Gazze’de ateşkesin geleceği

Siyonist rejimin ve özellikle Netanyahu'nun Gazze ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçilmesini engelleme yönündeki çabaları devam ediyor.

Siyonist rejimin ve özellikle Netanyahu'nun Gazze ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçilmesini engelleme yönündeki çabaları devam ederken anlaşmanın geleceğine çeşitli senaryolar öne sürülüyor. Savaşın yeniden başlatılması senaryosu da gündeme getirildi, ancak uzmanlara göre bunun uygulanması çok zor.

Hamas ile İsrail rejimi arasında varılan ateşkes ve esir takası anlaşmasına göre, ikinci aşama için 3 Şubat'ta başlaması gereken müzakerelere başlanmadan, anlaşmanın 42 günlük ilk aşaması 1 Mart'ta sona erdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, İsrail'in Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesi, Gazze'yi yeniden inşa sürecinin başlatılması ve tam bir ateşkes sağlanmasını öngören ateşkes anlaşmasının siyasi kısmını uygulamaktan yana olmadığı açıkça görülürken, anlaşmanın ikinci aşamasının kaderi belirsizliğini koruyor.

İlk aşamada Filistin direniş grupları 33 Siyonist esiri (25'i yaşayan esir, 8'i ise ceset) serbest bırakma taahhütlerini yerine getirdi. Hamas'ın askeri kanadı İzzeddin Kassam Tugayları, geçen hafta çarşamba akşamı, yedinci grup olan 602 Filistinli mahkumun yanı sıra 23 Filistinli kadın ve çocuğun serbest bırakılması karşılığında dört Siyonist esirin cenazelerini teslim etti.

Buna karşılık Siyonist rejim, ateşkes anlaşmasındaki taahhütlerinin çoğunu yerine getirmemiş, birinci aşamada anlaşmanın insani protokolünü ihlal etmesinin yanı sıra, bu aşamanın sona ermesiyle ikinci aşama müzakerelerinin de başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olmuştur. Oysa ateşkes anlaşmasının metnine göre, ikinci aşamaya ilişkin görüşmelerin birinci aşamanın 16 gününde başlaması gerekiyordu.

Bu durum ışığında Gazze Şeridi'ndeki ateşkesin akıbetine ilişkin çeşitli senaryolar öne sürülüyor.

İsrail müzakere heyetinin, Gazze'de ateşkes ve esir takası anlaşması kapsamında müzakereler için 27 Şubat tarihinde Mısır'ın başkenti Kahire'ye gideceği açıklandı. İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun görüşmelere devam etmek için müzakere heyetine Kahire'ye gitme talimatı verdiği kaydedildi.

Açıklamada müzakerelerin hangi konuda yürütüleceğine ilişkin bilgi paylaşılmadı. Ancak İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, perşembe günkü görüşmelerin amacının, daha fazla Siyonist esirin serbest bırakılması karşılığında ilk aşamanın uzatılması için müzakerelerde temelde ortak bir zemin olup olmadığını görmek olduğunu söyledi.

Burada Netanyahu'nun müzakerelerin devamını engellemek için ABD Başkanı Donald Trump'ın desteğine güvendiği anlaşılıyor. Trump, Netanyahu'ya Gazze ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanması konusunda baskı yapmayacağını defalarca dile getirdi. Trump ayrıca anlaşmanın tamamlanması ya da savaşa geri dönülmesi yönünde hareket edilmesi konusunda topun Netanyahu'nun sahasında olduğunu açıkça belirtmiştir.

Trump'ın desteğine güvenen Netanyahu, Gazze'de kalan yaklaşık 60 esirin serbest bırakılmaması halinde Ortadoğu'ya cehennem kapılarını açacağı ve savaşı yeniden başlatacağı yönünde doğrudan ve dolaylı tehditlerde bulundu.

Gazze ateşkes anlaşmasında, İsrail'in, Gazze Şeridi'ni Mısır topraklarından bağlayan Selahaddin (Philadelphia) koridorundan çekilmesinin, ateşkes anlaşmasının 42'nci ila 50'nci günü arasında başlayacağı açıkça belirtilirken; İsrail Savaş Bakanı İsrael Katz, perşembe günü yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun Philadelphi koridorundan çekilmeyeceğini ve orada kalmaya devam edeceğini açıkça dile getirdi.

Siyonist Kanal 12'nin haberine göre Katz, İsrail ordusunun Suriye ve Lübnan topraklarında çekilmeyi reddettiği noktalara işaret ederek, "Philadelphi Koridoru, Lübnan ve Suriye'de olduğu gibi tampon bölge olarak kalacak." ifadelerini kullandı.

İsrailli yetkililerin daha önce yaptığı Philadelphi Koridoru üzerinden "Gazze'ye silah kaçırıldığı" yönündeki iddialara işaret eden Katz, Philadelphi Koridoru'nda çok sayıda tünel gördüğünü ileri sürdü.

İsrail Savaş Bakanı'nın bu açıklamaları, bir dizi saldırganlığın ve ateşkes anlaşmasının ilk aşamada açıkça ihlal edilmesinin tamamlanması bağlamındadır. Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıların devam etmesi, yardımların düzenli olarak ulaştırılmasının engellenmesi, mobil evlerin ve çadırların girişinin engellenmesi, Gazze'deki hastanelerin yeniden inşasının engellenmesi gibi.

Ateşkes anlaşmasının ilk 6 haftasında Gazze, Siyonistler tarafından anlaşmanın defalarca ihlal edilmesine tanık oldu ve dediğimiz gibi işgalciler insani protokolü ihlal etmenin yanı sıra bir kez de Filistinli tutukluların serbest bırakılmasını ertelediler.

