Lavrov'un Batı'nın Fars Körfezinde Girişimlerine ve Bercam'ın Korunmasına Vurgusu

Rusya 4+1 grubu üyesi ülkelerden biri olarak her daim Bercam Nükleer Anlaşmasının korunmasına vurgu yaparak anlaşmaya taraf olan Avrupalıların bu uluslararası anlaşmanın korunması için ciddi ve etkin adımlar atmalarını istedi.

Moskova aynı zamanda Batı'nın Fars Körfezindeki olumsuz rolüne vurgu yaparak İran'ın da bu bölgede barış ve güvenliğin sağlanması için projelerini destekleyici bir tavırla karşıladı. 

Bu doğrultuda Rusya dışişleri bakanı Sergey Lavrov 30 Aralık Pazartesi günü İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif ile görüşmesinde Amerika'nın Bercam Nükleer Anlaşması hususundaki yıkıcı rolüne vurgu yaptı. Lavrov şöyle bir açıklamada bulundu: "Bercam Nükleer Anlaşması Birleşmiş Milletler Teşkilatı Güvenlik Konseyi ve 2231 sayılı kararı ile onaylanmış ancak Amerika bu  uluslararası anlaşmadan çekilmesinin yanı sıra diğer BMT üyesi ülkelerin de bu kararı uygulamasına müsaade etmiyor. "

Rusya defalarca Bercam Nükleer Anlaşmasının korunmasına ve bu anlaşmanın bölgesel ve küresel barış ve güvenliği açısından önemine ve de bu anlaşmada hak ve görev arasındaki dengelemenin zaruretine vurguda bulunmuştur. 

Batılılar, ister Avrupalılar ister anlaşmadan çekilen Amerika her daim İran'ın nükleer anlaşma çerçevesinde taahhütlerine bağlı kalması zaruretine vurgu yapmışlardır. Batılılar İran'ın bu anlaşmadaki taahhütlerini azaltmasının dördüncü adımını kınayarak İran'ın bu sürece devam etmemesini ve eski duruma geri dönmesini istemişlerdir. Halbuki İran İslam Cumhuriyeti kendi milli çıkarları çerçevesinde Bercam Nükleer Anlaşmayı uygulamayı kabul etmiştir. Ancak Amerika'nın bu anlaşmadan çekilmesi ve İran'a tekrar yaptırımlar uygulaması ile İran'ın da milli çıkarları tehlikeye düşmüştür. Böyle bir durumda İran 4+1 grubu üyelerinden özellikle de Avrupalılardan bu uluslararası anlaşmadaki taahhütlerine bağlı kalmalarını istemiştir. Bu doğrultuda Avrupalılar, Amerika'nın İran'a uyguladığı yaptırımlarının etkilerini azaltmak doğrultusunda İran ile petrol, ticaret ve ekonomi alanındaki ilişkileri devam ettirmek için mekanizmalar oluşturma sözünü vermiştir. Tabii Amerika yine de bu alanda engeller oluşturmaya çalışıp tüm gücü ile Bercam Nükleer Anlaşmasını bozmaya odaklanmıştır. Washington diğer ülkelerden de Bercam Nükleer Anlaşması gereği İran'ın haklarını karşılamamalarını istemiş Tahran'dan da aynı zamanda tüm taahhütlerine bağlı kalmasını istemiş ve bunun karşısında bir şey verilmeyeceğini bildirmiştir. 

Washington'un bu yasa dışı ve mantık dışı tutumu 4+1 grubu ve Birleşmiş Milletler Örgütü'nün geniş çaplı eleştirilerine neden olmuştur. 

Rusya dışişleri bakanlığının kaygılarını bildirdiği bir başka husus da Fars Körfezi bölgesinde gerilimin artması  konusu idi. Lavrov açısından Batı dünyası yapmacık bir şekilde bölgede gerilimleri arttırmakta ve körüklemektedir. 

Lavrov Rusya'nın Fars Körfezi bölgesinde diyalog inisiyatifini ve İran'ın da Hürmüz Barış İnisiyatifi'ni ortaya koyduğuna değinerek şunları kaydetti: "Her iki öneri de bölgeyi istikrarlılaştırma girişimidir. "

Rusya Fars Körfezi bölgesinde güvenlik ve istikrarın oluşturulması çerçevesinde Temmuz 2019'da  bölgesel kolektif bir iş birliği mekanizması oluşturmak hedefi ile " Fars Körfezi bölgesi için bölgesel kolektif güvenliği " kavramını ortaya koydu ve bir sonraki adımında bu belgeyi Birleşmiş Milletler Teşkilatı'nda kaydettirdi. 

Bu belgede şöyle yazılmıştır: " Mevcut koşullarda Fars Körfezi bölgesinde istikrarın sağlanması ve koşulların iyileşmesi doğrultusunda bölgesel ve küresel bazda daha etkin ve daha güçlü adımlar atılması ve bölgenin uzun süreli kritik koşullarına üstün gelinmesi ihtiyacı duyulmaktadır. 

Moskova açısından Fars Körfezi bölgesinde güvenliğe dayalı bir düzenin kurulması siyasi ve diplomatik faaliyetlerin perçinlenmesi ve sağlamlaştırılması açısından da çok önemlidir. Rusya'nın Fars Körfezi koşulları hususundaki hassasiyeti Amerika'nın bölgedeki yıkıcı girişimleri çerçevesinde anlam kazanmaktadır. Amerika ise son aylarda İran'a yönelik maksimum baskı siyaseti çerçevesinde geçmişte görülmemiş yaptırımları uygulamaya çalışmasının yanı sıra Fars Körfezi bölgesindeki askeri varlığını da bölgesel ortaklarının güvenliğinin korunması bahanesi ile arttırmıştır. Buna rağmen bu girişimler ters sonuç doğurmuş ve bu jeostratejik bölgede gerilimler ve gerginlikleri arttırmıştır. Amerika'nın İran'a karşı mevcut tavrının göz önünde bulundurulması ile Moksova da Batı'nın özellikle de Amerika'nın İran'a yönelik bu yöndeki tavrının değişmesini böylece Fars Körfezinde huzur ve istikrarın oluşması için zemin hazırlanmasını istemiştir.