Amerika'nın Avrupa ile Ticari Savaşının Körüklenmesi
Amerika Başkanı Donald Trump'ın ülke ekonomisini destekleyici siyasetleri bağlamında, özellikle de ithal edilen ticari malların vergilerini arttırması, pratikte dünyanın birçok ekonomisine karşı savaş ilanı olarak değerlendirilebilinir.
Bu karşılaşma sadece Amerika'nın büyük rakiplerinden olan Çin ile yaşanmıyor, bunun yanı sıra Washington'un Avrupalı ortakları bile artık bu yıkıcı siyasetlere hedef olmuştur.
Bu doğrultuda Amerika'nın Ticari Temsilcilik Bürosu 1 Temmuz Pazartesi günü Avrupa Birliği ülkelerinden ithal edilen ticari mallar ve hizmetlere 4 milyar dolar değerinde tarifelerin uygulanmasını önerdiğini bildirdi. Bu yeni tarifeler büronun Nisan 2019'da hazırladığı listeye göre belirlendiği açıklanmıştır.
Tarifeler Avrupa Birliğinin havacılık endüstrisine özellikle de Airbus konsorsiyumuna ve listelenen ticari mallara ayırdığı 21 milyar dolarlık sübvansiyonlara tepki olarak belirlendi.
Amerikalılar bizzat tarım sektörüne önemli miktarda sübvansiyon ödediği ve de Airbus gibi Avrupa firmalarının Boeing uçak firmasına karşı rekabet fırsatını aldığı halde sübvansiyonları bahane ederek Avrupa’ya karşı yeni tarifeler uygulamak istiyorlar.
Airbus'ın Amerika hava kuvvetleri için yakıt ikmal uçakları ihalesini başta kazanmasına rağmen lobiler sayesinde nihai anlaşmanın Boeing şirketi ile imzalanması ise bunun açık bir örneğidir.
Trump başkanlığı döneminden önce Amerika ile yakın ticari ilişkilerini en iyi şekilde yürüten Avrupalılar, Obama döneminde, serbest ticaret alanında Washington ile birkaç tur müzakere bile yaptılar. Ancak halihazırda farklı bir durum ile karşı karşıya kalmışlardır. Trump Avrupalılar ile müzakere sürecini durdurmakla kalmadı üstelik Avrupa'dan gelen ticari mallara yönelik tarifeleri arttırmayı defalarca istemiştir.
Trump hükümetinin dikkati ise özellikle de Avrupa otomotiv ve yedek parça endüstrisine odaklanmıştır. Trump defalarca Avrupa'dan gelen arabaların tarifelerini ciddi derecede arttıracağı tehdidinde de bulunmuştur.
AB Ticari Komiseri Cecilia Malmström bir konuşmasında, “Amerika Avrupa'dan ithal ettiği arabalara yeni gümrük tarifeleri uygularsa bu felaketlere yol açacak ve acı durumların yaşanmasına neden olacaktır.” Dedi.
Tabii Avrupa Washington'un girişimlerine misillemede bulunmaya da çalışıyor. Bu doğrultuda AB Nisan 2019'da misillemede bulunmak için Amerikalı ürünlerin listesini hazırlamak istediğini duyurmuştu. Avrupa'nın 20 milyar dolarlık tarife artışı listesinde uçak, traktör, gıda maddeleri vb. ticari mallar yer almaktadır.
Amerika'nın Avrupa'nın Airbus Konsorsiyumuna verdiği sübvansiyonunu bahane ederek 11 milyar dolarlık tazminat gerekçesi ile Avrupa ticari mallarına ek tarife uygulamasının ardından AB de böyle bir misillemede bulunmuştu.
Trump işbaşına geldiğinden beri sürekli serbest ticareti, Amerika ekonomisinin kötü durumundan sorumlu tutarken, buna engel olacağı tehdidinde bulunmuştur. Halbuki Avrupalılar ticari savaşın küresel ekonomik büyümeyi baltaladığını ve yeni güvensizliklere yol açtığını, bu ticari savaşın sonucunda fiyatların artması sonucunda tüketicilerin zarar göreceğini düşünüyor.
İranlı ekonomi uzmanı Sasan Şah Veysi bu hususta şöyle bir değerlendirmede bulunmaktadır: "Avrupa ve Amerika'nın ekonomi alanında karşı karşıya gelmesi her ikisinin de ekonomik olarak çökmesine ve dünyanın üretim oranının azalmasına neden olacaktır."
Trump’ın bu ticari savaşlarda rakipleri tarafından verilecek tavizlere bile rıza göstermediği, daha fazla tavizler alma peşinde olduğu açıkça ortadadır. Trump gümrük tarifelerini arttırmak gibi farklı araçlara baş vurup baskı uygulamakla bu alandaki siyasetlerini hayata geçirmek istiyor.
Gerçekte ekonomik ve ticari savaş Trump hükümetinin bariz özelliklerindendir. Artık 2018'de Avrupa'ya karşı kısa süreli ekonomik savaş açan Trump'ın bir kez daha tarifeleri yükseltmesi ve ticari savaşın alevlerini körüklemesi muhtemel bir gelişme olacaktır./
