Taliban tarafından İnsan Hakları Komisyonun feshedilmesi

Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu Taliban grubu tarafından feshedildi.

Taliban grubunun üst düzeyli bir üyesi yaptığı açıklamada, “Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonun feshedildiğini ve artık meşruiyeti olmadığını” duyurdu.
Bundan önce Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu yaptığı açıklamada, yaklaşık bir ay önceden beri Komisyonun kendi görevlerini yerine getiremediğini; zira Taliban’ın bu grubun ofislerini ele geçirdiğini belirtti. 
Komisyon cumartesi yaptığı açıklamada bürolarına el konduğunu ve çalışmalarına müdahale edildiğini, “  Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu 15 Ağustos'tan bu yana büroda durmaya devam ediyor ancak Afgan halkına karşı görevlerini yerine getiremiyor. Taliban militanları bize ait bütün binalara, araçlara ve bilgisayarlara el koydu.” açıklamasıyla duyurdu.
Söz konusu Komisyon Taliban’dan, özellikle kadın ve çocukların hakları durumu başta olmak üzere insan hakları durumuna tarafsız ve bağımsız denetim ortamını hazırlamasını istedi.
İnsan Hakları Bağımsız Komisyonu raporunda, Afgan vatandaşlarının, hak ihlalleri ile ilgili durumu aktaracakları bağımsız bir insan hakları kurumuna ihtiyaçları olduğunu belirtiyor. 
Aslında Taliban grubunun daha önce halkı her türlü şiddete karşı korunacağı, sosyal özgürlükler ve haklara saygılı olacakları konusunda açıklamalarda bulunduğu halde Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu feshetmesi, Taliban’ın bu ülkede kontrolü ve hükümeti elinde bulundurduğu dönemde insan hakları konusundaki tutumuyla ilgili şüphelerin güçlenmesine sebep oluyor. 
İnsan hakları bağımsız Komisyonların çeşitli ülkeler, bu cümleden Afganistan’daki çalışmalarının başlıca içeriği, ilk adımda insan hakları kriterlerini izleme ve tehlikeye düşmesi durumunda uyarıda bulunmak, ayrıca insan hakları ihlalleri ile ilgili olarak yapılan şikayetlerin takipçisi olmaktır. 
Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu 16 yıl önce ve dönemin cumhurbaşkanı Hamit Karzay’ın talimatı ile kuruldu. Komisyonun kurulma yasasının 3. Bölümünde kurumun görevleri ve sorumlulukları açıklanıyor.
Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonunun 5. Maddesi uyarınca ülkede insan haklarına uyumun izlenmesi, insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunması, kişilerin insani özgürlükler ve hukuka erişimin biçimi ve durumunun denetlenmesi, insan hakları ihlallerinin ve davalarının soruşturulması ve ülkedeki insan hakları durumunu iyileştirmeye yönelik tedbirlerin alınması, bu kurumun hedefleri olarak ilan edilmiştir.
Yapılan tahminlere göre özellikle son 20 yılda Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonun Taliban grubunu sürekli insan haklarını ihlal etmekle suçlaması, bu grubun söz konusu Komisyonu feshetmesinin başlıca sebebidir. Özellikle son haftalarda ve eski Afganistan cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani hükümetinin Taliban tarafından 15 Ağustos tarihinde devrilmesi ile bu ülkenin çeşitli vilayetlerinde, İnsan Hakları Bağımsız Komisyon büroları Taliban güçleri tarafından ele geçirilerek kontrol altına alındı, bu konu ise Afganistan sosyal aktivistlerinin sert tepkisi ile karşılaştı.
Taliban grubundan bazı yetkililerin açıklamalarına dayanarak bu grup tarafından sosyal toplum konuları hakkında yeni bir tutum sergilenmesi beklendiği şartlarda, Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonun feshedilmesi, Taliban grubunun bu Komisyona yönelik hala olumsuz tutuma sahip olduğunu gösteriyor.
Aslında dünya toplumunun Afganistan’da  Taliban’ın iş başına gelmesini olumlu karşılaşmamasının sebeplerinden biri ise bu grubun insan haklarını ihlaldeki geçmişine dayanıyor. Bu yüzden İnsan Hakları Bağımsız Komisyonun feshedilme kararı ise dünya toplumuna Taliban’a karşı edebiyatında daha sert olmaları sinyali verirken bu gruba karşı güvensizliği daha da şiddetlendiriyor; bu da Taliban’ın diğer ülkeler ile işbirliği talebi ile büyük bir çelişki oluşturuyor./