BM'nin Afganistan gelişmeleri hakkındaki çifte standartlı oyunu

Afganistan'ın BM Daimi Temsilcisi 3. kez değişti.

Afganistan'ın BM Daimi Temsilcisi Ahmed Fayik görevden alınarak yerine Veli Naimi getirildi. Afganistan'ın eski Cumhurbaşkanı Eşref Gani yönetimi döneminde "yolsuzluk yapan" yetkililerin yargılanmasını istemesinin ardından Ahmed Fayik'in görevine son verildiği ifade ediliyor. Bu arada, Afganistan'ın BM Daimi Temsilcisi'nin değişmesi önemli bir konu sayılıyor çünkü BM tarafından hala Afganistan'ın Dışişleri Bakanı sayılan Hanif Etmer'in talebi üzerine bu değişikliğin yapıldığı ifade ediliyor. Afganistan'ın BM  temsilciliğindeki değişikliklerin Etmer'in isteğine göre yapıldığı kimi uzmanlar ve çevreler tarafından defalarca bildirilmiştir.

Siyasi gözlemciler ise, BM'nin Afganistan'ın temsilciliğine yönelik yaklaşım ve tavrının bu uluslararası örgütün Afganistan gelişmelerine yönelik çifte standartlı oyun ve davranışı olarak niteliyorlar. Çünkü bir yandan, ABD'nin Afganistan'a yönelik politikalarını takip ederken diğer yandan, Afganistan'ın BM Ofisi'nin bu teşkilat açısından değer ve itibarını kaybettiğini bildiriyor. Demek ki Afganistan'ın BM ofisi, Afganistan'ın önceki ve şimdiki aktörlerine karşı büyük ve uluslararası güçler tarafından bir araç olarak kullanılmakta.

Afganistan uzmanlarından Feridun Barkezi bu hususta yaptığı değerlendirmede, Afganistan'daki koşulların bu ülkeyi yöneten uluslararası aktörlerin etkisi altında olup, halkın bu programlarda bir yeri olmadığını ifade etti.

Afganistan'ın BM Ofisi'nin Taliban yönetimi ile herhangi bir ilişki ve irtibatı olmadığından, bu ofisin faaliyetinin devam etmesi, aslında BM'nin Taliban yönetimine karşı kullandığı bir araç haline geldiğini gösteriyor. Çünkü BM pratikte, Eşref Gani hükümetinin dışişleri bakanı Henif Etmer'i tanıyormuş gibi hareket ederek, kendisiyle yazışıyor. Oysa Afganistan Dışişleri Bakanlığı binası Taliban grubu ve kendi yöneticilerin kontrolü altındadır ve bu grup da kendi iktidarının BM ve uluslararası camia tarafından tanınmasını istiyor. Bu nedenle, Afganistan'ın eski hükümet yetkililerinin BM tarafından muhatap alınması,, bu ülkenin durumunu siyasi ve uluslararası açıdan belirsizlik içinde tutmaya devam edebilir.

 Afganistan uzmanlarından Pir Muhammed Mollazehi de bu bağlamdaki değerlendirmesinde, Afganistan'ın oldukça kötü şartlar içinde olup, kıtlığın milyonlarca Afgan vatandaşının yaşamını tehdit ettiğine işaretle, BM'nin Afganistan halkının hayatını kurtarmak için belirleyici rol ifa etmesi gerektiğini vurguladı.

Afganistan'da Mollazehi'nin ifade ettiği gibi halkın durumu oldukça kötü ve her geçen gün daha da kötüleşiyor. Bu şartlarda BM'den beklenen şeyin Afganistan halkının acılarını hafifletecek şekilde hareket etmesi ve kararlar almasıdır.

Sonuç itibarıyla hem Taliban ve hem BM, Afganistan halkının durumu karşısında ortak sorumluluğa sahipler ve tanınmama gibi çeşitli nedenlerle, Afganistan halkını kurban etmezler. BM eğer, Afganistan halkının kötü durumu hakkında yayınladığı raporlarına inanıyorsa, en azından, Afganistan temsilciliği üzerinden Afganistan halkını kurtarmak için yardımda bulunması gerekiyor. Yoksa Afganistan'ın BM Ofisi'nin başka amaçlar için kullanılması, Afganistan'da durumu daha da beter edecektir.