Afganistan Barış Müzakerelerinin İkinci Turu ve Karşılıklı Talepler

Afganistan barış müzakerelerinin ikinci turu Kabil hükümeti ve Taliban grubu arasında Katar'ın başkenti Doha’nın ev sahipliğinde Cumartesi günü başladı.

Bir gün öncesinde ise  Afganistan cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani  bu ülkede  geçici hükümetin kurulması hususundaki tahminlerin ardından  Afganistan'da barış müzakereleri sonuçları çerçevesinde  iktidarın el değiştirmesinin sırf seçimler şeklinde olabileceğini vurguladı. 
Eşref Gani Afganistan halkının bu ülkede İslam Cumhuriyeti'nin kaldırılmasına rıza göstermeyeceklerini sözlerine ekleyerek bizzat kendisinin asıl görevinin iktidarı yasal şekilde devretmek olduğunu da vurguladı.  
 Afganistan barış müzakereleri, diyaloglar sürecindeki  muğlak noktaların bir nebze bile olsa aşıldığı bir ortamda Cumartesi günü Katar’ın başkenti Doha’da düzenlendi. İki taraf da  belli talepler ve istekler çerçevesinde, yeni pazarlık yapma aşamasına ayak basmış ve savaşın sonlanması ve istikrarın ülke genelinde sağlanması doğrultusunda ortak adımlar atmaya hazır görünüyor. 
 Afganistan hükümeti  barış müzakerelerinin ilk turunda  barış sürecine başlamak için Taliban'ın taleplerini değerlendirmek aşamasında idi. 
Afganistan hükümeti müzakereci timinin Kabil'e dönmesine de yol açan  barış diyaloglarının  ikinci turunun  başlamasına kadar bir kaç haftalık sessizlik ve müzakere sürecinin durdurulması, ulusal uzlaşma yüksek konseyi, üst düzey hükümet makamları ve  Afganistan'daki diğer etkin siyasi şahsiyetlerine, ikili veya çok taraflı oturumlar düzenleyerek, ikinci tur müzakerelere başlamak için ortak bir tutuma varmaları ve stratejiler belirlemeleri için fırsat tanıdı. 
Afganistan Cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani'nin  iktidarı yasal bir şekilde  barış müzakereleri sonuçları çerçevesinde ve seçimlerin ardından devretmesi hususundaki açıklamaları, aslında  Afganistan hükümetinin Taliban ile ikinci tur müzakere sürecinde  son ve nihai tutumunun bu yönde olduğunu da gözler önüne sermiş oldu. 
Afganistan'da ulusal bir uzlaşmanın varlığını göstermesi ve Yüksek Ulusal Uzlaşma Konseyi'nin tutumuna uyması beklenmesine rağmen, Eşref Gani'nin ortaya koyduğu ve sergilediği tutum, konsey tarafından yayınlanan bir açıklamada yer aldı. Ancak Afganistan hükümeti müzakereci ekibinin gücü, bu müzakerelerde belirlenen politikaların ve hedeflerin ilerlemesinde etkili olacak ve belirleyici unsur sayılacaktır. 
İlk tur müzakerelerde, Afgan hükümetinin müzakereci heyeti, Taliban'ın taleplerini karşılamak için belirli bir politika ile görüşmelere katılmamıştı, ancak ikinci tur görüşmelerde, yasal iktidar devri için seçimlerin yapılması vurgusu, Kabil'in yeni planladığı müzakere yolunu da netleştirdi.
Taliban da Afganistan'da geçici hükümetin kurulmasını hem de barış müzakerelerinin ikinci turu arifesinde reddederek, şimdiye kadar bu grubun şartlarından biri sayılan en az bir seçeneği, diyalog masasından silmiş oldu. 
Taliban'ın  Afganistan'da geçici hükümetin kurulması hususunu reddetmesi ve  her daim olduğu gibi  İslami Emirliklerin kurulmasına vurgu yapması ile  ikinci tur barış müzakerelerinde de Taliban'ın  barışın sağlanması ve savaşın sonlanması için bu hususlara vurgu yapacağı aşikardır. 
Afganistan sisteminin doğasında İslam Cumhuriyeti'nden İslam Emirliği'ne geçişin anayasada bir değişiklik gerektirdiği göz önüne alındığında, Taliban bir İslam Emirliği kurmak için ısrar ederse, Katar'daki ikinci tur barış görüşmeleri birincisinden daha zorlu geçecektir. 
Özellikle Cumhuriyet'in, Afganistan'ın siyasi geleceği anlamında Taliban modelinde yeri olmadığı için, yaygın iç muhalefetin yanı sıra uluslararası toplumdan da olumsuz tavırlar ve tepkilerin geleceği tahmin edilebilir./