UAEK Yöneticiler Kurulunun Yeni Oturumunun Başlaması
İran İslam Cumhuriyeti BERCAM nükleer anlaşmasının 5+1 grubu ile Haziran 2015'te imzalanması ile Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ile nükleer faaliyetlerinin barışçıl olduğu doğrultusunda geniş çaplı işbirlikleri yapıp taahhütlerinin uygulanması için de büyük çaba göstermiştir. Buna rağmen UAEK Rafael Grossi başkanlığı döneminde Tahran'a olumsuz bir tavır takınmıştır. Şimdi de UAEK yöneticiler kurulu oturumu İran'a ithamlar savurma hususunda hasım ülkeler için bir fırsat oluşturmuştur.
Bu oturum ise 15 Haziran Pazartesi günü sanal olarak UAEK'nun Viyana'daki merkezinde düzenlendi. 2019 yıllık rapor, 2019 teknik işbirlikler raporu, BMT Güvenlik Konseyi 2231 sayılı kararınca doğrulama mekanizması ve İran'a denetim, Kuzey Kore faaliyetleri, İran İslam Cumhuriyeti ile NPT anlaşması ve de Koronavirüs salgını bu beş günlük oturumun en önemli gündem maddeleri olduğu açıklanmıştır.
UAEK Yöneticiler Kurulu sanal oturumu son günlerde Amerika ve Fransa gibi kimi Avrupalı ülkelerin UAEK genel müdürünün son zamanda İran'ın nükleer faaliyetleri ile ilgili raporu hususunda tartışmalara yol açacak açıklamalarda bulunmuş ve Tahran'ı ajans ile işbirliği yapmamakla suçlamışlardır.
Bu meseleden yola çıkarak bu oturumdaki anahtar noktanın İran ve UAEK ilişkiler hususunda yaşanan gelişmelerdir. Özellikle de son dönemde UAEK başkanı Rafael Grossi'nin olumsuz yaklaşımı ve ithamları İran'a yöneltmesi ile anlam kazanmaktadır. Grossi mevcut oturumda da İran'a yönelik temelsiz ithamları tekrarlayarak Tahran'ın kimi mekanlara erişime izin vermediğini iddia etti. Bu çerçevede Grossi şöyle bir iddiada bulundu:" İran dört ay kadar süredir iki mekana erişmemize izin vermemiş ve yaklaşık bir yıldır da bildirilmemiş nükleer maddeler hususundaki sorulara açıklık getirilmek doğrultusundaki içerik temelli konularda ve bildirilmemiş faaliyetlerde bizimle işbirliği yapmamıştır. "
Daha önce UAEK başkan yardımcısı olarak İran ile dostane davranmayan mevcut UAEK başkanı Grossi başkanlığa geldiğinden beri tahminlerden farklı davranmadı ve Amerika ve Siyonist İsrail talepleri doğrultusunda hareket etti. Grossi Siyonist Rejimin sunduğu sözde kanıtlar ile ajans denetçilerinin İran'a bir kaç mekana erişimini talep etti. Halbuki Ajans'ın yetkileri geçen anlaşmalarda da belirlenmiştir. Böylece Tahran her iddiaya karşı özellikle de Siyonist Rejim ve Amerika gibi düşmanlarının nükleer hususunda attığı her ittihamda kapılarını açması zorunlu olmadığı da belirlenmiştir. Bu doğrultuda UAEK'nun denetlemek istediği her mekana da girme izni verme zorunluluğu söz konusu değildir. İran nükleer makamları ise bu hususa defalarca vurgu yapmışlardır.
İran'ın Viyana'daki BMT daimi temsilcisi ve elçisi Kazım Garibabadi'nin söylediğine göre " İran temelsiz ve tehlikeli bir bidatin ve ilkin UAEK'unda oluşmasını önlemektedir. "
Gerçekte Grossi UAEK başkanlığına geldiğinden beri farklı yöntemler ile İran'a ithamlar yöneltmiş ve İran'ın taahhütlerini uygulaması ve nükleer faaliyetleri hususunda şaibeler oluşturmaya ve tam olarak da Amerika talepleri doğrultusunda İran'a baskı uygulamaya çalışmıştır. Bu gerçek ise Batılı gözlemciler tarafından da itiraf edilmektedir.
Brüksel'de bulunan Wall Street Journal gazetesi muhabiri Laurence Norman ise Cuma günü Twitter sayfasından bir mesaj paylaşarak Amerika'nın UAEK oturumu aracılığı ile İran'a karşı kararlar çıkartmak istediğini belirtti. Buna rağmen Amerika'nın bu yöndeki çabaları UAEK yöneticiler kurulunun Rusya ve Çin gibi önemli üyeleri tarafından desteklenmeyeceği söylenmelidir. Özellikle de Grossi'nin İran'a karşı olumsuz yaklaşımı Rusya'nın tepkileri ile karşı karşıya kalmıştır. Tabii UAEK oturumu sanal ortamda düzenlenmesinden dolayı oybirliğine varılmazsa UAEK başkanı da gerçek bir oturum düzenleyecektir.
Rusya'nın uluslararası teşkilatlardaki temsilcisi Mihail Ulyanov ise açık bir şekilde yöneticiler kurulunun sanal ortamda düzenlenmesinden dolayı karar alınamayacağını belirtmiştir.
