Pompeo'nun İran'ın Silah Yaptırımlarının Kaldırılmasına Karşı Çıkması

BERCAM nükleer anlaşması ve BMT Güvenlik Konseyinin 2231 sayılı kararına göre İran'a yönelik silah ambargoları 18 Ekim 2020'de kalkacaktır. Buna rağmen Mayıs 2018'de Amerika İran ile yapılan nükleer anlaşmayı terk etmesinin ardından bu hususa tamamen karşı çıkmış ve bu ambargoyu uzatmak için arayışa girmiştir.

Bu alanda New York Times gazetesi Amerika dışişleri bakanı Mike Pompeo'nun İran'a yönelik silah ambargoları ile açıklamaları hususunda  onun Amerika'yı çıkmasına rağmen BERCAM nükleer anlaşmasına üye olduğunu öne süren  hukuksal temeller hazırlığı yaptığını bildirdi.   Bu projeye göre Amerika hukuki anlamda hala İran ile yapılan nükleer anlaşmanın bir parçası olduğunu ve bu anlaşmada adı geçen  tetik mekanizmasına baş vurabileceğini göstermek istiyor. Böylece Amerika bu anlaşmadan önce var olan  yaptırımları tekrar uygulayabileceğini ve silah yaptırımlarını tekrar uzatabileceğini göstermek istiyor. 

 Washington bu durumda  kendini BERCAM nükleer anlaşmasının taraflarından biri tanıtarak  2015 öncesi yaptırımları tekrar İran'a yönelik uygulamak istiyor. Halbuki Trump 2018'de  bu anlaşmadan çıkarak bu anlaşmayı tarihin en kötü anlaşması olarak adlandırdı. 

Görünen o ki bu girişim de Washington'un BMT Güvenlik Konseyine İran'a yönelik silah yaptırımlarını uzatması için bir baskı yöntemi sayılır.  Gerçekte Washington İran'ın savunma gücünün artmasından dolayı korkuya kapılmış ve bu yüzden de Güvenlik Konseyi'nin 2231 sayılı kararının aksine İran'a yönelik silah yaptırımlarının uzatılmasını istiyor. 

   Bu projenin eksen konuları ise geçen günlerde Trump hükümeti tarafından izlenmeye başlanmıştır. Böylece Amerika hükümeti Güvenlik Konseyinde İran'a yönelik yaptırımları da uzatmak istiyor. 

Pompeo son zamanda açıkladığı bildiride İran aleyhindeki ithamları tekrarlayarak şöyle bir açıklamada bulundu:"Yahudi düşmanlığı ve terörizm hamisi öncüsü ülke konvansiyonel silahları alma ve satma iznine sahip olmamalı. " Pompeo ayrıca Tweetinde şöyle yazdı:" Batı Asya yeni bir silahlanma yarışmasına girmeden Güvenlik Konseyi  İran silah yaptırımlarını uzatmalıdır. "

BMT Güvenlik Konseyin 2016'dan uygulanmaya başlanan 2231 sayılı kararına göre  İran'a silah satışı  ve İran'dan silah ithalatı 5 yıllığına yasaklanmıştır.  Bu yasak ise Ekim 2020'de kalkacaktır.  Bu tarihten itibaren İran yabancı ülkelerden silah alıp onlara silah satabilir.     Şimdiye kadar ise hiçbir 4+1 üye ülkesi   İran'a yönelik silah yaptırımlarının kaldırılmasına itirazları olmamıştır ve bu ülkelerin çoğu Amerika'nın kaygılarını yersiz olarak nitelemişlerdir. Rusya ise bu alanda en ciddi tepkiyi göstermiş ve Washington'un isteğinin yasa dışı ve mazeretsiz olduğunu bildirmiştir.   Rusya dışişleri bakanlığı İran'a yönelik silah yaptırımlarının geçici olduğuna vurgu yaparak  bu yaptırımların Ekim 2020'de kalkacağını bildirmiştir. 

Rusya dışişleri bakanlığı silah kontrolü idaresi müdürü Vladimir İrmakov'un belirttiğine göre "    BMT Güvenlik Konseyinin 2231 sayılı kararının gözden geçirilmesi için hiçbir istişare ve müzakere yapılmamıştır. "

Washington'un tüm çabalarına rağmen  İran'a yönelik silah yaptırımlarının tazelenmesi hususu en başta da Çin ve Rusya'nın karşı çıkması ile karşılaşacaktır.  Üst düzey Amerikan makamları bile bu hususu itiraf etmektedirler. 

Obama hükümeti üst düzey Amerikan müzakerecisi Wandy Sherman'ın söylediğine göre  Rusya ve Çin İran aleyhindeki silah yaptırımını hiçbir zaman kabul etmeyeceklerdir. "

Trump hükümetinin geniş çaplı çabaları devam etse de ancak İran İslam Cumhuriyeti yıllardır BMT kararları yüzünden silah alamamıştır.  Buna karşın İran İslam Cumhuriyeti iç yetenekleri ve kapasitelerine dayanarak kara,hava ve deniz silahları alnında füzeler ve elektronik teçhizat, iha ve uydu alanında büyük başarılara imza atmıştır. Bu çerçevede İran'ın ihracata bile hazır hale geldiği söylenebilir.