Yaptırım: Batı'nın Dış Politika Aracı

Amerika ve Avrupa ülkeleri, Suriye halkına yönelik ekonomik baskının önemli bir unsuru olan zalimce yaptırımları devreye sokarken, Beşar Esad hükümetinin devrilmesi ve Heyet Tahrir el-Şam'ın iktidara gelmesiyle birlikte yaptırımların hafifletilmesi konuşulmaya başlandı.

Almanya, Fransa, Hollanda, İspanya, Finlandiya ve Danimarka’dan oluşan altı Avrupa ülkesi, Suriye’ye uygulanan yaptırımların yeniden yapılandırılması önerisini sundu. Ancak bu öneri, Şam yönetiminin insan hakları ve azınlık haklarına bağlı kalması şartına bağlanmıştır. Bu teklif kapsamında, Avrupa Birliği ile Suriye arasında mali kanalların yeniden açılması vurgulanmaktadır.

Beşar Esad  yönetiminin devrilmesinin üzerinden bir aydan fazla bir süre geçti. Esad’ın devrilmesindeki ana nedenlerden biri, ülkede hüküm süren ekonomik krizdi. Bu kriz, Suriye halkına eşi benzeri görülmemiş bir ekonomik baskı uyguladı. Öyle ki, Suriye’deki memur maaşlarının ortalaması 20 dolardı; oysa enflasyon bu maaşların en az on katıydı.

Suriye’deki ekonomik krizin birçok sebebi olsa da, şüphesiz ki zalimce uygulanan yaptırımlar bu sebeplerin başında geliyor. ABD, 2020’den itibaren “Sezar Yaptırımları” adı altında Suriye’ye ağır yaptırımlar uygulamaya başladı. Bu yaptırımlar, Suriye hükümetinin yatırım ve gelir elde etmesi için büyük bir engel teşkil etti. Birçok ülke, özellikle Arap ülkeleri, Suriye’ye yatırım yapmak istemesine rağmen yaptırımlar bunu imkansız hale getirdi. Bunun sonucu olarak, Suriye’nin ekonomik krizi her yıl daha da derinleşti ve nihayetinde Beşar Esad yönetiminin devrilmesine yol açtı.

Esad hükümetinin devrilmesinin ardından Avrupa ülkeleri yaptırımların yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Bu bağlamda, Almanya Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, Esad hükümetinin düşüşünü göz önüne alarak Avrupa Birliği’nin yaptırımları hafifletme sözü verdi. Baerbock, Riyad’daki uluslararası bir konferansta yaptığı açıklamada, bu kararı şu sözlerle savundu: “Uluslararası toplum olarak, tüm haklı şüpheciliğimize rağmen, Suriye için gelecekteki fırsatların kaybolmasına izin vermemeliyiz. Bu yüzden Almanya ve Avrupa olarak bu yönde somut ilk adımları atıyoruz.”

Bu açıklamalar, Batılı ülkelerin muhalif oldukları hükümetlere karşı insan haklarını göz ardı ettiğini ve en ağır ekonomik yaptırımları o ülkenin vatandaşlarına uyguladığını göstermektedir. Suriye’ye yönelik uygulanan yaptırımlar da bu araçsal yaklaşımın bir örneğidir. Şu anda Heyet Tahrir el-Şam hâlâ terör listesinde yer almasına rağmen, yaptırımların yeniden düzenlenmesi konuşuluyor. Bunun temel sebebi, Heyet Tahrir el-Şam’ın Batı’nın politikalarına uyum sağlaması ve özellikle İsrail için bir tehdit oluşturmamasıdır. Batı’nın yaptırımları araçsallaştırdığı bu politika, bağımsız tüm ülkelere karşı uygulanmaktadır. Bu politika, İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı da devreye sokulmaktadır. Suriye halkı da Batı’nın zalimce yaptırımlarının kurbanıdır.