Afganistan dışişleri bakanının Eşref Gani’ye istifasını sunması

Afganistan dışişleri bakanı, ulusal güvenlik danışmanı ve cumhurbaşkanlık işleri daire başkanının dışişleri bakanlığındaki müdahaleleri ardından bu ülke cumhurbaşkanı Eşref Gani’ye istifa mektubunu sundu.

Afganistan cumhurbaşkanlık sarayından bazı haber kaynakları, dışişleri bakanı Muhammed Hanif Etmer’in cumhurbaşkanı Eşref Gani’ye istifa mektubunu sunduğunu, fakat istifanın Eşref Gani tarafından henüz kabul edilmediğini duyurdular. 
Söz konusu kaynaklara göre dışişleri bakanı Muhammed Hanif Etmer, cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani ile görüşmede ulusal güvenlik danışmanı Hamdullah Muhib ve cumhurbaşkanlık işleri daire başkanı Fazl Muhammed Fazli’nin dışişleri bakanlığı işlerine müdahalelerine itirazda bulundu.
Eşref Gani söz konusu itirazlara karşılık olarak Fazli ve Muhib’in bu konuda kendisi ile koordinasyonda olduğunu belirterek Etmer’in bu duruma uyum sağlayamıyorsa istifa edebileceğini söylediğini belirttiler. 
Dışişleri bakanlığı sorumlulukları ve görevlerine bazı devlet yetkilileri tarafından yapılan müdahaleler, Afganistan dışişleri bakanı Hanif Etmer tarafından son haftalarda gündeme gelen konulardan bazılarıdır.
Hanif Etmer açısından ulusal güvenlik danışmanı Hamdullah Muhib ve cumhurbaşkanlık işleri daire başkanı Fazl Muhammed Fazli gibi bazı yetkililerin çeşitli ülkelerin siyasi temsilcileri ve büyükelçileri ile bir araya gelmesi, diplomatik ilkelere aykırı ve dışişleri bakanlığının salahiyetine  müdahaledir ve bu da Afganistan diplomasi kurumunun mevcut hassas şartlarda konumunun zayıflamasına sebep oluyor.
Hanif Etmer, bazı yetkilileri tarafından illegal müdahalelerle dışişleri bakanlığı rolünün zayıflamasının sonuçlarından biri, diğer ülkelerin Afganistan yetkilileri ile bağlantı kurmak için dışişleri bakanlığını gözardı etmesi olduğunu belirtiyor; nitekim Amerika dışişleri bakanının bu ülkenin Kâbil büyükelçiliği tarafından mektup iletmesini, ülke içinde diplomatik ilkelere kayıtsızlığın sonucu olduğunu ifade ediyor.

***
Afganistan dışişleri bakanı Muhammed Hanif Etmer, Afgan yetkililerin Kâbil’deki elçiler ve diğer ülke temsilciler ile görüşme programlarının dışişleri bakanlığı tarafından düzenlenmesi gerektiğini ve bu protokol dışında yapılan her girişimin Afganistan diplomasi kurumu hakkında şüphelerin uyandırmasına sebep olacağının altını çiziyor. 
Hanif Etmer, Muhammed Eşref Gani’den cumhurbaşkanı olarak anayasayı korumasını, çeşitli yetkilileri dışişleri bakanlığının selahiyetlerine müdahale etmesinden men etmesini böylece dış ilişkileri koordine eden kurumun şanının korunmasını bekliyor.
Gerçi Hanif Etmer’in dışişleri bakanlığından istifası konusu resmi olarak onaylanmadı fakat cumhurbaşkanı Eşref Gani ile aralarında var olan ihtilaflar, inkar edilemeyen bir gerçektir ve bu konu ülkenin Taliban ile barış müzakerelerin dolambaçlı sürecinde olduğu şartlarda Afganistan milli çıkarları için tehlikeli olabilir.
Taliban gurubunun Afganistan’da savaşın sona ermesi ve daimi ateşkesin sağlanması için barış müzakerelerin sürecinde sürekli sorun çıkartması ve Kâbil de Taliban’ın gerçek barış yoluna adım atması için bölgesel ve uluslararası baskıların artmasını vurguladığı bir dönemde, Afganistan dışişleri bakanlığının bu konuda küresel bir görüş birliğinin sağlanmasındaki rolü büyük önem taşıyor.
Son aylarda Afganistan dışişleri bakanlığı söz konusu zaruret çerçevesinde, bölgesel ve bölge dışı bazı ülkelerde çeşitli yetkililer ile telefon görüşmeleri ve ya yüz yüze müzakerelerin gerçekleşmesine çalışıyor; böylece bu ülkeleri, Kâbil’in Taliban ile geçici ateşkesin sağlanması ve Afgan gruplar arasındaki müzakereleri sabote etmemesi için baskı siyasetine eşlik etmelerini sağlamaya çalışıyor./