Konuya ilişkin Arap yazar ve siyaset uzmanı İbrahim el-Madhun, "Bence anlaşmanın ilk aşamasının sona ermesinin savaşa dönüş anlamına gelmiyor; çünkü bir buçuk yıl süren büyük bir savaşı yeniden başlatmak karmaşık ve zor bir iştir." dedi.

Arap uzman, "Siyonist rejim, bombalamalar, terör eylemleri, Gazze Şeridi'ne yardımların girişini engelleme ve ateşkes anlaşmasını ihlal etme yoluyla bu savaşta başarı olduğunu göstermeye çalışıyor. Elbette ateşkesin uygulanmasının ilk aşamasında işgalci rejim, anlaşmanın bazı önemli maddelerine uymak zorunda kalmıştı. Bunlar arasında vahşi saldırıların ve soykırımcı savaşın durdurulması, Gazze'de Filistinli mültecilerin bölgelerine geri dönmesi ve Gazze Şeridi'nin merkezindeki Netzarim Koridoru'ndan çekilme yer alıyordu." ifadesini kullandı.

İbrahim el-Madhun sözlerine şöyle devam etti: "Gazze ateşkes anlaşmasının birinci aşaması genel olarak olumlu olarak değerlendirilebilir; Çünkü Gazze'yi soykırım, açlık ve acı durumundan, kartların yeniden dağıtılmasına ve bu bölgenin gerçekliğini iyileştirme çabalarına olanak veren daha istikrarlı bir duruma taşımayı başardı. Ancak zorluklar devam ediyor ve Gazze'deki insani durum felaket boyutunda olup, acil bölgesel müdahaleyi gerektiriyor. Gazze halkının acılarını hafifletmek için Arapların acil insani yardım projelerinin uygulanması lazım"

Gazze ateşkesinin ikinci aşamasına ilişkin öne sürülen senaryolara ilişkin İbrahim el-Medhun, "Savaşın eski haliyle yeniden başlaması ya da ABD'nin doğrudan katılımıyla soykırımcı bir savaşın ve daha geniş çaplı işgallerin başlatılmasına dair senaryolar öne sürülüyor. Bu senaryolar şimdilik sadece teorik olarak mümkün olabilir, ancak güncel dengelere bakıldığında bunların gerçeğe dönüşmesi pek mümkün gözükmüyor." değerlendirmesinde bulundu.

İbrahim el-Medhun, "Bölgesel ilişkiler analistine göre gerçekleşmesi zor görünen ikinci senaryo ise sakinliğin bu şekilde devam etmesi. Bu senaryonun gerçekleşmesi de pek mümkün görünmüyor; çünkü işgalciler, halkı aç bırakarak, yardımların girişini engelleyerek, zaman zaman saldırılar düzenleyerek ateş altında müzakere politikası izliyorlar." dedi.

Mevcut durumun devam etmesinin en olası senaryo olduğunu vurgulayan Arap uzman, "Ancak Siyonist rejimin yardımların ulaşmasını engellemeye devam etmesiyle gerginlik giderek artıyor. İsrail rejiminin hava saldırıları da yeniden başlayabilir, direniş üzerindeki baskıyı artırmaya yönelik sınırlı kara saldırısına da tanık olabiliriz. Savaşın sona ermesi için kapsamlı bir anlaşmaya varılması, Siyonist işgalcilerin Gazze'den tamamen çekilmesi, Gazze Şeridi'ndeki ablukanın kaldırılması ve her iki taraftan tüm esirlerin serbest bırakılması gibi başka senaryolar da var. Ancak bu senaryonun gerçekleşmesi, siyasal, bölgesel ve uluslararası arenadaki gelişmelere bağlı." diye konuştu.

Mısır'daki El-Ezher Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Naci Şarab da Gazze ateşkes anlaşmasının ilk aşamasının Filistin direnişinin anlaşmanın uygulanmasına yönelik büyük bir kararlılıkla gerçekleştiğini belirterek, "Ancak işgalci rejim bazı durumlarda anlaşmayı ihlal etti, tabii ki bu Siyonistlerin olağan uygulaması ve şaşırtıcı değildir." dedi.

Mısırlı akademisyen, "Muhtemel gelecek Gazze ateşkesi senaryoları arasında anlaşmanın uygulanması ve ilk aşamanın daha fazla sayıda Siyonist esirin serbest bırakılmasıyla uzatılması yer alabilir; Ancak Hamas ve genel olarak Filistin direnişi bu senaryoyu kabul etmeyecektir." ifadesini kullandı.

Naci Şarab, şunları kaydetti: "Direniş, eğer tüm İsrailli esirleri serbest bırakırsa elindeki kozunu ve sahip olduğu büyük nüfuzu kaybedeceğini, dolayısıyla işgalci rejimin Gazze'de hiçbir kısıtlama olmaksızın istediğini yapabileceğini biliyor. Bir diğer senaryo ise anlaşmaya uyularak 42 gün önce duyurulan ikinci aşamaya geçilmesi.

Bu senaryoda hem İsrail hem de Hamas bir dizi siyasi taviz vermek zorunda kalacak.

Bir diğer senaryo ise Gazze Şeridi'nin yönetiminde değişiklik olması. Hamas, Gazze'den çekilmeyi ve Gazze üzerindeki hakimiyetinin sona ermesini kesinlikle kabul etmeyecektir. Bu nedenle Hamas'ın Arap ve uluslararası gruplarla birlikte Gazze yönetimine katılması senaryosu önerilebilir, bence bu da pek mümkün gözükmüyor."

Philadelphi Koridoru'na ilişkin Mısırlı uzman, Siyonist işgalcilerin bu koridorda kalıp kalmayacağının ileride varılacak anlaşmaya bağlı olduğunu söyledi.