Irak'ın, Komşu Ülkeler Toplantısından Güttüğü Amaçlar
Irak hükümeti Ağustos ayının sonunda bölge ve bir kaç bölge dışı ülke makamlarını bir araya getirerek bir toplantı düzenlemek istiyor.
Bu bağlamda Irak başbakanı Mustafa El Kazımi şimdiye dek İran İslam Cumhuriyeti, Türkiye, Suudi Arabistan, Kuveyt, Mısır ve Ürdün devlet başkanlarını Bağdat toplantısına katılmak üzere davet etmiştir. Kimi kaynaklar da Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gibi bazı Avrupalı makamların da Bağdat toplantısına katılma ihtimalinin bulunduğunu belirtiyorlar.
Irak başbakanı Mustafa El Kazımi Mayıs 2020'den bugüne kadar Irak başbakanlığı görevini yürütmektedir ve bu süre içerisinde dış siyasete odaklanmış durumdadır. El Kazımi hükümeti şimdiye dek Mısır ve Ürdün makamları ile üçlü toplantılar düzenlemiştir. Geçen Haziran ayında El Kazımi Bağdat toplantısında Mısır cumhurbaşkanı Abdülfettah El Sisi ve Ürdün Kralı İkinci Abdullah ile bir araya geldi.
Buna ilaveten Irak hükümeti İran ve Suudi Arabistan arasında da arabuluculuk yapmıştır. Şimdiye dek Bağdat İran ve Suudi Arabistan arasındaki üç tur ortak toplantıya ev sahipliği yapmıştır. Bu ortak toplantılar ise bölge ve bölge ötesi medyada geniş yankılar bulmuştur.
İçinde bulunduğumuz miladi ayın sonunda Bağdat'ın ev sahipliğinde düzenlenecek olan komşu ülkeler toplantısı, aslında El Kazımi hükümetinin bölgesel siyaseti çerçevesinde ayarladığı üçüncü dönem toplantıdır. Bu toplantıya daha fazla ve daha önemli ülkelerin katılacağı öngörülmektedir. Irak hükümeti Kral Selman, Recep Tayyip Erdoğan ve Seyyid İbrahim Reisi'yi üç önemli bölgesel güç sayılan ülkelerin devlet başkanları olarak Bağdat toplantısına çağırsa da hala Suudi Arabistan, İran İslam Cumhuriyeti ve Türkiye'nin hangi seviyelerde bu toplantılara katılacağı belirsizdir.
Bağdat toplantısı gibi benzer toplantıların düzenlenmesi hususunda farklı görüşler mevcuttur. Kimilerine göre El Kazımi bu toplantılar ile Irak'ın bölgesel konumunu güçlendirmek ve diğer ülkeler ile sorunları çözmek ve ekonomik avantajlar sağlamak istiyor.
Gerçekte bu toplantılara destek verenler benzer toplantıların Irak'ın bölge ülkeleri ile ilişkilerini güçlendireceğini ve sorunları ve gerilimleri azaltacağını düşünüyor.
Bu bağlamda Irak parlamentosu dış ilişkiler komisyonu üyesi Amir Faiz, "Bağdat bölgesel konumunu ve öncü rolünü tekrar kazanmak istiyor." İfadesinde bulundu.
Iraklı siyasi analist Adil El Eşrem de Irak'ın komşu ve bölge ülkeleri ile bölgesel bağlara ihtiyacı olduğunu ve bu toplantıların siyasi, ekonomik ve güvenlik açıdan Bağdat lehine olacağını düşünüyor.
Bir başka görüş açısına göre bu tür toplantıların düzenlenmesi Irak milleti ve hükümeti için bir getirisi olmayacaktır ve sırf Mustafa el Kazımi ve destekçilerinin konumunu Irak'ın iktidar yapısında perçinleyecektir. Hâlbuki Irak mevcut durumda her şeyden ziyade yatırım kazanmaya ve ekonomik desteklerden yararlanmaya ihtiyaç duymaktadır.
Bu hususta Iraklı analist Mekki El Nezzal bu tür toplantıların sembolik olduğuna değinerek, geçmişteki toplantıların bu tür toplantıların Irak için faydalı olmadığını gösterdiğini çünkü katılımcıların toplantı salonundan çıkmalarının hemen ardından her şeyi unuttuklarını düşünüyor. Bu Iraklı analist şöyle diyor: "Kimileri de Kazımi'nin iktidarda maksimum güçle kalması için onun prestijini arttırmak istiyorlar."
Bu görüş, Irak'ta önümüzdeki Ekim ayında erken parlamento seçimlerinin yapılmasının planlandığı gerçeği göz önüne alındığında önemlidir. Mustafa el Kazımi de böylece başbakanlık şansını arttırmak istiyor./