ABD Yüksek Mahkemesi neden Trump'ın gümrük vergilerine karşı karar verdi?

Parstoday - ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump yönetiminin uyguladığı ticaret tarifelerine karşı verdiği karar, "Önce Amerika" ekonomik planının temel direğine ciddi bir darbe indirdi.

20 Şubat 2026'da ABD Yüksek Mahkemesi, tarihi bir 3’e karşı 6 oyla  Başkan Donald Trump'ın geniş kapsamlı gümrük vergilerinin büyük bir bölümünü geçersiz kıldı. Büyük ölçüde 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulanan bu vergiler, dünyanın neredeyse her ülkesinden yapılan ithalata %10 oranında vergi ve Çin, Kanada, Meksika, Avrupa Birliği, Japonya ve Güney Kore de dahil olmak üzere bazı önemli ticaret ortaklarına daha yüksek vergiler içeriyordu. Yüksek Mahkeme'nin kararı, IEEPA'nın başkana gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediğini açıkça ortaya koydu. Karar ayrıca, Kongre'nin "aşırı dış tehdit" hükmü altında bile yürütme organına bu kadar geniş bir yetki vermediğini gösterdi.

Yargısal yenilgi, Trump'ın ikinci dönemindeki, Yüksek Mahkeme'deki muhafazakâr yargıçların üç liberal yargıçla birlikte yürütme eylemine karşı oy kullandığı az sayıdaki önemli davadan biridir. Karar, "Önce Amerika" ekonomik gündeminin temel direklerinden birine ciddi bir darbe vurdu. Gümrük vergileri, son iki yılda federal hükümet için 130 ila 200 milyar dolar arasında gelir sağladı; bu gelirin bir kısmı bütçe açığını finanse etmek, vergileri azaltmak veya altyapı projelerine yatırım yapmak için kullanıldı. Gümrük vergilerinin kaldırılmasının, önümüzdeki 10 yılda bütçe açığını yaklaşık 2 trilyon dolar artırabileceği tahmin ediliyor.

Öte yandan, Amerikalı tüketiciler bu dönemde ev aletlerinden elektronik eşyalara, giyimden otomobil parçalarına kadar ithal malların fiyatlarında artışla karşı karşıya kaldılar. Yale Üniversitesi araştırması gibi raporlar, ortalama bir Amerikan hanesinin yıllık yaklaşık 1.800 dolar ek maliyete katlandığını gösteriyor. Trump'ın korumacılık politikalarının savunucuları için kilit ve belki de acı nokta, Amerikan toplumunun, en azından tüketici düzeyinde, daha yüksek fiyatlı yerli sanayileri desteklemek yerine daha ucuz Çin, Vietnam veya Meksika mallarını satın almayı tercih ettiğini göstermiş olmasıdır.

 Trump'ın ilk dönemindeki çelik ve alüminyum tarifeleri de aynı modeli gösterdi: Çiftçiler, otomobil üreticileri ve yerli tüketiciler artan maliyetlerden şiddetle şikayet ettiler ve birçok tarım eyaleti Trump'ın ticaret politikalarına karşı çıktı. Dış politika açısından bakıldığında, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın tarifelerine karşı kararı, Amerika'nın "sert ekonomik gücünün" küresel rakipler karşısında yapısal kırılganlığını göstermektedir. Amerikalılar, gerçek bir savaş durumu dışında, "ekonomik bağımsızlık" veya "ulusal güvenlik" olarak adlandırılan şeyler için tarihsel olarak önemli miktarda kişisel harcama yapmaya isteksiz olmuşlardır. Bu gerçeklik, herhangi bir agresif ticaret stratejisine ciddi sınırlamalar getirmektedir. Trump ve Beyaz Saray, tarifelerin bir kısmını geri çekmek için diğer yasal yolları kullanacaklarını derhal açıkladılar. Ancak bu süreç zaman alacak ve muhtemelen yeni yasal ve siyasi zorluklarla karşılaşacaktır.

 Aynı zamanda, bazı eyaletler toplanan gümrük vergilerinin ve kârlarının derhal geri ödenmesini talep etti; bu talep birçok idari ve hukuki karmaşıklığı beraberinde getiriyor. Sonuç olarak, Yüksek Mahkeme'nin kararı sadece bir hukuki gerileme değil; "Önce Amerika" projesinin iç çelişkilerinin bir yansımasıdır. Amerika Birleşik Devletleri dünyanın en güçlü ekonomisidir, ancak bu güç büyük ölçüde ucuz bir küresel tedarik zincirine bağlıdır. Ayrıca, yaklaşan ABD seçimleriyle birlikte, Yüksek Mahkeme'nin Trump tarafından uygulanan gümrük vergilerini reddeden tarihi kararı, seçim kampanyalarını etkileyebilir ve serbest ticaret ve korumacılık hakkında hararetli tartışmalara yol açabilir ve bu seçimlerde Cumhuriyetçilerin yenilgisine de neden olabilir./