğuna da yol açabileceği ve aynı zamanda başbakanın gözetlediği kabinenin de pratikte kurulamamasına sebebiyet verdiği ifade ediliyor.

Bu doğrultuda Sadr hareketi lideri Muktada Sadr bir açıklama yaparak, yeni kabinenin üye adayları siyasi parti ve kanatların arasından olursa ve eğer kabinede koltuklar siyasi pay temelinde dağıtılırsa, yeni kabinenin kurulmasına müdahale etmeme kararını yeniden gözden geçireceğini belirtti.

Gerçekte Irak’ta başbakanın istediği ve beklediği bir kabinenin kurulamaması, hükümetin sorumluluklarını doğru biçimde yerine getirme yolunda en ciddi sıkıntı sayılıyor, nitekim bu durum son yıllarda hükümet karşıtı protesto eylemlerini tetikledi.

Başbakan Abdulmehdi’nin yeni kabineyi kurarken karşılaşacağı bir başka sorun da,  Amerika ve Suud rejimi gibi dış aktörlerin müdahaleleridir. Amerika ve Suud rejimi şu ana kadar Irak’ta Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı ve Başbakan’ın belirlenmesinde izledikleri hedeflere ulaşamadı ve istedikleri şahsiyetler bu koltuklara oturamadı. Bu arada son günlerde Irak’ın Basra kentinde yaşanan huzursuzlukların perde arkasında Amerika ve Suud rejimi bulunduğu yönünde bazı raporların yayımlanması da bu ikilinin Irak’ı karıştırarak Iraklı Şii grupların birlikte hareket etmeleri ve direniş eksenine yakın şahsiyetlerin işbaşına gelmelerine engel olmaya çalıştıklarını gösteriyor. Ancak bu hedeflerine de ulaşamayan Amerika ve Suud rejimi şimdi tüm baskılarını Irak’ta onların istediği bir kabinenin kurulmasını sağlamanın üzerinde odakladıkları gözleniyor. Bu doğrultuda Amerika’nın Florida eyaletinin cumhuriyetçi senatörü Marco Robio geçenlerde twitter hesabında Irak’ta yeni hükümetin kurulma sürecine işaret ederek Washington yönetiminden açıkça Irak’ın yeni hükümetinde petrol bakanının seçim sürecine müdahalede bulunmasını ve Amerika’nın gözetlediği kişinin bu mevkiye atanmasını sağlamasını istedi.

Şimdi bu iki iç ve dış etkenden hareketle Irak’da yeni Başbakanı Adil Abdulmehdi’nin yeni kabineyi kurma sürecinde çok zorlanacağı söylenebilir. Eğer Abdulmehdi yeni kabineyi kurmak için belirlenen bir aylık yasal süre içerisinde bu işi başarırsa, Irak’ta istikrarın sağlanması ve siyasi durgunluğa son verilmesi yolunda önemli bir adım attığı söylenebilir.