Amerika’nın, Çin teknolojik ilerlemesini engelleme çabası

Amerika başkanı Donald Trump işbaşına gelmesinden itibaren dünyanın ikinci ekonomik gücü olan Çin’i çeşitli alanlarda engellemeye ve sorun yaratmaya çalışmıştır.

Hali hazırda iki ülke arasında siyasi, ekonomik, ticari, askeri, güvenlik ve stratejik konularda ihtilaflar söz konusudur. Washington Çin’i başlıca rakibi ve yeni bir güç bildiği için Pekin’in siyasetlerine ve girişimlerine karşı mücadelenin altını çiziyor.
Buna karşı Çin de Trump’ın dünyadaki konular ile ilgili tek yanlı siyasetlerinin başlıca muhaliflerinden olarak Trump’ın ekonomiyi destekleyici tutumunu şiddetle eleştiriyor. Trump’ın tarife siyaseti iki ülke arasında geniş ticaret savaşına sebep oldu.. Gerçi arjantin’de G20 zirve toplantısında aralarında 90 günlük ateşkes ilan edildi fakat mevcut gelişmeler Washington’un Pekin ile barış amacında olmadığını hatta Çin’in teknoloji üstünlüğü ve gelişmesini de engellemek istediğini gösteriyor.
Bu bağlamda en önemli gelişmede Kanada polisi Huawei firması yönetim kurulu üyelerinden, kurucusunun kızı ve veliahdı ve de finans bölümü başkanı Meng Wanzhou’yu, Amerika’nın İran’a karşı yaptırımlarını ihlal bahanesi ile tutuklayarak Amerika’ya iade edeceğini duyurdu.
Bu girişim Çin’in sert tepkisi ile karşılaştı ve Rusya da bu konuda Çin’in yanında yer aldı. Nitekim dışişleri bakanı Sergey lavrov yaptığı açıklamada Meng Wanzhou’nun Amerika’nın Kanada’dan isteği üzerine tutuklandığını, bunun ise ülke içi yasaların uluslararası alanda uygulanmasının örneklerinden olduğunu, bu yüzden bir çok ülkenin öfkesine sebep olacağını belirtti.
Buna karşı Amerika ise Kanada’nın hareketini destekledi. Amerika ulusal ekonomi konseyi direktörü Larry Kudlow, kendilerinin uzun süreden beri Huawei firmasını İran yaptırımlarını ihlal konusunda uyardıklarını belirtti.
İran yaptırımlarının ihlal edilmesi Amerika’nın benzer eylemleri için bir bahane olsa da olayın gerçeği çok farklıdır. Hali hazırda Huawei firmaı iletişim teknolojisi ve cep telefonları alanında en ileri gelen firmalardan biri olarak dünya çapında faaliyet göstermektedir. Amerika ise Huawei’nin Amerika teknolojisini çaldığını iddia ediyor. Huawei firması 2007 yılında Washington’da iletişim ağları donanım alanında çalışan bir firmayı satın almak istedi; fakat Amerikalı yetkililer buna engel oldular. Amerikalı yetkililer ayrıca 2011 yılında firmanın bir Amerikan server firmasını satın alacağı 2 milyar dolar değerindeki anlaşmayı engellediler. 
Çin açısından Amerika tarafından Huawei’nin casusluk iddialarının temelinde rakip Amerikan firmalarının çıkarlarını sağlamak ve Huawei ürünlerinin Amerika piyasasına girmesini engelleme yatıyor. Zira Huawei firması Çin’in teknoloji gücünün sembolü halindedir.
Son yıllarda akıllı cep telefonları piyasasında Huawei’nin payı yaklaşık %13’iken Amerikalı Apple firmasının payı ise %12’dir; bu ise iki firma arasında sıkı rekabetin yaşandığını gösteriyor. 
Bu arada Huawei firmasının iletişim ve telekomünikasyon ürünlerinin kullanılması Amerika’da güvenlik endişelerine sebep olmuştur öyle ki hem Obama ve hem Trump hükümetleri firma ürünlerinin kullanılmasını kısıtlamak istediler. 
Şimdi Amerika İran yaptırımlarını ihlal bahanesi ile aslında Huawei  firmasının Amerika’daki faaliyetlerini kısıtlamak isterken Avrupalı müttefiklerini de buna teşvik ediyor ve Huawei finans bölümü başkanının iadesini istiyor. 
Tabi ki bu isteğin gerçekleşmesi Çin’in sert tepkisi ile karşılaşarak ikili gerginliğin daha da yoğunlaşarak devam etmesine neden olacaktır./