Kuzey Irak’ta bağımsızlık referandumu üzerine

Kuzey Irak’ta bağımsızlık referandumuna iki ay kaldığı bir sırada referandumun düzenlenmesi ve muhtemel sonuçları hakkındaki muğlaklıklar devam ediyor.

Kuzey Irak yerel yönetimi lideri Mesut Barzani geçen 7 Haziran tarihinde bağımsızlık referandumu 25 Eylül 2017’de düzenleneceğini açıkladı. Ancak bu haberin açıklanmasının üzerinden 45 gün geçtiği ve muhalefet ve eleştiri sesleri iyice yükseldiği bir sırada Kuzey Irak yerel yönetimi referandum kararından geri adım atmak için 9 şart ileri sürdü. Aslında her şeyden ziyade Mesut Barzani’nin konumu ve ayrıca Kürtlerin Irak’ın iktidar yapısında yeri ile ilgili olan 9 şart, Kuzey Irak yerel yönetimi referandum tarihini ilan ederek daha çok bağda yönetiminden taviz koparma ve iç sorunlarını çözümleme çabasında olduğunu ve referandumu düzenlemek için ciddi iradesi bulunmadığını ortaya koyuyor. Örneğin 9 şarttan biri, Mesut Barzani’nin 8 yıl boyunca Irak Cumhurbaşkanı olmasını öngörüyor. Bu şartın anlamı şu ki Barzani Kuzey Irak yerel yönetimi başkanlığından çekilmek için ağır baskı altında bulunuyor ve ancak Irak Cumhurbaşkanı olduğu takdirde bu mevkiyi bırakmak istediği, böylece Kuzey Irak bölgenin önündeki en büyük engellerden biri de bertaraf edileceği anlaşılıyor. Bu şart Irak 2018 yılında parlamento seçimlerine gideceği ve yeni cumhurbaşkanını belirleme imkanı oluşacağı bir sırada gündeme getiriliyor.

Referandumla ilgili bir başka muğlak nokta, referandumdan çıkacak sonuçla ilgilidir. Bu çerçevede Kuzey Irak’ın en önemli TV kanalı olan NRT’nin yaptığı bir anket yöre halkının %62 kadarı bağımsızlığa hayır diyeceğini ortaya koydu. Bu tür anketlerin sonuçları, Kuzey Irak bölgesi hâla bağımsız olmak için hazır olmadığını ve Iraklı Kürtler için bu ülkenin toprak bütünlüğü daha büyük önem arz ettiğini gösteriyor.

Kuzey Irak’ta bağımsızlık referandumunun düzenlenmeyeceği yönünde yorumları güçlendiren bir başka nokta ise, bu konuya yönelik uluslararası tepkilerdir. Bu çerçevede hatta BM de Irak’ın bölünmesi ve bağımsız bir Kürt devletinin ortaya çıkması ile sonuçlanacak hiç bir gelişmeye destek vermeyeceğini açıkladı.

Amerika yönetimi de Kuzey Irak’ta bağımsızlık referandumunun doğuracağı olumsuz sonuçların hakkında uyarıda bulundu. Bu arada Irak’ın komşuları olan Türkiye ve İran da Kuzey Irak’ın bağımsızlığına karşı olduklarını açıkça Iraklı Kürt liderlere bildirdi.