Afganistan'a komşu ülkelerin dışişleri bakanlarının Çin'de toplanması
Çin'in başkenti Pekin , Afganistan'a komşu ülkelerin dışişleri bakanlarının 3. toplantısına evsahipliği yaptı. Önceki iki toplantı, İslamabat ve Tahran'da düzenlenmişti.
Afganistan'a komşu ülkelerin dışişleri bakanları toplantısı, Taliban'ın yegane destekçisi olarak bilinen Pakistan'ın çabalarıyla düzenleniyor. İslamabat ilk etapta, Taliban'ın iktidarının uluslararası arenada tanınmasını ve ardından bu ülke halkına insani yardımların toplanmasını istiyor. Anlaşılan, Pakistan, Taliban'ın Afganistan'da yeniden iktidara gelmesinden sonra bu grubun uluslararası arenada tanınması önünde bunca sorun ve sıkıntı yaşanacağını tahmin etmiyordu. Taliban Grubu'nde Molla Birader kanatı ABD ile önceki başkan Donald Trump döneminde yaklaşık iki sene görüşmelerin ardından Afganistan'ın siyasi arenasına girmek için zemin hazırlamaya çalıştı. Pakistan ordu istihbaratı tarafından yönetilen Hakkani kanadı ise, Taliban'ın ikinci kanadı olarak Kabil'e saldırarak, başkenti ele geçirdi. Böylece Doha barış anlaşması çiğnenmiş oldu. ABD, Pakistan'ı bu olaydan sorumlu tutarak, Taliban'ın Doha anlaşmasını gözardı ettiğini belirterek, bu grubun iktidarını tanımaktan kaçındı. ABD buna ilaveten Afganistan'ın malvarlığına elkoyarak, bu ülkenin Taliban tarafından yönetilmesi konusunda ciddi sorun oluşturdu.
Afganistan gelişmelerini takip eden uzmanlardan Emin Fercad, ABD'nin Afganistan krizinde Pakistan'ı sorumlu gördüğünü, Washington açısından, Taliban'ın tüm işlerinin Pakistan ordusu tarafından yönetildiğini, bu nedenle Beyaz Saray, Pakistan'ın Afganistan'daki konumunu zayıflatmaya çalıştığını bildiriyor.
Buna ilaveten, Taliban grubu, kendi iktidarının tanınması için uluslararası örgütler ve ülkelerin desteğini kazanmayı başarmadığı gibi, bu bağlamda olumlu bir girişimde bulunmuş değil.
Taliban grubunun kız okullarının açılması ve tüm etnik grup ve siyasi ve mezhebi grupların katılımıyla kapsayıcı bir hükümetin kurulması gibi uluslararası taleplere karşı çıkması, Afganistan'a insani yardımlar için küresel saikanın her geçen gün azalmasına yol açmıştır. Bu nedenle, Afganistan'a komşu ülkelerin yardımı için pek bir ümit yok.
Afganistan uzmanlarından Runi Sıfat, Afganistan'da Taliban iktidarının tanınmasına katkı sağlayacak ilk kişinin bizzat Taliban olduğunu, ancak Taliban'ın Afgan vatandaşlarının haklarına saygı göstermek için küresel talep karşısında direndiğini ifade ediyor.
Sonuç itibarıyla, her zamankinden ziyade Afganistan'a yardım ve Taliban'ın konumunun güçlenmesi için yardımda bulunan Çin ve Pakistan, her şeyden ziyade bu ülkede kendi çıkar ve menfaatlerinin peşindeler. Son sıralarda Dışişleri Bakanı Wang Yi'yi Kabil'e gönderen Çin, Afganistan'ın yeraltı kaynakları ve madenlerini domine etmeye çalışmakta. Ancak ABD'nin yaptırımları ve Taliban'ın tanınmasını kendisi için bir sorun olarak görüyor. Afganistan gelişmelerinin kazanan tarafı olarak kendini gören Pakistan da, 20 senenin ardından, Taliban'ın yeniden iktidarını pekiştirmek ve güçlendirmek için çaba göstermekte. Ancak ABD'nin baskısı ve Afganistan'da insani felaketin yaşanabileceğinden duyulan endişeler, Pakistan'ı Afganistan'ın geleceği hakkında perişan etmiştir. Bu durumun Çin'de düzenlenen Afganistan'a komşu ülkelerin dışişleri bakanları toplantısıyla iyileşeceği pek düşünülmüyor.
