Pahalı Silahlar; Fars Körfezi'nde Kurgulanmış Güvenliğin Ağır Bedeli

Parstoday – ABD, Batı Asya'daki gergin ortamda, Fars Körfezi'nin güney kıyısındaki Arap ülkelerinin servetlerini yağmalamak için yeni bir fırsat elde etti.

Parstoday'in haberine göre, ABD'nin  Fars Körfezi ülkeleriyle gerçekleştirdiği son derece kârlı silah anlaşmalarının yeni bir örneğinde, ABD Dışişleri Bakanlığı, dört adet KC-46A Pegasus havadan yakıt ikmal uçağının Katar'a 4,5 milyar dolar gibi astronomik bir bedelle olası satışını onayladı. Anlaşma; 8 adet PW4062 turbofan motoru, 10 adet AN/ALR-69A radar uyarı sistemi ile bir dizi destek ve eğitim ekipmanını kapsıyor.

İlk bakışta bu anlaşma sıradan bir askeri satış gibi görünse de, sözleşmenin ayrıntıları ve Avrupalı rakipleriyle karşılaştırılması, İran korkusu ve yapay bir güvenlik ortamının gölgesinde bölge ülkelerinin milyarlarca dolarlık mali kaynaklarını Amerikan silah üreticilerinin kasasına aktaran organize bir ekonomik yağmanın boyutlarını ortaya koyuyor.

Bu sözleşmedeki en şaşırtıcı nokta, uçak sayısına kıyasla fiyatın yüksekliği. Yan ekipmanlar da hesaba katıldığında her bir KC-46A uçağı Katar'a 1 milyar dolardan fazlaya mal oluyor. Buna karşılık ABD Hava Kuvvetleri bu uçağı kendi filosu için uçak başına yaklaşık 200 ila 322 milyon dolar karşılığında tedarik ediyor. Yabancı müttefiklere uygulanan satış fiyatı ile ABD Hava Kuvvetlerinin kendi satın alma maliyeti arasındaki büyük fark, bölge ülkelerinden mümkün olan en yüksek bedeli tahsil etmeye yönelik hesaplı bir modelin göstergesi.

KC-46A'nın Avrupalı rakibi Airbus A330 MRTT ile karşılaştırılması, bu ekonomik sömürünün boyutlarını daha da açık hale getiriyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, her bir A330 MRTT için yaklaşık 300 milyon dolar ödedi. Üstelik bu uçak yalnızca daha yüksek kaliteye sahip olmakla kalmıyor, aynı zamanda uçan hastaneye dönüştürülebilme kapasitesine de sahip. Başka bir ifadeyle Katar, her bir KC-46A için Avrupalı rakibinin fiyatının üç katından fazlasını ödüyor; üstelik kalite ve performans açısından çok daha düşük seviyede olduğu belirtilen bir ürün için.

Acı gerçek şu ki KC-46A yalnızca en pahalı seçeneklerden biri değil, aynı zamanda askeri havacılık tarihinin en sorunlu uçaklarından biri olarak da değerlendiriliyor. ABD Hükümeti Hesap Verebilirlik Ofisinin (GAO) yakın tarihli raporuna göre bu uçak, 2019'dan bu yana belirlenen kullanılabilirlik (Availability) ve görev yapabilme kabiliyeti (Capability) standartlarına ulaşmayı başaramadı. Süregelen kalite sorunları, parça arızaları, ekipman eksiklikleri ve çok sayıda teknik kusur, ABD Hava Kuvvetlerini hâlâ eski KC-135 filosuna güvenmek zorunda bırakıyor.

Uçağın kritik kusurları arasında yakıt ikmal sistemi ve Uzaktan Görüş Sistemi (RVS) ile ilgili üç temel arıza bulunuyor. Bu sorunlar, A-10 gibi bazı savaş uçaklarına havada yakıt ikmalini güçleştiriyor. Bunun yanı sıra gövdede çatlaklar, yakıt sızıntıları, iki ayrı olayda uçuş sırasında yakıt ikmal bomunun kopması ve elektrik sistemlerindeki arızalar, bu pahalı ürünün uzun sorunlar listesini oluşturuyor. Boeing, bu kusurların giderilmesi için şimdiye kadar 8 milyar dolardan fazla ek maliyete katlanmış durumda.

Buradaki temel soru şu: Katar neden kusurlu ve düşük kaliteli olduğu belirtilen bir ürüne bu kadar yüksek bir meblağ ödemek zorunda?

Cevap, ABD'nin körüklediği İran korkusu (İranofobi) ortamında aranmalı. ABD, bu atmosferi körükleyerek bölgedeki Arap ülkelerini adeta “satın al ya da öl” durumuna sürüklüyor. ABD Dışişleri Bakanlığının bu satış için sunduğu resmi gerekçe, “Katar'ın mevcut ve gelecekteki tehditlere karşılık vermesine yardımcı olmak” ve “bölgedeki stratejik bir ortağın güvenliğini desteklemek.” Bu tanıdık söylem, son yıllarda bölgedeki Arap ülkelerine trilyonlarca dolarlık silah satmak için kullanılan anlatının aynısıdır.

Mayıs 2025'te Donald Trump, Riyad ziyareti sırasında Katar'a yönelik 42 milyar dolarlık Amerikan silah satış anlaşmasından söz etmiş ve KC-46A da bu anlaşmanın bir parçası olmuştu. Bu büyük ölçekli anlaşmalar, bölge ülkelerinin bir yandan düşen petrol fiyatları ve bütçe açıklarıyla mücadele ettiği, diğer yandan ise çoğu zaman gerekli etkinliğe sahip olmayan ve aksine güvensizliğin ve dışa bağımlılığın artmasına yol açan silahlara fahiş bedeller ödemek zorunda kaldığı bir ortamda gerçekleştiriliyor.

Katar için 4,5 milyar dolarlık KC-46 yakıt ikmal uçağı anlaşması, bir askeri ticaretten ziyade güvenlik tedariki kisvesi altında gerçekleştirilen ekonomik yağmanın çarpıcı bir örneğidir. ABD, İran korkusunun oluşturduğu ortamdan yararlanarak düşük kaliteli ve pahalı ürünlerini Avrupalı rakiplerinden birkaç kat daha yüksek fiyatlarla bölge ülkelerine satıyor. Uçağın ABD Hava Kuvvetlerine maliyeti ile Katar'a satış fiyatı arasındaki büyük fark, bölgenin gerçek güvenliği yerine silah üreticilerinin çıkarlarının önceliklendirildiği askeri ticari düzeni gözler önüne seriyor./