Bugün hicri şemsi 29 isfend 1396, hicri kameri 2 recep 1439 ve miladi 20 mart 2018 salı

84 yıl önce bugün hicri şemsi 29 isfend 1312'de İnkılap şairi ve özgürlükçü din alimi Eşrefeddin Hüseyni vefat etti. Hicri şemsi 1250'de Kazvinde dünyaya gelen Eşrefeddin Hüseyni çok küçük yaşta babasını kaybetti ve büyük zorluklarla büyüdü. Gençliğinde Kerbela ve Necefi Eşrefe giden Eşrefeddin Hüseyni tahsilini İranın kuzey batısındaki Tebrizde sürdürdü. Ardından İranın kuzeyindeki Reşt kentine gitti ve orada meşrutecilerin düşünceleriyle tanıştı ve sonuçta Nesimi Şomal gazetesini yayınlattı. Eşrefeddin Hüseyninin şiirleri halkçı olması ve İranın bağımsızlığı ve halkın hukukunu savunduğundan dolayı halkın geniş memnuniyetiyle karşılandı.

*****

67 yıl önce bugün hicri şemsi 29 İsfend 1329'da, İran milletinin despot şah rejimi ve İngiliz sömürgeciliğine karşı başlattıkları inişli çıkışlı mücadelenin ardından, İran'ın milli şura ve senato meclisleri İran petrol sanayisinin millileşmesine dair yasayı onayladı. İran petrol sanayisinin millileşmesi yasasının onaylanması aslında İran halkının sulta düzenine karşı başlattığı harekette doruk nokta sayılırdı ve bu hareketin sonuçlanmasını hızlandırdı. Söz konusu yasanın onaylanmasıyla birlikte Dr Musaddık halk ve dini liderler özellikle Ayetullah Kaşani'nin destekleriyle İran Başbakanı oldu ve bu yasanın uygulanması hükümetin öncelikli gündem maddesiydi.

*****

54 yıl önce bugün hicri şemsi 29 isfend 1342'de İran İslam cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni yaptığı konuşmada İran halkından despot Pehlevi rejiminin yasa dışı ve illegal girişimlerine itiraz amacıyla hicri şemsi 1342 yılı nevruz merasimlerini düzenlememesini istedi. Hicri şemsi 1341'de şah rejimi saltanatının temellerini güçlendirmek için çeşitli girişimlere kalkıştı.

*****

34 yıl önce bugün hicri şemsi 29 isfend 1362'de İranlı çağdaş şairlerden seyid Muhammed Ali Riyazi Yezdi vefat etti. Hicri şemsi 1290'da İranın ortasındaki Yezd kentinde dünyaya gelen Yezdi birçok şiir kalıplarına musallat idi ancak daha çok mesnevi şiire ilgi duyardı. O ehlibeytin methinde birçok şiir yazdı.

*****

1218 yıl önce böyle bir günde hicri kameri 2 recep 221'de, Arap dünyasının ünlü şairi İbni Ruma Bağdat’ta dünyaya geldi. İbni Rumi ilk eğitimine babasının yanında başladı ve daha sonra o çağın seçkin üstadlarından ders aldı. İbni Rumi gençlik çağında o dönemin yaygın ilimlerinde ve özellikle edebiyat ve şiir yazma alanında çok büyük yetenek kazandı. İbni Rumi’den İmam Hasan Asgeri’nin –as– has şairi şeklinde de söz ediliyor, zira şiirlerinin büyük bölümünü o hazretin medhinde yazmıştır. İbni Rumi’den geriye kalan şiirlerin tümü bu alana tam musallat olduğunu yansıtıyor. İbni Rumi kameri 283 yılında vefat etti.

******

999 yıl önce böyle bir günde hicri kameri 2 recep 440'de, İranlı seçkin bilgin Ebu Reyhan Biruni şimdiki Afganistan’ın Gazne kentinde hayata gözlerini yumdu. Biruni gençlik çağında matematik ve biyoloji ilimlerine büyük merak sardı, öyle ki kısa bir süre sonra bu ilimlerin seçkin bilginlerinden biri oldu. Biruni daha sonra tarih ve coğrafya bilimlerine ve ardından tıp, farmakoloji, maden ve nücum ilimlerine yöneldi ve bir çok bilim dalında üstün bir bilgin oldu. Biruni Batılı bilginlerden asırlar önce yerin küre şeklinde olduğunu keşfetti ve araştırmalarında yerin her gün bir kez kendi ekseni ve her yıl bir kez de güneşin etrafında döndüğü sonucuna vardı. Biruni bir kaç dil biliyordu ve geniş bilgisi sayesinde bir çok kitabı tercüme etti. 

******

291 yıl önce bugün 20 Mart 1727'de, dünyaca ünlü İngiliz müneccim ve matematikçi İshak Newton hayata veda etti. 25 aralık 1642'de İngilteredeki bir köyde dünyaya gelen Newton mekaniğin asıl kurallarını ve bundan yararlanarak genel çekim kanununu da keşfetti. 

*****     

622 yıl önce bugün 20 mart 1956'da Tunus bağımsızlığa kavuştu ve bugün ülkede milli bağımsızlık günü olarak ilan edildi. Nüfusunun yüzde 99'dan fazlasının Müslüman olan Tunusun resmi dili Arapçadır. Çok eski bir tarihi olan Tunus dünyanın en eski medeniyetlerinin beşiği sayılıyordu.