BM’nin Bercam’la ilgili raporu üzerine

“İran nükleer anlaşma çerçevesinde tüm yükümlülüklerini yerine getirmiştir.”

“İran nükleer anlaşma çerçevesinde tüm yükümlülüklerini yerine getirmiştir.”

BM genel sekreter yardımcısı Jeffery Feltman Pazartesi günü BM güvenlik konseyinde nükleer silahların yayılmaması ile ilgili düzenlenen oturumda yaptığı konuşmada, bir yıl önce BMGK 2231 sayılı kararnameyi onayladığı ve bu kararnamede İran ile nükleer mesele hakkında varılan mutabakatı onayladığını belirtti. 2231 sayılı kararname aslında İran ve BMGK ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcıydı. BM genel sekreter yardımcısı Feltman raporunda İran’ın bu kararnameye bağlı kaldığını vurguladı.

Ancak rapor olumsuz yönlerinin yanı sıra bazı olumsuz noktaları da içeriyordu. Raporun bir bölümünde İran’ın savunma gücü ve balistik füze denemeleri hakkında muğlak iddialar ileri sürüldü ki esas itibarı ile Bercam nükleer anlaşması ile hiç bir ilgisi bulunmuyor. Feltman oturumda yaptığı konuşmada, İran’ın balistik füze denemeleri ve silahları daha geniş bir şekilde incelenmesi gerektiğini belirtti.

İran’ın Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi ise rapora gösterdiği tepkide, bu rapor Amerika’nın BM genel sekreterliğine yaptığı baskıların altında hazırlandığını ve içinde İran’a yöneltilen suçlamaların mesnetsiz olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Kasımi, genel sekreterin hazırladığı raporda ABD ve Batılı tarafların Bercam nükleer anlaşmasındaki yükümlülüklerine karşı müsamahakar davrandığına işaret edilmiş olması olumlu bir nokta olduğunu, fakat raporda bu konunun üzerinden hemen geçildiğini ve 5+1 üyelerinden yükümlülüklerine bağlı kalmaları yönünde ciddi talepte bulunulmaması büyük talihsizlik olduğunu vurguladı.

Kasımi raporun Bercam nükleer anlaşması ve hatta 2231 sayılı kararnamenin ruhuna aykırı, garez-kar ve dengesiz bir rapor olduğunu kaydetti.

Aslında Bercam nükleer anlaşmasının uygulanma sürecine bakıldığında, İran bu anlaşmada yer alan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği ortaya çıkıyor. Nitekim BM genel sekreteri Ban Ki Moon da anlaşmanın yürürlüğe girmesinin üzerinden altı ay geçtiği bir sırada İran’ı bu açıdan takdir ettiklerini itiraf ediyor. Ancak öbür yanda, başta Amerika olmak üzere karşı tarafın yükümlülüklerini yerine getirmediği gözleniyor.

Bugün Bercam nükleer anlaşması ile ilgili kurulan ortak komisyon dördünce kez Avusturya’nın başkenti Viyana’da bir araya geliyor. Buna göre uluslararası camia BM genel sekreterinden Amerika ve 5+1’in diğer bazı üyelerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesini açıkça beyan etmesini bekliyor.

Bercam nükleer anlaşması toplu iradenin ve uzun süren bir çabanın ürünüdür. İran bu anlayışla anlaşmaya bağlı kalmış ve bağlı kalmaya da devam edecektir. Ancak İran aynı zamanda karşı taraf anlaşmaya bağlı kalmadığı takdirde gerekli tepkiyi göstereceğini de belirtiyor.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Kasımi’nin de belirttiği üzere İran’ın balistik füzeleri nükleer başlık taşımak için tasarlanmamış ve bu yüzden 2231 sayılı kararnamenin kapsamına girmemektedir ve bu yüzden İran hiç kimseyi savunma sistemi hakkında hatta görüş beyan etmeye müsaade etmeyeceği kesindir.015