Ermenistan’ın Kuzey-Güney Koridoru Yolunda Yeni Adımı Neydi?
Kuzey-Güney Koridoru'nun gerçekleşmesi için temel stratejilerden biri, İran demiryolunun Ermenistan üzerinden Gürcistan’a bağlanmasıdır.
Ermenistan hükümeti, son toplantısında ülkeyi İran’a bağlayacak Kuzey-Güney demiryolunun inşası için bir yönetim birimi kurmaya karar verdi. Ermenistan Başbakanı, bu kararla hükümetin demiryolu inşasına fiilen başladığını belirtti. Bu demiryolu, Ermenistan’a enerji kaynakları ve diğer malların taşınmasında yeni bir alternatif sunacak ve ülkeyi uluslararası taşımacılık yollarına bağlayacak.
Şu anda Ermenistan’ın demiryolu ağı, yabancı ülkelerle yalnızca Gürcistan üzerinden bağlantı kurabiliyor. İlk raporlara göre İran-Ermenistan demiryolu inşasına yapılacak yatırım yaklaşık 2 milyar dolar olacak. Dünya Bankası, Asya Kalkınma Bankası, Rusya, İran ve Ukrayna bu projeye ilgi gösteriyor. Gürcistan limanları aracılığıyla Avrupa ve Kuzey Afrika da bu koridorla kapsanabilecek.
Kuzey-Güney Uluslararası Koridoru, Hindistan, İran ve Rusya arasında yapılan bir anlaşmayla başlatılan büyük bir ulaştırma projesidir. 7200 kilometre uzunluğundaki otoyollar, deniz yolları ve demiryolu ağlarını içerek bu koridor Avrupa, İskandinav ülkeleri ve Rusya’yı, Fars Körfezi ülkeleri, Hint Okyanusu ve Güneydoğu Asya’ya bağlıyor. Bu koridor, Hindistan ile Rusya arasındaki en kısa bağlantı yolu olarak kabul ediliyor ve İran’ı bölgesel bir transit merkezi haline getirme potansiyeline sahip.
Koridorun bir kısmı olan 32 kilometrelik yol, İranlı şirketlere ihale edildi. Bu proje, Ermenistan’ın bağımsızlığından bu yana İran’ın bu ülkedeki en büyük projesi. Projenin üç yıllık bir süre içinde tamamlanması planlanmış olmasına rağmen, mevcut çabalar sayesinde erken tamamlanması bekleniyor. Ermenistan’ın güneyindeki Agarat ile Kajaran arasında yer alan 32 kilometrelik yolun inşası devam ediyor. Bu yol tamamlandığında, 43 kilometrelik mesafeyi 1,5 saatten 20 dakikaya düşürecek. Bu projede 21 kilometrelik yeni yol yapılacak, geri kalanı ise onarılacaktır. Yol üzerinde 17 büyük köprü ve 2 tünel inşa edilecek.
İran ve Ermenistan arasındaki ticaret hacminin 3 milyar dolara ulaşması hedefleniyor. Son 6 yılda, ticaret hacmi ağırlık bazında %13, değer bazında ise %18 artış gösterdi. İran, Rusya ve Çin’den sonra Ermenistan’a en çok mal ihraç eden üçüncü ülke. Bu ilişkileri daha da geliştirmek için altyapı yatırımları, özellikle Kuzey-Güney Koridoru kapsamındaki yol projeleri önem taşıyor.
İran ve Ermenistan arasındaki ilişkiler, son 30 yılda iyi komşuluk politikalarının örneklerinden biri olarak görülüyor. Son yıllardaki gelişmeler, özellikle İkinci Karabağ Savaşı, Karabağ barış anlaşmaları ve Avrasya Ekonomik Birliği çerçevesindeki ekonomik ilişkiler, iki ülkeyi ekonomik ve siyasi ilişkilerde yeni bir döneme taşıdı. Ermenistan’ın İran mallarına olan ilgisi ve ekonomik ilişkilerinin artması, aynı zamanda İran’ın Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleriyle ilişkilerinin güçlenmesi, ticaret, yatırım ve ulaştırma altyapısındaki dönüşüm ihtiyacını artırıyor./