Fransa ve Türkiye arasında Libya gerginliği
Fransa ve Türkiye arasında Libya konusundaki son gerginlikler, ikili ilişkileri kötü yönde etkiliyor. Türkiye’nin Libya’da geçici zaferleri bu ülkeye yönelik bölge ve dünyadaki muhalefetlerin artmasına sebep oluyor. Bu da bir çok ülkenin Türkiye’nin Libya’da askeri varlığına çok az istekli olduklarını ve küresel bazda bu konuda ciddi muhalefetlerin olduğu anlamına geliyor.
Bundan önce Türkiye’nin Libya’daki vekalet savaşında Ankara’nın sadece Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Arabistan ile ihtilaf yaşadığı biliniyor, fakat şimdi bu ihtilaflar özellikle Fransa tarafından Avrupa Birliği’ne kadar uzamıştır.
Bu bağlamda TBMM başkanı Mustafa Şentop Fransa cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Türkiye’nin Libya siyasetlerine yönelik eleştirilerine karşı şahsi twitter sayfasında şöyle yazdı:
Emmanuel Macron iddia ettiği gibi Libya’da barışa önem veriyorsa, Halife Hafter’e desteğe ve bölgeyi kabusa sürüklemeye son vermeli.
Macron 22 Haziran pazartesi günü Paris’te Tunus cumhurbaşkanı Kays Said ile görüşmede, “Türkiye’nin Libya’daki rolü, Fransa, komşular ve de Avrupa Birliği’nin çıkarlarını tehdit ediyor” dedi.
Paris ve Ankara arasındaki gerginlik, Türkiye’nin Katar ve BM’in yanına Libya’da Faiz el-Saraj başkanlığına Ulusal Mutabakat Hükümeti-UMH’ne destek verirken Fransa da Mısır, Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Arabistan’ın eşliğinde ülkenin doğusunda general Halife Hafter komutasındaki orduyu desteklediği bir dönemde yaşanıyor.
Libya 2011 yılında halkın ayaklanması ve diktatör Muammer Kaddafi’nin devrilmesi ardından büyük siyasi gerginlikler ve istikrarsızlıkla karşı karşıya bulunuyor.
Libya’nın başkenti Trablus’ta Faiz el-Saraj hükümeti ve meclis küresel desteğe sahipken, Tobruk’ta bulunan meclis ve hükümet de emekli general Halife Hafter ve bazı Arap ülkeleri tarafından destek görüyor. Aslında son 9 yılda Libya’da doğu ve batı olarak iki paralel devlete sahipken ülkedeki iç savaş hızla uluslararası boyut kazandı.
Bu arada Libya içişlerine dış müdahaleler ise çatışan taraflardan birine destek boyutu kazandı, bölge ve dünya ülkelerinin vekalet savaşları ise iki paralel devlet tarafından devam etti.
Bu arada Türkiye Libya gerginliklerinde baş röle sahip. Bu bağlamda Avrupa Parlamentosu üyesi ve Afrika meseleler uzmanı Pablo Casado, “Türkiye’nin Seraj hükümeti ile anlaşması ardından müdahalesinin, Libya’da güç dengesinin değiştiği anlamında olduğunu” söyledi.
Casado el-Arabiye TV kanalına verdiği mülakatta şöyle dedi:
Türkiye ve Rusya’dan paralı askerlerin Libya’da bulunması, bu ülkede krizin siyasi yollardan çözüm fırsatını daha da karmaşık hale getiriyor ve Avrupa Birliği’nin temel endişesi ise mevcut yöntemle barış sürecinin ülke içi bir süreç ve Libya halkı tarafından değil, dışarıdan dayatılan bir süreçle olabilmesidir.
Hiç şüphesiz Türkiye liderlerinin hedeflerine ulaşma yolunda Libya’daki varlığının Ankara’nın kolay ve engelsiz bir yola ayak basması anlamında değildir. Zira Libya meselesi sadece UMH vve general Hafter arasında güç rekabeti değil ve Afrika kıtasında petrol zengini bir ülke içinde iç rekabet meselesinin çok ötesindedir.
Bölgesel ve küresel güçlerin Libya konusuna müdahil olması nedeni ile Türkiye liderlerinin orta ve uzun vadede kendi hedeflerini Libya’da gerçekleştirebilecekleri uzak bir ihtimal olarak görünüyor. Hal bu ki Türkiye’nin kısa vadede geçici başarıları beklenmelidir./
