Bakü ve Erivan liderlerinin Moskova'daki yeni anlaşmaları

Bakü ile Erivan arasında gerilimin tırmanmasının ardından, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, iki ülke arasında yaşanan tansiyona son vermek için yeni bir planı gündemine taşıdı.

Pazartesi günü Rusya, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan liderleri, Karabağ için yeniden Moskova'da aynı masanın etrafında toplandılar. Kremlin Sarayı’nda 4 saate yakın yapılan görüşme sonrasında üç lider gazetecilere açıklama yaptı.
Görüşmede Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Dağlık Karabağ ile ilgili 10 Kasım’da yapılan anlaşmalardaki hükümlerin genel olarak yerine getirildiğini belirterek, bölgede geçici olarak bulunan Rus askeri birliklerinin görevini yerine getirdiğine dikkati çekti.
Dün gerçekleşen görüşmenin önemli ve yararlı olduğunu dile getiren Rusya lideri Vladimir Putin, Dağlık Karabağ’da ekonomik bağlantıların inşa edilmesi ve altyapı ile ilgili projelerin geliştirilmesine yönelik ortak bildiri imzalandığını duyurdu.
Putin, "Bölgede ekonomik bağlantıların inşa edilmesi ve altyapı ile ilgili projelerin geliştirilmesi konusundaki adımlara ilişkin ortak bildiri imzaladık. Bu amaçla, Rusya, Ermenistan ve Azerbaycan Cum. başbakan yardımcılarının başkanlığında çalışma grubu oluşturulacak." dedi.
Moskova zirvesinde, Ermenistan'ın 10 kasım anlaşmasının uygulama tarzından rahatsız olduğu gündeme getirildi. Ermenistan Başbakanı, göçmenler ve esirler konusunda Ermenistan'ın mağdur olduğunu söyledi.
İlham Aliyev de, Rusya, Azerbaycan Cum. ve Ermenistan arasında bölgedeki ekonomik duruma ve altyapıya ilişkin imzalanan bildirinin önemine değindi.
Aliyev, "Bugün imzalanan bildiri krizin çözümüne yönelik inancımızı ortaya koyuyor çünkü ateşkes anlaşmasının bir maddesi de ulaşım bağlantılarındaki engellerin kaldırılmasına yönelikti. Bu konu bölgenin kalkınmasını hızlandırabilecek, güvenliğini güçlendirebilecektir." dedi.
Azerbaycan Cumhuriyeti, Ermenistan ve Rusya'nın üst düzey yetkilileri, Putin'in söylediği çalışma grubunda yer alacaklar ve bölgede ekonomik bağlantıları ve alt yapıların yeniden inşası hakkında görüş teatisinde bulunacaklar.
 Bundan önce de Rusya Devlet Başkanı Putin, Kasım anlaşmasının münakaşanın uzun süreli ve tam şekilde Ermenistan ve Azerbaycan Cumhuriyeti milletlerinin çıkarları doğrultusunda çözümü için gereken ön ihtiyaç olduğu kanaatine vardıklarını söylemişti.
Anlaşılan Rusya ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin yeni planı, Ermenistan'ın bölgedeki ekonomik projelere katılımını sağlayarak, bu ülkenin kötü ekonomik ve mali durumunun son bulmasına yardım etmektir.  Azerbaycan cum. ve Ermenistan'ın enerji ve ekonomi projelerinde ortak işbirliği, Ermenistan'dan başka ülkelere göç dalgasının azalmasına katkı sağlayabilir. 
Moskova'daki üçlü zirve ve Kasım anlaşmasından sonra Bakü ve Erivan'ın üzerinde mutabık kaldıkları konular hakkında Sovyetler Birliği'nin son Cumhurbaşkanı Mihail Gurbaçov şöyle diyor: Karabağ münakaşası hakkında şunu diyebilirim ki, oldukça zor bir meseledir ve kökü eskilere dayanıyor. İki taraf arasında anlaşmazlıklar tırmandığında, biz Azerbaycan ve Ermenistan cumhuriyetlerine çözüm bulmaları için yardım etmeye çalıştık ve daha sonra Rusya da çabalarına başladı. 
Mokova zirvesi ayrıca  Bakü ve Erivan liderleri arasında yapılan son anlaşma ile ilgili olarak şunu ifade etmek gerekiyor ki, Ermenistan'ın Azerbaycan Cumhurieyti'nin önemli ekonomi ve enerji projelerine dahil edilmesi, bu ülkeyi şimdiki kriz ve çıkmaz sokaktan kurtarabilir. Kuşkusuz bu konu, tarafların savaş yerine barışı dönüşmeleri için uygun bir gerekçe olacak./