İslam İşbirliği Teşkilatı'nın Afganistan ile ilgili Oturumu

İran İslam Cumhuriyeti dahil İslam İşbirliği Teşkilatı üye ülkelerin temsilcilerinin 17'inci olağanüstü oturumu mevcut Afganistan gelişmelerini incelemek üzere Pazar günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da düzenlendi.

 Pakistan başkenti İslamabad'da düzenlenen olağanüstü İslam İşbirliği Teşkilatı oturumu  birkaç boyuttan ve açıdan dikkate değerdir ve üzerinde durulması gerekir. 

Birinci dikkat çeken mesele, İslam ülkelerinin Afganistan meselesine dikkat etmeye ve bu ülke halkının acılarını hafifletmek için birlikte çalışmaya devam etmek isteğidir. 

Son aylarda Taliban'ın Afganistan'ın kontrolünü ele geçirmesi ile ülkenin sorunları artmış, Batılı çevrelerden sivil kurum ve kuruluşların Afganistan'ın ekonomik ve mali durumunun kolaylaştırılması yönündeki taleplerine rağmen ülkenin sorunları ve zorlukları giderek artmıştır.

Birleşmiş Milletler Teşkilatı da defalarca Afganistan'daki insani felaketler konusunda uyarıda bulunsa da bu baskılar devam etmektedir. 

İkinci dikkat çeken husus,İslam İşbirliği Teşkilatının Afganistan konusu etrafındaki bu olağanüstü oturumun İslam ülkelerinin Afganistan hususunda bir araya getirmesi, İslam dünyasının en önemli İslami sorunlardan birini çözmek için birlik ve dayanışmasını göstermesidir. İran İslam Cumhuriyeti ve diğer İslami ülkeler, İslami işbirliğinin tezahürünü göstermek için Pakistan Zirvesi'ne bir temsilci göndererek İslam ülkelerinin haliyle ilgilendirdiklerini gözler önüne sermiş özellikle de Afganistan'ın mevcut krizden çıkmasına yardımcı olmak istediklerini göstermişlerdir. 

Pakistan zirvesinin üçüncü önemli yanı,  Taliban temsilcilerinin de bu oturuma katılmasıdır. İslamabad hükümeti, Afganistan özel konulu bu oturumun Afganistan'daki Taliban yönetimini tanımayı amaçlamadığını belirtse de, grubun İslam ülkelerinin çeşitli konulardaki endişelerine cevap vermesi için Taliban temsilcilerinin de bu zirveye katılması iyi bir fırsatı İslam ülkelerine sundu. Bu bağlamda kapsayıcı hükümet ve Afgan vatandaşlarının, özellikle de kadınların durumu ve hakları, Taliban ile uluslararası işbirliğini kolaylaştırmak için gereken haklara saygı duyulması olmak üzere kimi konuların da ele alınması için çok iyi bir fırsat sağlandı.

Bu da, İslam ülkelerinin Afganistan'ın geleceği ile ilgili endişelerinin giderilmemesi halinde  Afganistan'da Taliban yönetimini tanıma konusunu ertelemeye devam edeceklerini pratikte gösterdikleri anlamına geliyor.

Pakistan'ın başkenti İslamabad'da düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı Afganistan konulu 17'inci olağanüstü oturumunun dördüncü dikkat çekici noktası ise, Afganistan'ın bayrak, belirli bir anayasa ve ülke halkına karşı sorumluluk, bölgesel ve uluslararası çevrelere karşı hesap verebilirliği dahil   uluslararası sembol ve özelliklere sahip siyasi bir birim olarak konumudur.

Bu nedenle, İslamabad zirvesinde Afgan ulusal bayrağıyla Taliban'ın varlığı, görünüşte bu sorumluluğu kabul ettiklerinin bir göstergesidir, ancak daha da önemlisi, Taliban'ın tüm etnik kökenlerin ve siyasi akımların ve kesimlerin katılımıyla kapsayıcı bir hükümet kurma vaatlerini yerine getirmesidir.
Her halükarda, İslamabad'ın Afganistan'daki varlığını pekiştirme hamlesi olmaması halinde, Afganistan'ın Pakistan'ın çabalarıyla yaptığı görüşmeler verimli olabilir. Buna ilaveten Hindistan'ın Pakistan ile Afganistan'da bulunma hususundaki bölgesel rekabetinin şiddetlenmesine de dikkat edilmelidir. Bu rekabet bir  yandan Afganistan'ın durumunu olumsuz yönde etkileme potansiyeline sahiptir. Bu yüzden Pakistan'ın tarafsız bir şekilde Afganistan gelişmelerinde rol oynaması büyük önem taşıyor. Nitekim son oturumlar da bu yönde değerlendirilirse iyi sonuçları olacaktır.