Grossi'nin İran'ın UAEK ile İlişkilerine Olumlu Yaklaşması
İran İslam Cumhuriyeti BERCAM nükleer anlaşmasının Haziran 2018'de imzalanmasının ardından Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ile geniş çaplı işbirliklere başladı. Bu doğrultuda nükleer faaliyetlerinin barışçıl olduğunu onaylatmak ve BERCAM nükleer anlaşmasındaki taahhütlerini yerine getirmeye çalıştı. İşte UAEK da İran'ın nükleer faaliyetleri ile ilgili bu iki hususuna vurgu yaptı ve bu durumu onayladı.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu genel başkanı Rafael Grossi Almanya'nın Spiegel dergisine verdiği röportajda bu uluslararası kurumun İran'da 400'ü aşkın denetleme yaptığını belirtti. Grossi sözlerinin devamında UAEK'nun İran'da yaptığı denetimlerin sayısının gizli tutulduğunu bu kurumun yılın 365 gününde de denetimlerine devam ettiğini söyledi. Grossi Amerika'nın İran aleyhinde Tahran'ın nükleer silah elde etme ithamları ile ilgili de şöyle bir açıklamada bulundu:" Böyle bir analize saygı duyuyorum. Ancak buna katıldığım anlamına gelmez."
Grossi'nin İran'a yönelik olumlu yaklaşımı ve onun İran ile olumlu ilişkilere vurgu yapması ayrıca Washington'un İran'a yönelttiği ithamlara aldırış etmemesi onun Ağustos ayında Tahran'a gelip İranlı üst düzey makamları ile görüşmesinin sonucu da olabilir.
Bu ziyaretten sonra taraflar İran İslam Cumhuriyeti ve UAEK arasında yeni düzeye taşınan işbirliği olduğunu mevcut ihtilafların karşılıklı güven, koruma kuralları ve iyi niyete dayalı işbirliklerin devam ettirileceğine vurgu yaptılar.
Uluslararası ilişkiler uzmanı Ali Omidi ise bu hususta şöyle bir değerlendirmede bulundu:" Grossi'nin Tahran'a ziyaretinin belli kazanımları oldu. Çünkü Grossi de bölgeyi tanımamasından dolayı İran'a karşı çok sert bir tutuma sahipti. Ancak İran yolculuğu onun Tahran ve bölgeye yönelik bakışını tamamen değiştirdi. Bu doğrultuda İran ile ortak bir bildiri bir yayımladı.
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Mayıs 2020'de yayımladığı raporunda İran'ın bildirdiği noktalarına geçmişte görülmemiş düzeyde denetimler uyguladığını itiraf ederek sözde 2000 yılının başında küçük çapta yapılan nükleer araştırmaların yerini de incelemek istediğini belirtmişti. Ancak UAEK'nun bu isteği Tahran'ın karşı çıkması ile sonuçlandı. İran UAEK'nun tüm yetkilerinin koruma anlaşmasında belirlendiğini bu yüzden de iddia ettiği her yeri, özellikle de İran düşmanları başta da Siyonist Rejim İsrail ve Amerika tarafından iddia edilen her yeri denetleyemeyeceğini belirtti. Buna rağmen Grossi'nin Tahran ziyareti sırasında İran iyi niyetini göstermek için bu noktaların denetlenmesine müsaade etti. UAEK 30 Eylül Çarşamba günü İran ile yapılan anlaşma gereği iddia ettikleri ikinci mekanı da incelediklerini bildirdi.
Tahran ise UAEK'nun tarafsızlık, bağımsızlık ve profesyonellik ilkelerine göre davranmasını ve koruma anlaşması hususlarında da belirlenen standartlar, değerlendirmeler ve bağımsız istatistiklerin ötesine geçmesini istemiyor. Aynı zamanda UAEK genel müdürlüğü görevine başlamasından beri İran'a karşı pek olumlu bir yaklaşıma sahip olmayan Grossi ise son röportajında baskı altında olduğunu da belirtti. Buna rağmen Tahran'ın beklentisi İran ile UAEK'nun tam olarak işbirliği yapması ve nükleer faaliyetler hususunda tam şeffaflığın olması yönündedir. İran İslam Cumhuriyeti, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun baskıların ve İran'ın düşmanları özellikle de Amerika ve Siyonist Rejim İsrail'in karalama kampanyalarından uzak durarak uluslararası kriterlere uygun ve tarafsızca İran'ın barışçıl nükleer faaliyetlerini izlemesi ve buna göre raporlarını hazırlamasıdır.
