Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 19 isfend 1396, hicri kameri 21 cemadiüssani 1439 ve miladi 10 mart 2018 cumartesi
121 yıl önce bugün hicri şemsi 19 İsfend 1275'te Müslüman milletlerin sömürgeci güçlerle mücadele hareketinin lideri seyyid Cemaleddin Esedabadi katledildi. İranın batısındaki Hemedan'daki Esedabad'da dünyaya gelen Seyyid Cemaleddin Esedabadi eğitimi sırasında felsefe, nücum ve tarihte büyük maharet kazandı. Arapça, Farsça ve Türkçenin yanında İngilizce, Fransızca ve Rusça dillerine de musallat olan Seyyid Cemaleddin Esedabadi İslam birliği düşüncesi öncülerinden ve sultacıların İslam ülkelerindeki nüfuzuna karşı olanlardan biriydi. İslami birliği düşüncesinin yayılması taraftarlarından olan Seyid Cemaleddin Esedabadi islam ülkelerinde istibdad düzeninin nüfuzuna karşı idi. Bu büyük müslüman düşünür müslüman milletleri uyandırmak için Paris kentinde Urukul Vuska ve Londra kentinde Ziya Ülhafikin adlı gazateleri yayınladı. O coşkulu konuşmalarla halk arasında özgürlükçü düşünceleri güçlendirmeye çalıştı bu yüzden sultacı ve sömürgeci güçlerin daima düşmanlıklarıyla karşı karşıya idi. Seyid Cemaleddinin özgürlükçü düşünceleri müslümanların uyanmasında büyük etkisi vardı ve bazı islam ülkelerinde sömürge karşıtı mücadelelerin ortaya çıkmasında öncü idi.
*****
33 yıl önce bugün 10 mart 1985'te Sovyetler birliğinin eski lideri Konstantin Çerninko hayata veda etti. Brejnef ve Andropovun ölümlerinden sonra Sovyetler birliği yüksek konseyi başkanlığına atandı ve 13 yıllık görevinin ardından 10 Mart 1985'te 74 yaşında hayata veda etti. Onun ölümünden sonra Sovyetler birliğinin son lideri Mihail Gorbaçev Çerninkonun yerine geçti.
******
5 yıl önce bugün hicri şemsi 19 isfend 1391'de Ayetullah seyid Müçteba Musevi Lari vefat etti. İran'ın önde gelen din âlimlerinden olan Ayetullah Lari hicri şemsi 1314'de İran'ın Lar kentinde dünyaya geldi. Sonraları dünyada islami maarifı yayma merkezi adını taşıyan Kum kentinde yurt dışında islami kültürü yayma merkezini kurdu. Bu merkez Ayetullah Larinin kaleme aldığı eserleri başta olmak üzere islami eserleri yayınlamaya başladı. Bu merkezin yayınladığı eserler dünyadaki islami dernekler ve merkezlerin talebi üzerine onlara hediye olarak gönderiliyor. Nihayet Avrupada takip altına alınmasının ardından İstanbul'a gitti ancak Osmanlı padişahlarından Abdulhamid tarafından zehirlenerek şehit düştü.
*****
1055 yıl önce bugün hicri kameri 21 cemadiüssani 384'de tarihi rivayetlere göre Müslüman edip ve şair Muhsin bin Ali Tenuhi vefat etti. Şiir ve edebiyatta büyük mahareti olan Müslüman edip ve şair Muhsin bin Ali Tenuhi kısa sürede kendi dönemindeki yaygın olan dini ve bilimsel aşamaları geride bıraktı ve ardından kadılık yaptı. Kendi dönemindeki tarihi ve sosyal gelişmeleri içeren Elfereco Be'd Elşeddet, Muhsin bin Ali Tenuhi tarafından kaleme alındı.
*****
146 yıl önce bugün 10 mart 1872'de İtalyalı siyasi filozofu Çozepe Matsini hayata veda etti. 22 haziran 1805'te Cenova'da dünyaya gelen Çozepe Matsini yüksek eğitimini Cenova üniversitesinde bitirdi. Ardından İtalya topraklarını Avusturya sultasından kurtarmak için gizli bir encümene katıldı.
******
142 yıl önce bugün 10 Mart 1876'da, telefon, Aleksander Grahambel tarafından icat edildi. Aslında Graham Bell, sağırların sessizliğini ortadan kaldırmaya çalışıyordu. Bunu başaramadı ama her gün yeni bir özelliğe kavuşan telefonla birbirinden kilometrelerce uzaktaki insanların birbirlerini duymalarını sağladı.
*****
73 yıl önce bugün 10 mart 1945'te Japonya’nın başkenti Tokyo Amerika’nın savaş uçaklarınca şiddetle bombalandı. İkinci dünya savaşı sırasında yüzlerce Amerikan bombardıman uçağı Tokyoya bombalarını attılar. Savaşın devamında Tokyodaki binlerce sivil insan hayatını kaybetti. Japonya Amerikanın atom bombasıyla Hiroşima ve Nakazaki kentlerini hedef aldığı ve yüz binlerce insanın yok olduğu Ağustos 1945 tarihine kadar teslim olmadı.