Suudi Arabistan Dış Siyasetinin Değişmesi

PENTAGON medya hizmetleri servisi Çarşamba günü Amerika savunma bakanı Lloyd Austin'in Suudi Arabistan'a yapacağı yolculuğun bilinmeyen bir zamana ertelendiğini bildirdi. Ardından Lloyd Austin bu ertelenmenin Riyad hükümetinin talebine göre gerçekleştirildiğini belirtti.

 Ancak Suudi Arabistan'ın neden Amerika savunma bakanının ziyaretini ertelemesi düşündürücü bir husustur. 

Kuşkusuz  Suudilerin  bu girişimi onların Amerika hükümetine kızgınlığından kaynaklanmaktadır.  Amerika başkanı Joe Biden  bu ülkedeki başkanlık seçimleri kampanyasında  Suudi hükümetine yönelik büyük eleştirilerde bulundu.  Biden şöyle bir açıklamada bulunmuştu: " Suudi Arabistan  isyankar bir ülkeye dönüşmüştür. Suudiler yaptıklarının bedelini ödemeliler. " 

Amerika Birleşik devletlerindeki o dönem kampanyalarında   birçok uzman ve siyasi gözlemci  Joe Biden'in seçim kampanyasının başarılı olması ve başkan olarak seçilmesi ile  Suudi Arabistan ile Amerika hükümeti arasındaki balayının  ve altın dönemin sona ereceğini düşünüyordu. Nitekim öyle de oldu. 

Amerika  başkanı Joe Biden,  Amerika başkanlık seçimlerinde zafere ulaşmasının ardından  Yemen Ensarullah hareketini terör grupları ve  örgütleri listesinden çıkardı, Suudi muhalif gazeteci ve yazar Cemal Kaşıkçı'nın   İstanbul'daki  Suudi Konsolosluğu binasında feci ölümü hakkındaki dosyayı öncelikli dosya olarak tanıttı ve  bu dosyanın gizli olan kimi raporlarını bile yayımladı. 

Gerçekte    Amerika pratikte  Suudi Arabistan'a karşı  zarar verici bir girişimde bulunmasa da  Suudi hükümetinin insan hakları ihlallerini belirginleştirerek  bu ülkeyi insan hakları penceresi açısından yani bu rejimin yumuşak karnını baskı altında bıraktı.  

Buna ilaveten   Amerika dönem başkanı Joe Biden,  son dönemde  11 Eylül saldırıları ile ilgili  belgelerin gözden geçirilmesi ve kamu için yayılması talimatını da verdi.  Suudi vatandaşların  11 Eylül saldırılarında temel rolü oynamalarından dolayı Amerika hükümetinin bu girişimi  Suudilerin Washington'a karşı  öfkelerini de arttırdı. 

Başka bir ifade ile  Suudi hükümeti,  Amerika ile ilişkilerinde  karşılıklı saygının  söz konusu olmadığını  ve Washington'un Riyad ile ilişkilerinde sırf kendi çıkarlarını düşündüğünü anladı. 

Bu doğrultuda  Suudi prenslerinden Sattam bin Halit Al-ı Suud, Twitter sayfasında   Amerika savunma bakanı Lloyd Austin'in   Suudi Arabistan'a planlanan ziyaretinin iptal edilmesine değinerek şöyle yazdı: "  Suudi Arabistan  Amerika savunma bakanının ziyaretini iptal ettiği sırada  Rusya Federasyonu Parlamentosu-Duma  Uluslararası İşler Başkanını Riyad'da ağırladı.  Bizim Büyük Suudi Arabistan  hiçbir ülkenin  dikte ettiklerine ve dayatmalarına uymayacak ve sırf ortak çıkarlar ve karşılıklı  saygı çerçevesinde diğerleri ile işbirliği yapacaktır. "

Ayrıca  Suudi Arabistan istihbarat teşkilatının eski başkanı Turki El Faysal da geçen Perşembe günü  Amerika'nın Suudi Arabistan'dan PATRİOT hava savunma sistemlerini çekmesi kararını eleştirerek   Suudi Arabistan'ın  Amerika'nın desteklerini tercih ettiğini  ancak  Yemen'den gelen hava saldırıları ile mücadele etmekte gücünü arttırmak için  diğer destekçilerin peşinde olacağını da belirtti. 

Turki el Faysal'ın bu  açıklaması  Suudi Arabistan ve Amerika arasındaki ihtilafların ciddi olduğunu  gösteriyor. O kadar ki    Riyad,   Amerikan rakibi sayılan Rusya gibi ülkelerle bile işbirliklerini arttırmak istemekte kararlı görünüyor. 

 Suudi Arabistan belki de Washington'u etkilemek ve Riyad'a karşı baskılarını azaltmak için   bunu yapabilir. Ancak  gerçekten de Al-ı Suud Amerika'ya aşırı bağlı olmanın  çıkarları doğrultusunda olmayacağını da anlamış olabilir.