Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 10 isfend 1396, hicri kameri 12 cemadiüssani 1439 ve miladi 1 mart 2018 perşembe
39 yıl önce bugün Hicri Şemsi 10 İsfand 1357'de, İslam İnkılabının Rahmetli Rehberi İmam Humeyni kutsal Kum kentine geldi. İmam Humeyni Hicri şemsi 15 Hordad kıyamı ve bu kıyamdan sonraki hadiselerden sonra Hicri şemsi 1343'te despot şah rejimi tarafından İran'ın dışına sürgün edildi ve hicri şemsi 12 Behmen 1357'de İran’a geldiler ve İslam İnkılâbının şanlı zaferinden sonra ise bugün şah rejiminin İran'ın Müslüman halkının İmam Humeyni liderliğinde başlattığı mücadele neticesinde çökmesi ile birlikte Kum kentine geldiler ve sade bir evde ikamet ettiler. İmam Humeyni bundan birkaç ay sonra İnkılâbın rehberliği gibi gereklilikler nedeniyle Tahran’a geldiler.
*****
37 yıl önce bugün hicri şemsi 10 İsfend 1359'da baasçı Irak rejiminin İran’a dayattığı 8 yıllık savaşın ilk başlarında hüsnüniyet komitesi çalışmalarına başladı. Hüsnüniyet komitesi Irakla İran arasındaki savaşın barışçıl yollarla sona ermesi hedefiyle İslam konferansı teşkilatı dışişleri bakanlarının önerisiyle ve liderler toplantısının onayıyla ortaya çıktı. Daha sonraları barış komitesi olarak ad değiştiren bu komite bazı İslam ülkeleri cumhurbaşkanlarından oluşuyordu ve Tahran ve Bağdata ziyaretler düzenleyerek çatışan iki ülkenin en son görüşlerini alıyordu ve bunları toplayarak oturumlar düzenliyordu. Hüsnüniyet komitesinin ilk Tahran ve Bağdat ziyareti hicri şemsi 10 isfend 1359'da yapıldı ve bu ziyaretin sonunda ilk planını sundu ki bu planda toprak bütünlüğüne saygı duyulması, toprakların zorla ele geçirilmemesi ve İranla Irak arasında ateşkesin sağlanması ve geri çekilme ve tarafların Şattularab su geçidinden nasıl yararlanacağına işaret edildi. İranın ateşkesin sağlanması ön şartının Irakın satılmış baasçıların uluslar arası sınırlara geri çekilmeleri ve Irakın savaşı başlatan taraf olarak tanıtılması idi ki Irakın muhalefeti ile bu plan ve barış komitesinin diğer planlarının hiçbir getirisi olmadı. Sonuçta barış komitesinin çalışmaları 9 ziyaret ve 6 barış planını sunması ardından cephelerdeki şartların İran lehine olduğu bir sırada hicri şemsi 20 Aban 1365'de Arabistanın Cidde kentinde hiçbir sonuca ulaşmadan çalışmalarına son verdi.
*****
30 yıl önce bugün Hicri Şemsi 10 İsfand 1366'da, devrik Saddam rejiminin İran’a yönelik savaş cephelerinde ardı ardına uğradığı ağır yenilgilerden sonra bu rejim Tahran’daki yerleşim bölgelerini uzak menzilli füzelere hedef aldı. Irak savaş uçaklarının Tahran ve İran'ın diğer kentlerdeki evleri 1.5 aydan daha fazla süre boyunca hedef alması neticesinde yüzlerce sivil insan ya şehit düştüler veya yaralandılar. Devrik Saddam rejiminin İran'daki yerleşim bölgelerini gaddarca ve zalimane bir şekilde hedef almasının temelinde savaş cephelerinde uğradığı ağır hezimeti telafi etmek ve İran milleti ve devletine kendi zalimce ve adil olmayan isteklerini kabullendirmekti. Bilindiği üzere Irak İran'a karşı dayattığı 8 yıllık savaşın başından itibaren yerleşim yerlerine vahşi saldırılarını başlatmıştı ve Tahranı bombalaması bu saldırıların 4. aşaması sayılıyor.
****
796 yıl önce bugün hicri kameri 12 cemadiüssani 643'te, Sahavi olarak bilinen 7. yüzyılın ünlü fakih, lügat bilimcisi ve müfessiri Ebulhasan Ali bin Abdulsamed Hemedani vefat etti. Mısır'ın Saha bölgesinde dünyaya gelerek Sahavi olarak ün kazanan Hemedani bilimsel bilgilerini arttırmak için Şama gitti.
*****
203 yıl önce bugün 1 mart 1815'de Fransada Napolyon Bonapartın yüz günlük saltanatı Elb adasında onun sürgündeki mekandan kaçması ardından başladı. Napolyon 18 haziran 1815'te Vaterlo savaşında İngilizler ve Perustan yenilerek Sint Helen adasına sürgün edildi ve 6 yıl sonra orada öldü.
*****
147 yıl önce bugün 1 mart 1871'de Fransa'nın Almanya'dan yenilmesi ardından Fransa milli meclisi ülkenin padişahı 3. Napolyon'u tahttan indirdi ve ülkede saltanat düzeni böylece sona erdi.
***/***
126 yıl önce bugün 1 Mart 1892'de, Japonyalı yazar ve edip Riyonosoke Akutagava ülkenin başkenti Tokyoda dünyaya geldi. Japonya'nın yeni edebiyatının kurucularından olan Akutagava örümcek kızı ve tuşigun gibi eserleri kaleme aldı.
****
120 yıl önce bugün 1 mart 1898'de güney Amerika'daki atlas okyanusundaki Portoriko adası İspanya ile Amerika arasındaki sömürgeci savaşın bitmesi ardından mütecaviz Amerika'lılarca ele geçirildi.
*****
39 yıl önce bugün 1 mart 1979'da Irak Kürtlerinin eski lideri molla Mustafa Barezani Amerika'daki bir hastanede vefat etti. 1903'te Irak'ın kuzeyindeki Barezan köyünde dünyaya gelen molla Mustafa Barezani gençliğinde o dönemde Irak'a musallat olan Osmanlı imparatorluğu güçleriyle savaş başlattı. Barezani 1931 ve 1932'de kardeşinin liderliğinde gerçekleşen mücadelelere katıldı ancak kıyamın hezimete uğraması ile Irak'ın kuzey batısındaki Süleymaniyeye sürgün edildi. Ancak 1945'te kaçtı ve başarısız mücadelenin ardından İran'a gitti ve İran Kürdistan ayrılıkçılarının ayaklanmasına yardım etti.