Lübnan’da yeni gösterilerin sebebi

Son iki günde Lübnan yine hükümete karşı gösterilere sahne olurken yaşanan şiddet olaylarında onlarca kişi yaralandı.

Lübnan’da yeni tur gösterilerin nedeni, milli para biriminin dolara karşı şiddetle değer kaybetmesidir. Miladi yılın başından itibaren Lübnan’da 7 milyar dolar para kaybolmuş, üstelik 3 milyar doları ise sadece son 4 haftaya aittir. Bunun yanısıra müşterilerin bankalardaki mevduat hesaplarından da en az 7 milyar dolar hortumlanarak yurt dışına aktarılmıştır. Yaşanan mali yolsuzluğun ortaya çıkması ile Lübnan’da gözler Merkez Bankası başkanı Riyad Salame’ye yöneldi.
Saad Hariri’nin liderliğinde olan 14 Mart hareketine yakın olan Riyad Salame, bu kanattan hükümetin önemli mevkilerinde geriye kalan tek kişidir. Selame hali hazırda milyarlarca dolar parayı bankalardan hortumlayarak yurt dışına aktarmakla suçlanıyor.
Lübnan hükümet yetkilileri kendisinin kuşkulu hareketlerini bu süre zarfında izleyerek Salame’yi merkez bankası başkanlığından almaya çalışırken kendisi aniden birkaç saat içinde Lübnan para biriminin değerini 2,5 kat düşürerek her doları 1650 Lira’dan 4000 Liraya yükseltti.
İşin ilginç tarafı ise Lübnan’da yaşanan devalüasyonda doların Lübnan para birimi Lira’ya karşı 2,5 kat değer kazanmasının Saad Hriri’nin Fransa’dan dönüşü ile eşzamanlı olmasıdır. Hariri iki haftadan az bir süre içinde Beyrut’a döndüğünde her dolar 1650 Lira satın alına bilinirdi, fakat Hariri’nin dönüşü ile doların değeri 4000 Lira oldu.
Bu durum Lübnan’da bazı olayların yaşanmakta ve yeni senaryoların gerçekleştirilmeye çalışıldığını gösteriyor. Bu senaryo yeni başbakan Hassan Diab’ın hükümeti ve Hizbullah’ı hedef almakta ve konu Lübnan para birimin değer kaybetmesinden çok daha ötededir. Bu bağlamda başbakan Diab da daha önce yaşanmayan bir harekette bulunarak merkez bankası başkanını eleştirerek kendisini ülkede kaos oluşturmak için “siyasi plan” yapmakla suçladı.
Lübnan’da yeni başbakan Hassan Diab hükümeti kurduğundan beri, Saad Hariri liderliğinde, kurulacak kabineye katılmak istemeyen rakiplerin fitneleri bekleniyordu. Lübnan ekonomi bakımından son 30 yılda en kötü durumu geride bırakırken devlet muhaliflerinin sabotajları da devam ediyor. 
Bu arada ülkede Korona salgını ve hükümetin de bu hastalıkla mücadeleye odaklanması, muhalefete hükümete karşı sabotaj eylemlerine devam etmesine zemin oluşturdu ve sonucu da son iki günde sergilenmektedir.
Kışkırtmaların asıl hedefi ise Hassan Diab hüükmetini devirmektir. 27 Nisan günü gösterilerinden sadece birkaç saat sonra Lübnan Güçleri Partisi Başkanı Semir Caca yaptığı açıklamada Hassan Diab hükümetinin hiçbir başarısı olmadığını ve devrilmesine destek vereceklerini açıkça söyledi. Caca ayrıca Hizbullah’a muhalefet cephesinin kurulması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Aslında Diab hükümetine katılmayan Hizbullah muhaliflerinin 2019’ın sonlarında yaşanan olayların tekrar ülkede yaşatılması için girişimde bulundukları söylenebilir. Bu yüzden başbakan Hassan Diab da geçen gün bakanlar kurulunda ülkede şiddet içeren gösterilere tepki olarak, kamu mallarına saldırı ve bazı bölgelerde orduya saldırının, perde arkasındaki kötü hedeflerin belirtisi olduğunu söyledi.
Diab özellikle de yolsuzluk dosyaların açılmasını engellemeye çalışan siyasi akımların varlığı ardından halkın tekrar sokaklara dökülmesinin normal olduğunu belirtti./