İngiltere'nin nükleer anlaşmaya karşı çelişkili yaklaşımı
ABD Başkanı Trump'ın İran ile imzalanan nükleer anlaşma konusunda karar gününe yaklaşırken, ABD'yi kendi uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmek için küresel bazda teşvik çabaları tırmanmıştır.
Fransa Cumhurbaşkanı ve Almanya Başbakanı'nın Washington'a ziyaretinin ardından İngiltere Dışışişleri Bakanı Boris Johnson Trump'ı nükleer anlaşmadan çekilmemesi için ikna etmek için bugün ABD'ye gidiyor.
ABD Başkanı her 120 günde bir İran'a karşı nükleer yaptırımların askıya alınmasını öngören kararı uzatması gerekiyor.
Nükleer anlaşma uyarınca ABD İran'a karşı yeniden nükleer yaptırım uygulamaktan kaçınması gerekiyor.
Buna rağmen ABD Başkanı Trump geçen Ocak ayında, Mayıs ayında İran'a yönelik yaptırımların askıya alınmasını uzatmayacağı tehdidinde bulunarak, Avrupalılar'ın ABD'nın ileri sürdüğü şartlarını yerine getirmesi halinde ancak nükleer anlaşmada kalacağını bildirmişti.
İran'ın füze faaliyetlerinin önlenmesi, denetim faaliyetlerin artması ve nükleer anlaşma takviminde değişiklik yapılması, Trump'ın nükleer anlaşmadan çekilmeme şartları arasında yer alıyor ki hepsi, ABD yönetiminin nükleer müzakereler sırasında yaptığı anlaşmalara tamamen aykırı sayılıyor.
ABD Başkanı Trump'ın bu yaklaşımına karşı, nükleer anlaşmayı imzalayan Avrupalı ülkelerden biri olarak İngiltere, son günlerde ABD Başkanı'nı memnuniyetini kazanma çabalarını yoğunlaştırmıştır.
Ancak Londra bu hedefe ulaşmak için çelişkili bir yol takip ediyor.
Bir yandan, İngiltere birçok ülke gibi nükleer anlaşmanın korunması ve ABD'nin bu anlaşmadan çekilmemesi gerektiğine vurgu yaparak, diğer yandan da, Trump'ı ikna etmek için nükleer anlaşma veya İran'ın füze ve bölgesel faaliyetleri hakkında tamamlayıcı müzakerelerin yapılmasını gerekli olarak nitelemiştir.
Bu tür çelişkili mesajlar gönderen ülkeler sadece İngiltere değil, Fransa ve Almanya da aynı şekilde çelişkili mesajlar gönderiyorlar. Ancak bununla birlikte ABD Başkanı'nı nükleer anlaşmada tutmaya ikna etmeye çalışıyorlar.
Açık ve soru işaretlerini içermeyen bir anlaşma olarak nükleer anlaşmada taraf ülkeler ve uluslararası örgütlerin İran'ın nükleer programı ile ilgili yükümlülükleri sarih biçimde belirlenmiştir.
Bu belgede öngörülen prosedüre göre, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, yayınladığı 11 raporunda İran'ın nükleer yükümlülüklerini tamamen yerine getirdiğini tasdiklemiştir.
Oysa Amarikan tarafı, İran ile ekonomi alanında işbirliği yapmak isteyen başka ülkeler ve firmaları tehdit ederek, kendi yükümlülüklerini ihlal etmiştir.
İngiltere Hükümet Sözcüsü Edwin Samuel şöyle diyor: Londra açısından nükleer anlaşmanın iptali ABD başta olmak üzere bu uluslararası anlaşmanın taraflarının çıkarları doğrultusunda değil.
Bu gidişat, İran ile imzalanan nükleer anlaşmayı yok etmekle kalmayacak, Transatlantik ilişkileri üzerinde de olumsuz etki bırakacak.
ABD'nin yeniden İran'a karşı yaptırım kararı alması halinde, Avrupalı firmalar çok ciddi şekilde zarar görecekler. Bu firmalar nükleer anlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonraki 3 yılda İran'daki projelere dev yatırımlar yapmış ve Avrupalı girişimciler ve yatırımcılar için uygun fırsatlar elvermiştir.
Bu nedenle Amerikalılar'ın bu işbirliğinin sürmesini baltalama çabaları, Avrupalılar için birçok iş olanağı ve yatırım fırsatlarını yok edecek.
Bu nedenle son haftalarda Avrupalı liderlerin nükleer anlaşmanın korunması için çabalarının tırmandığını görmekteyiz.
ABD'nin uluslararası konulara menfaatçi bakışı ve Trump'ın nükleer anlaşma karşı tek taraflı yaklaşımı, Washington'un Avrupalı ortakları başta olmak üzere herkesin çıkarlarını tehlikeye atmış bulunuyor.
