IŞİD'den 3 yıl sonra Irak'ın güvenlik durumu

10 Aralık 2020 Irak'ın IŞİD terör örgütüne karşı zafer kazanışının 3.yıl dönümüdür.

IŞİD terör örgütü 2014 yılında Irak'a saldırmakla bu ülke coğrafyasının yaklaşık üçte birini işgal etti. Bu cani terör örgütü dünyada eşine rastlanmayacak kadar Irak'ta vahşi cinayetlerin altına imza attı. Irak ordusunun IŞİD saldırdığında pratikte işlevsiz hale geldiği bir sırada Irak şialarının yüksek mercii Ayetullah Sistani'nin fetvasıyla Haşdi Şabi hareketi kuruldu. Irak güvenlik ve Haşdi Şabi güçleri 3.5 yıl mücadelenin ardından 10 Aralık 2017 yılında IŞİD terör örgütüne karşı zafer kazandığını ve IŞİD terör örgütünün imha edildiğini ilan etti. Bu arada Iraklı yetkililerin belirttiğine göre İran İslam Cumhuriyeti'nin IŞİD ile mücadelede belirgin ve etkileyici bir rolü olmuştur.

Şimdi 3 yıl aradan sonra şu soruyu cevaplamak gerekir: IŞİD sonrası Irak'ın güvenlik durumu nasıldır?

IŞİD terör örgütü Irak'ta imha edilip  ülkenin coğrafyası korunsa da bu terör örgütünün kalıntıları Irak'ta hala bulunuyor. Tabi IŞİD kalıntıları 2014 öncesine kadar geçmişi olup, Irak'ın çeşitli bölgelerinde terör eylemlerini sürdürüyorlar. IŞİD'in bu insanlık dışı eylemlerinden amacı Irak güvenlik ve haşdi Şabi güçlerini hedef almaktır. Buna karşı Irak güvenlik ve halk güçleri ülkenin farklı bölgelerinde IŞİD kalıntıları ile mücadeleye devam ediyorlar.

Bir diğer nokta da IŞİD'in Irak'ta ortadan kaldırılmasına rağmen ülkenin hala güvensizlikle karşı karşıya olmasıdır. Ancak Irak'taki güvensizliğin türü değişti. Bugün Irak, çeşitli bölgelerde sık sık sokak gösterilerinin oluşumuna tanık oluyor ve bu gösteriler sokak şiddetine dönüştürülüyor. Örneğin, 2019 yılının sonlarında Ekim ayında başlayan protestolarda 500'den fazla kişi öldü ve yaklaşık 7.000 kişi yaralandı. Bu nedenle, güvensizlik IŞİD sonrası Irak'ın en önemli özelliklerinden biri olmaya devam ediyor ve ülke güvenlik açısından kırılgan.

2014'ten 2017'ye kadar Irak'taki en önemli güvensiz aktör IŞİD terör örgütü oldu. Dolayısıyla Haşdi Şabi ve güvenlik güçlerinin düşmanı da biliniyordu. IŞİD'den üç yıl sonra, Irak'taki güvensiz aktörler de çeşitlendi. IŞİD'in kalıntıları şimdi Irak'ın güvenliğini hedefliyor ve ülkenin çeşitli yerlerinde, sapkın akımlar, Baasçılar ve ABD ordusu ile birlikte güvensizlik yaratıyor.

Aradaki fark, IŞİD kalıntıları, sapkın akımlar ve Baasçılar Irak'ta sokak şiddeti yaratmak için sokak gösterileri kullanıyorlar ve ABD ara sıra direniş gruplarına saldırmaya devam ediyor. Örneğin   Kudüs Gücü komutanı Şehit Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi başkan yardımcısı Ebu Mehdi Mühendis'e  suikast gibi terörist operasyonlar gerçekleşti.

Bu arada, ordu ve halk seferberliği Haşdi Şabi güçleri  2014 - 2017 yılları arasında  düşmanı tanıyor ve onunla savaşabiliyordu, ancak artık düşmanı tespit etmek zor ve faaliyetlerinin doğası gereği onlarla savaşmak çok daha zorlaşmıştır. Bugün Irak alanını güvensiz kılan aktörler, insanları Irak hükümetinin bazı kısımlarına karşı birleştirmek için siber alanı kullanmaya ve gerçekleri alt üst etmeye çalışıyor.

Sonuç olarak, IŞİD ile mücadele sırasında, çoğu Iraklı grubun ciddi bir kararlılığı ve kelimenin tam anlamıyla bu düşmanla savaşmak için iş birliği vardı, ancak bugün Irak'taki tehditlere ve güvensiz aktörlere karşı mücadelede daha az ulusal fikir birliği var ve bu mesele bu ülkede güvenlik kırılganlığının devam etmesine neden olmuştur.