Güney Afrika, ABD’nin Pretoria’yı G20 Zirvesinden Çıkarma Tehdidini Neden Reddetti?

Parstoday – Güney Afrika, ABD’nin Pretoria’yı “G20” zirvesinden dışlama tehdidini reddetti.

Parstoday’in haberine göre, Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, pazar gecesi yaptığı televizyon konuşmasında ABD’nin gelecek yılki G20 zirvesinden Pretoria’yı çıkarma tehdidini reddederek, Güney Afrika’nın G20’nin kurucu üyelerinden biri olduğunu ve bu hükümetler arası platformun faaliyetlerine tam ve yapıcı katılımını sürdüreceğini vurguladı.
Ramaphosa, Güney Afrika’nın geçen hafta G20 başkanlığını ABD’ye devrettiğini, ülkesinin Washington ile ilişkilere değer verdiğini ve diyaloğa bağlı kalmaya devam ettiğini belirtti. ABD, 1 Aralık itibarıyla G20 başkanlığını resmen üstlenecektir.
Ramaphosa bu açıklamayı, ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce Güney Afrika’nın gelecek yılki G20 toplantılarına davet edilmeyeceğini iddia etmesine yanıt olarak yaptı. Güney Afrika geçtiğimiz hafta sonu Johannesburg’da ABD’nin katılmadığı G20 zirvesine ev sahipliği yapmıştı. 
Güney Afrika’nın ABD’nin Pretoria’yı G20 zirvesinden dışlama tehdidini reddetmesinin nedeni, bu ülkenin kendisini söz konusu platformun kurucu üyelerinden biri olarak görmesi ve hiçbir gücün bu uluslararası yapıda sahip olduğu konumu elinden alamayacağına inanmasıdır. Bu nedenle Cyril Ramaphosa hükümeti, siyasi bağımsızlık ve eşit katılım hakkını vurgulayarak bu tehdidi kabul edilemez ve hukuki temelden yoksun olarak değerlendirmiştir. Güney Afrika, ABD Başkanı’nın ülkenin gelecek G20 toplantısına davet edilmeyeceği yönündeki iddialarına karşı net bir tavır ortaya koymuştur. Ramaphosa, televizyon mesajında Güney Afrika’nın G20’nin kurucu üyelerinden biri olduğunu ve bu nedenle aktif katılımının bir lütuf değil, temel bir hak olduğunu açıkça ifade etmiştir. Bu tutum, Pretoria’nın Washington’un tehdidini daha çok siyasi bir baskı ve diplomatik manevra olarak gördüğünü, gerçek ve uygulanabilir bir karar olarak değerlendirmediğini göstermektedir.
Bu tehdidin reddedilmesinin bir diğer nedeni ise Güney Afrika’nın G20’deki tarihsel konumudur. Bu ülke, söz konusu platformun kuruluşundan itibaren Afrika kıtasının temsilcisi olarak yer almakta ve gelişmekte olan ülkelerin sorunlarını gündeme taşımada önemli bir rol üstlenmektedir. Güney Afrika’nın dışlanması, Afrika’nın sesinin bu küresel platformda yok sayılması anlamına gelecektir ki bu durum yalnızca Pretoria için değil, tüm kıta için kabul edilemezdir. 
Güney Afrika’nın siyasi ve diplomatik bağımsızlığı bir diğer önemli faktördür. Bu ülke son yıllarda dış politikasını büyük güçlere bağımlı olmama ilkesine dayandırmaya çalışmıştır. ABD’nin tehdidini reddetmek, aslında uluslararası topluma verilen açık bir mesajdı: Güney Afrika tek taraflı baskılara boyun eğmeyecektir. 
Ramaphosa hükümeti ayrıca Washington’un önceki G20 toplantısına katılmama kararının tamamen kendi tercihi olduğunu ve bunun Güney Afrika’nın tutumuyla hiçbir ilgisi bulunmadığını vurgulamıştır.
Hukuki açıdan da, bir G20 üyesinin çıkarılması için herhangi bir resmi mekanizma yoktur. Bu platform hükümetler arası bir yapı olup, kararlar oybirliğiyle alınmaktadır. Dolayısıyla ABD’nin Güney Afrika’yı dışlama iddiası hukuki temelden yoksun, daha çok propaganda amaçlı bir söylem olarak görülmüştür. Pretoria bu gerçeğe dayanarak tehdidi temelsiz saymış ve G20’deki katılımını sürdüreceğini açıkça belirtmiştir.
Güney Afrika açısından bu tutumun iç boyutu da büyük önem taşımaktadır. Güney Afrika toplumu, ulusal bağımsızlık ve dış baskılara karşı durma konusunda oldukça hassastır. Eğer hükümet ABD’nin tehdidi karşısında sessiz kalsaydı, içeride ciddi eleştirilerle karşılaşabilirdi. Bu nedenle Washington’un tehdidinin kesin bir şekilde reddedilmesi yalnızca diplomatik bir adım değil; aynı zamanda iç bütünlüğü korumak ve kamuoyunun güvenini güçlendirmek için bir zorunluluktu.
Sonuçta ABD’nin tehdidini reddetmek, Güney Afrika’nın kendisini “küresel güneyin sesi” olarak konumlandırma çabasının bir parçasıdır. Bu ülke, büyük güçlerin baskısına karşı durduğunu ve gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarını savunmaya devam edeceğini göstermek istemektedir. Böyle bir yaklaşım Pretoria’ya uluslararası arenada konumunu güçlendirme ve tek taraflı politikalara karşı direnişin sembolü olarak tanınma imkânı sağlamaktadır.
Güney Afrika’nın ABD’nin tehdidini reddetmesi, hukuki, siyasi, tarihî ve iç faktörlerin birleşimi olarak görülmelidir. Pretoria bu tutumuyla, G20’deki konumunun tartışmaya kapalı olduğunu ve hiçbir gücün onu bu platformdan dışlayamayacağını ortaya koymuştur. Bu yaklaşım yalnızca Güney Afrika’nın bağımsızlığını öne çıkarmakla kalmamış, aynı zamanda dünyaya önemli bir mesaj iletmiştir: Küresel Güney ülkeleri tek taraflı baskılara karşı durmaya hazırdır ve uluslararası yapılardaki rollerini koruyacaklardır./