Yorum | İran’a Askeri Saldırı Nasıl ABD’de Seçim Konusuna Dönüştü?

Pars Today – İran’a yönelik askeri saldırı artık Washington’da yalnızca bir dış politika dosyası değil; benzin fiyatlarını, yaşam maliyetini, Kongre’nin yetkilerini ve hatta ABD’deki ara seçimlerin atmosferini etkileyen bir iç mesele haline geldi.

Foreign Policy dergisi bu konuda, aylar boyunca askeri hedefler, İran’ın nükleer programı, caydırıcılık ve müzakereler bağlamında ele alınan savaşın, 3 Kasım yaklaşırken ABD’deki iç siyasi anlaşmazlığın merkezine girdiğini yazdı. Bu noktada seçim takvimi, savaşın siyasi ve diplomatik ortamının bir parçasına dönüşmüş durumda. Bu gelişmenin önemi, ara seçimlerin niteliğinde yatıyor. 3 Kasım’da Temsilciler Meclisi’ndeki 435 sandalyenin tamamı ve Senato sandalyelerinin yaklaşık üçte biri için seçim yapılacak. Sonuçlar, Kongre’nin Trump’ın başkanlığının son iki yılında hükümetin politikalarına ne ölçüde meydan okuyabileceğini, bunları finanse edebileceğini, soruşturabileceğini veya politikaların şekillendirilmesinde rol oynayabileceğini belirleyecek. Dolayısıyla ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırısı, seçim sonucuna dönüşmeden önce bir seçim meselesine dönüşmüş durumda.

Savaş, Amerikalı seçmen için etkilerini günlük yaşamında hissettiği zaman bir iç mesele haline geliyor. Batı Asya’daki enerji akışının aksaması benzin fiyatlarını artırdı ve mal taşıma maliyetlerini yükseltti. Associated Press ve KFF’nin 2 binden fazla kayıtlı kırsal seçmenle yaptığı ortak ankete göre, katılımcıların yüzde 42’si seçim adaylarının İran’la yaşanan çatışma hakkında konuşması gerektiğine inanıyor; bu oran kırsal kesimdeki Demokratlar arasında yüzde 57’ye çıkıyor. Bununla birlikte, yaşam maliyeti hâlâ daha büyük önem taşıyor; katılımcıların yüzde 69’u adayların bu konuya değinmesini kendileri açısından çok önemli gördüklerini belirtti.

Amerikalı seçmenin İran’la yapılan müzakerelerin ayrıntılarını takip etmesi gerekmiyor. Benzin fiyatlarının yükselmesi veya mal taşıma maliyetlerinin artması, binlerce kilometre uzaktaki bir savaşı seçim kampanyalarında iç meseleye dönüştürmek için yeterli. Kongre de artık kendisini bu dosyanın dışında tutamaz. ABD Senatosu, 24 Eylül’de Amerikan güçlerinin İran’la yaşanan çatışmadan çekilmesini öngören Savaş Yetkileri karar tasarısını 49’a karşı 50 oyla reddetti. Dört Cumhuriyetçi senatörün Demokratlara katılması, İran savaşının giderek başkanın yetkilerinin sınırları ve Kongre’nin rolüyle ilgili bir meseleye dönüştüğünü gösterdi.

Diğer yandan Trump da olası bir anlaşmanın zamanlamasını seçimlerle ilişkilendirerek bu bağlantıyı daha görünür hale getirdi. Trump, 22 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, ABD’nin Kasım seçimlerinden sonra İran’la bir anlaşmaya varmasını beklediğini söyledi. Reuters’ın Tahran ve Washington arasında Hürmüz Boğazı konusunda aşamalı bir anlaşmanın ve ekonomik baskıların azaltılmasının değerlendirildiğine ilişkin haberi de diplomasinin zamanlaması ile seçim takviminin geçmişe kıyasla daha fazla kesiştiğini gösterdi.

Elbette bu gelişmeler tek başına Washington’ın müzakereleri seçim motivasyonuyla geciktirdiğini kanıtlamıyor. Barışçıl nükleer program, yaptırımlar, Hürmüz Boğazı ve herhangi bir anlaşmanın koşulları konusunda gerçek anlaşmazlıklar hâlâ devam ediyor. Ancak ABD Başkanı anlaşmanın zamanlamasını açıkça seçimlerle ilişkilendirdiğinde, seçimler artık diplomasinin arka planındaki bir unsur değil, diplomatik karar alma ortamının bir parçası haline geliyor.

Bu durum ABD’nin her iki ana siyasi partisi için de bir meydan okuma oluşturuyor. Cumhuriyetçiler savaşın hedefleri ve maliyetleri konusunda açıklama yapmak zorunda; Demokratlar ise hükümetin performansını eleştirmenin yanı sıra İran konusundaki tutumlarını ve gerilimin tırmanması riskine ilişkin görüşlerini de netleştirmek zorunda. Sonuç olarak savaşı yalnızca bir parti karşıtlığı çerçevesine indirgemek mümkün değil. Ulusal güvenlik gerekçesiyle başlayan bir savaş, şimdi iç siyasetin gerekliliklerinin baskısı altına girmiş durumda. İran’a yönelik askeri saldırı, maliyetleri savaş alanını aşarak oy sandığına ulaştığında ABD’nin iç meselesine dönüştü; bundan sonra Washington’ın dış politikası artık iç politikasından ayrı değerlendirilemez.