Katar'ın demokrasi yolundaki ilk adımı, asgari ve hedefli seçimler
-
Katar'ın demokrasi yolundaki ilk adımı, asgari ve hedefli seçimler
Katar'da ilk Şura meclisi seçimleri 2 Kasım günü düzenledi, seçimlerde hiçbir kadın aday meclise girmeyi başaramadı.
Katarlı vatandaşlar 17 yıl gecikme ile Cumartesi günü ilk Şura meclisi seçim sandıklarının başına gittiler. Seçimler 2004 yılında yapılacaktı. Katar içişleri bakanlığı seçime katılım oranının yüze 63,5 olduğunu açıkladı. Katar ulusal Şura meclisinin 45 üyesi var ve aralarından 30 kişi yani üyelerin 3'te 2'sinin halkın direkt oyları ile belirlenirken 15'i de Katar emiri tarafından atanıyor.
Seçimler için 284 kişi aday olurken Katar resmi TV haberine göre salahiyetleri onaylanan 101'i seçimlerden çekilirken aralarında 18'i kadın olan toplam 183 aday meclise girmek için rekabet ettiler. Katar içişleri bakanlığının açıklamasına göre kadın adaylardan hiç biri seçimlerde meclise girebilmek için yeterli oy oranı kazanamadılar.
Katar'da seçimlerin yapılması demokrası yolunda ilk adım sayılsa da yine bir çok eleştiriye maruz kaldı. Eleştirilerin ana odağı, Katar hükümetinin Şura seçimlerinde rekabet edecek uygun adaylar için belirlediği kriterlerdi. Katar hükümetinin açıklamasına göre sadece ataları 1930 yılından beri Katar'da yaşayanlar seçimlere katılma iznine sahiptiler. Eleştirmenlere göre oy hakkı şartı, çok kısıtlı bir kesimi kapsıyor zira Katar'ın 2,5 milyonluk nüfusunun büyük bir bölümünü yabancılar oluşturuyor.
Bir diğer mesele, Katar şura meclisinin görev konusudur. Katar şura meclisi yasa onaylamak konusunda bağımsız olacaktır ve hükümetin genel siyaseti ve bütçesini belirleyecek ve hatta sorularını yanıtlamak için bakanları çağırabilecektir. Fakat her şeye rağmen Katar emiri, meclisin tüm kararlarını iptal edebilir. Ayrıca meclis ülkenin savunma, güvenlik ve ekonomik gibi yürütme işlerine asla her hangi bir gözetimi olmayacaktır.
Seçme hakkı ile ilgili şartlara yönelik tüm eleştirilere rağmen Katar'ın ulusal şura meclisi seçimleri düzenleme girişimi, bu ülke için bir siyasi imtiyaz sayılıyor.
Katar bundan önce sadece 2019 yılında belediye başkanlığı seçimleri düzenlemiş, ona da seçmenlerin yüzde 10'undan daha az katılımı olmuştu, fakat ilk şura meclisi seçimlerine katılım oranı yüzde 63,5 olmuştur.
Buna ilaveten Katar şura meclisi seçimleri düzenlerken, Suudi Arabistan Arap dünyasının en önemli gücü olarak hala böyle bir seçime bile sahip değildir. Fars Körfezi'nin kıyısındaki diğer Arap ülkeler arasında sadece Kuveyt nispeten serbest seçimlere sahip olarak bir süreden beri bu seçimleri düzenliyor.
Bahreyn'de ise seçim geçmişi diğer Fars Körfezi Arap ülkeleri arasında daha fazladır fakat yine de Bahreyn 2011'den itibaren seçimlere yönelmiş ve bu seçimler de rekabetsiz şekilde gerçekleşiyor.
Bu arada Katar'ın 2022 dünya kupası müsabakaları eşiğinde seçimleri gerçekleştirmesi ise dikkat çekiyor. Son yıllarda Katar'ın dünya kupası stadyumlarının inşaatında yabancı işçileri kullanması nedeniyle yaygın bir şekide insan hakları eleştirilerine maruz kaldı. Bu yüzden yapılan seçimlerin, Katar'a insan hakları konusunda zedelenen çehresini bir nevi onarım hedefi taşıdığı tahmin ediliyor.
Görünen o ki Katar, medya, diplomasi ve spor alanında kendisinden olumlu bir imaj sergilemeye çalıştığı gibi, seçimler düzenleyerek iç politika alanında da imajını kademeli olarak iyileştirmeye çalışıyor./